“Αντισταθειτε στην τηλεβαρβαροτητα”

Καμπάνια με κεντρικό σύνθημα “Αντισταθείτε στην τηλεβαρβαρότητα” ξεκίνησε τον προηγούμενο μήνα η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας. Η καμπάνια θα είναι πανελλαδική και θα έχει στόχο τη διαφώτιση των γυναικών στο ρόλο της τηλεόρασης και ιδιαίτερα των ιδιωτικών καναλιών.

Στην εποχή της μετριότητας, της προχειρότητας, της τηλεβαρβαρότητας η τηλεόραση επικρατεί των υπολοίπων μέσων μαζικής ενημέρωσης με την εικόνα, καταρρακώνοντας τη γυναικεία υπόσταση διαιωνίζοντας τον παραδοσιακό της ρόλο και ταυτόχρονα το ιδανικό της χειραφέτησης και της απελευθέρωσης και της ισότητας το μεταφέρει μέσα από καταναλωτικά προϊόντα. Μακριά από την πραγματική θέση της Ελληνίδας και τα προβλήματά της, η τηλεόραση από μέσο απελευθέρωσης γίνεται μέσο ύπνωσης.

Για αυτό το τόσο μεγάλο και ουσιαστικό θέμα ο ΠτΘ συζητά σήμερα με τη δικηγόρο, Πρόεδρο του Συλλόγου Γυναικών Ροδόπης, κ. Γωγώ Φακιρίδου.

ΠτΘ: κ. Φακιρίδου, η ΟΓΕ ξεκίνησε πανελλαδική καμπάνια με θέμα την αντίσταση στην τηλεβαρβαρότητα. Γιατί πιστεύετε η τηλεόραση ακολουθεί αυτό το δρόμο;

Γ.Φ.: Είναι πολύ λογικό να ξεκινήσει μία τέτοια οργάνωση γυναικών μία καμπάνια με αυτό το θέμα, γιατί πραγματικά όλες μας καταλαβαίνουμε ότι δεν πάει άλλο. Νομίζω, αν όχι όλες, η συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών έχει μπουχτίσει πια από αυτή την εικόνα που σερβίρει κυρίως η τηλεόραση, Η ΟΓΕ ξεκινά αυτή την πανελλαδική καμπάνια, μετά τις καμπάνιες που έκανε για την ανατροπή στα εργασιακά και ασφαλιστικά επιδόματα για τους πολέμους, και για τον πολιτισμό, με την βεβαιότητα ότι αυτό το ισχυρό μέσο, η τηλεόραση, στέκεται εχθρικά απέναντι στις γυναίκες, απέναντι στην ισοτιμία και την απελευθέρωσή τους. Και αυτό δεν γίνεται τυχαία, γιατί η τηλεόραση είναι ένας μηχανισμός που τελικά προσπαθεί να περάσει κάποια ιδεολογία, την ιδεολογία της κυρίαρχης αντίληψης που ζούμε, του καπιταλισμού, και αν θέλουμε να το επεκτείνουμε της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης της εποχής μας. Μιας εποχής που επιτίθεται βάρβαρα στα εργασιακά και τα κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομένων και ακόμη περισσότερο των γυναικών. Η τηλεόραση κυριαρχεί από όλα τα υπόλοιπα ΜΜΕ με την εικόνα, φθάνει στα σπίτια όλων και μας δίνει και την ψευδαίσθηση μιας μόνιμης συντροφιάς. Ειδικά τους πιο μοναχικούς ανθρώπους τους κάνει να νομίζουν ότι είναι μέλη μιας ευρύτερης κοινωνικής ομάδας, κάτι που δεν καταφέρνει το ραδιόφωνο και πολύ περισσότερο οι εφημερίδες, οι οποίες έχουν και το εμπόδιο του μορφωτικού επιπέδου ή και του αναλφαβητισμού που πρέπει να ξεπεράσουν. Είναι η ψυχαγωγία και συντροφιά και των ασθενέστερων οικονομικά τάξεων γιατί είναι στα σπίτια όλων. Και δυστυχώς είναι και το μοναδικό μέσο ενημέρωσης απασχόλησης και εκπαίδευσης ακόμη και για τα παιδιά. Αυτές όλες τις λειτουργίες η τηλεόραση τις φέρνει σε πέρας διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα. Γιατί προβάλλει με αυτή την εικόνα που μας δείχνει μία άλλη πραγματικότητα, ένα άλλο κοινωνικό γίγνεσθαι, πέρα από αυτό που ζούμε όλοι μας, και κυρίως γιατί προβάλλει μία ατομική λύση, να κλειδωνόμαστε μέσα σε ένα σπίτι και να ακούμε και να βλέπουμε τις λύσεις που μας προβάλλει, χωρίς να διαμορφώνουμε μία κοινωνική συνείδηση και ένα πρότυπο ζωής ερχόμενοι σε επαφή με άλλους ανθρώπους. Ολόκληρες βιομηχανίες ενημέρωσης βρίσκονται πίσω της που φυσικά δεν έχουν αφήσει τα πράγματα εκεί και ως έτυχε να προβάλλονται μέσα από τις οθόνες των τηλεοράσεών μας, αλλά επιβάλλουν μία συγκεκριμένη ιδεολογία. Μία ιδεολογία που θέλει να τυποποιήσει τη σκέψη μας γύρω από τη βία από το σεξ, από το τζόγο, από την καταναλωτική διαφήμιση.

ΠτΘ: Και το μεγαλύτερο μέρος της διαφήμισης απευθύνεται σε γυναίκες, όπως και στις ευτελείς εκπομπές, η εικόνα της γυναίκας δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα… Ως μέλος της ΟΓΕ πώς περιγράφετε την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στην ελληνική τηλεόραση σε σχέση με τις γυναίκες;

Γ.Φ.: Η γυναίκα είναι αυτή που πρωταγωνιστεί στις διαφημίσεις προκειμένου να ελκύσει, να συμβουλέψει, να πείσει τους καταναλωτές Είναι και αυτή στην οποία απευθύνεται το μεγαλύτερο μέρος των διαφημιστικών μηνυμάτων. Αν παρατηρήσουμε καλά, θα διαπιστώσουμε ότι όλα στοχεύουν στη γυναίκα καταναλωτή. Ολόκληρες βιομηχανίες στηρίζονται από τη γυναικεία κατανάλωση, γιατί είναι αυτή που κυρίως αγοράζει και για τα μέλη της υπόλοιπης οικογένειας και διαχειρίζεται τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η γυναίκα διαφημίζει τα πάντα, από χυμό πορτοκαλιού, από γιαούρτια, από τσίχλες, από αποσμητικά από αυτοκίνητα. Έχουμε την γυναικεία σάρκα έτοιμη να πουλήσει τα πάντα, δημιουργώντας ένα πρότυπο για τα νέα κορίτσια, το οποίο προσπαθούν να το φτάσουν και στη διατροφή και στην εμφάνιση και στη συμπεριφορά. Η διαφήμιση μπορεί να φαίνεται ότι προβάλλει πολλά πρότυπα γυναίκας, όλα όμως στο τέλος προσδίδουν ένα ρόλο στενά συντηρητικό και προσδιορισμένο για τη γυναίκα: όμορφη, πετυχημένη, ακούραστη, γλυκιά με όλους, πάντα προσεγμένη, χωρίς διεκδικήσεις, χωρίς παράπονα και πάντα κατώτερη από τον άνδρα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή η εικόνα που παρουσιάζεται μέσα από την τηλεόραση έχει να κάνει με το ότι είναι οδυνηρό για κάποιους να αποκρύπτουν, να φέρνουν στην επιφάνεια τα λαϊκά και τα γυναικεία προβλήματα, και προπάντων τις κινητοποιήσεις που γίνονται για να ξεπερασθούν αυτά και να λυθούν. Πρέπει να τους κρύψουν και δεν πρέπει να μάθουν γιατί και πώς θα πάρουν μισή σύνταξη και μάλιστα στα 65 τους χρόνια. Είναι πιο εύκολο να τις στρέψουν στα νυφικά και στα διαμάντια της Σκλεναρίκοβα και στις αοιδούς νυχτερινών κέντρων, χωρίς να τους θυμίζουν τη διπλή ή και τριπλή τους εκμετάλλευση που υφίστανται μέσα στην κοινωνία. Σήμερα υπάρχουν τόσα πολλά προβλήματα γύρω μας και η γυναίκα νιώθει αδύναμη και να σηκώσει ανάστημα. Θέλει να αντιδράσει και για τη φτώχεια και για την ανεργία και για τη μαύρη εργασία, για τη μερική απασχόληση, για την επίθεση που δέχεται στα ασφαλιστικά της δικαιώματα, από τη μερική ως τη μηδενική σύνταξη που θα πάρει, από την τρομοκρατία στους χώρους δουλειάς. Πόσα παραδείγματα έχουμε από παρενοχλήσεις γυναικών, από την ανερχόμενη βία σε βάρος της, από την απουσία της στην πολιτική και κοινωνική ζωή, μη τη θυμόμαστε μόνο στις εκλογές, και ένα άλλο μεγάλο ζήτημα, η πορνεία. Όταν μέσα από την ίδια την τηλεόραση περνά τόσο καλοδουλεμένα και καλοστημένα όλο αυτό το κύκλωμα της εκπόρνευσης των γυναικών, τόσο έντεχνα δουλεμένα μέσα από τα σήριαλ, μέσα από τις ειδήσεις, πώς περιμένουμε να εξαλειφθούν τέτοια φαινόμενα;

ΠτΘ: Μία εικόνα που σαφώς είναι πολύ μακριά από την εικόνα της ελληνίδας γυναίκας. Κατά την άποψή σας ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν πίσω από αυτό;

Γ.Φ.: Όλες μας ξέρουμε ότι η μόνη μας ασχολία δεν είναι το shopping therapy, η μοναδική μας έγνοια κάθε πρωί δεν είναι πώς θα αρέσουμε Σε όλες μας αρέσει η εξωτερική εμφάνιση να είναι περιποιημένη, σε όλες μας θα άρεσε να είμαστε ευπρεπείς κατά το δοκούν της καθεμιάς, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να απορροφά όλη μας την ενεργητικότητα και όλη μας τη σκέψη, το πώς θα διατηρηθούμε νέες και ωραίες. Σίγουρα είναι ένα παιχνίδι και μία παγίδα, στην οποία πέφτουν πάρα πολλές γυναίκες. Και δεν είναι μόνο η εμφάνιση, είναι και οι άλλες διαφημίσεις, που είναι παρά πολύ επικίνδυνες, γιατί απευθύνονται και στα παιδιά. Οι ροζ διαφημίσεις μέσα από την τηλεόραση, η εικόνα των νέων κοριτσιών που παρουσιάζονται πάντοτε χαζοχαρούμενες, να βγάζουν στριγκλιές στη θέα ενός Ρουβά που δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να ασχολούνται με περιοδικά, να βάφονται, να κλείνουν ραντεβού με αγνώστους μέσω των γραμμών του 090 και άλλα. Εγώ ξέρω ελάχιστα τέτοια κορίτσια Νομίζω ότι οι περισσότερες έφηβες πασχίζουν να περάσουν μέσα από το Γολγοθά των πανελλήνιων εξετάσεων, να διαβάσουν κάτι παραπάνω και να παλέψουν με το θηρίο που λέγεται εκπαίδευση. Η ΟΓΕ βλέποντας όλη αυτή την πραγματικότητα ξεκίνησε την καμπάνια γιατί πιστεύει ότι δεν αξίζει στις γυναίκες μία τέτοια κατάσταση. Αποκρύπτεται η πραγματική εικόνα της γυναίκας και πολύ περισσότερο αποκρύπτεται η πραγματική ζωή που βρίσκεται έξω από τη ζωή των σήριαλ. Σήμερα η γυναίκα δρα, εργάζεται, αγωνίζεται, παλεύει για τα δικαιώματά της. Μία τέτοια εικόνα όμως δεν περνά μέσα από την τηλεόραση. Εγώ ποτέ τα τελευταία χρόνια δεν έχω δει μία εκπρόσωπο της ΟΓΕ ή των άλλων συλλόγων γυναικών που δραστηριοποιούνται να έχουν κάποια λεπτά μέσα σε ένα δελτίο ειδήσεων. Αντίθετα, μέσα στα δελτία ειδήσεων θα περάσει το πώς ξεγέννησε το παιδί της μία επώνυμη, το πώς μία άλλη επώνυμη έκανε την φιλανθρωπία της, το πώς διασκέδασαν κάποιες άλλες επώνυμες. Υπάρχει μία άλλη πραγματικότητα την οποία έχει χρέος η τηλεόραση να παρουσιάσει. Βέβαια μέσα στις κρατούσες καπιταλιστικές συνθήκες είναι λίγο δύσκολο αυτό να ξεπερασθεί, δεν είναι όμως αδύνατο.

ΠτΘ: Από την άλλη όμως κ. Φακιρίδου υπάρχει και το κράτος…

Γ.Φ.: Υπάρχει ένας διεθνής κώδικας δεοντολογίας, υπάρχουν διατάξεις τους Συντάγματος που αφορούν στα κοινωνικά και ατομικά δικαιώματα, στην ισότητα των φύλων, στην ποιοτική στάθμη τηλεοπτικών προγραμμάτων. Τι κάνει λοιπόν το ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο, τι κάνουν οι ακαδημαϊκοί, οι πνευματικοί άνθρωποι του τόπου, όταν αυξάνονται και πληθύνονται αυτά τα φαινόμενα που περιγράψαμε προηγουμένως; Η ΟΓΕ, θεωρώντας χρέος της να αντιδράσει δυναμικά για αυτό το θέμα, ξεκινά αυτό τον αγώνα καμπανιακά. Για ένα άλλο χαρακτήρα της τηλεόρασης, μία τηλεόραση που να ενημερώνει, να επιμορφώνει να διαπαιδαγωγεί, να ψυχαγωγεί, να ανοίγει δρόμους ανάμεσα στο γυναικείο πληθυσμό, για να γίνεται πιο ώριμος και να μπορεί να αντιδρά στον τηλεοπτικό κατήφορο και στα τηλεοπτικά σκουπίδια που προβάλλονται.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι η τηλεόραση από μέσο ύπνωσης μπορεί να γίνει μέσο αφύπνισης;

Γ.Φ.: Ποτέ η τηλεόραση δεν ήταν μέσο απελευθέρωσης, όταν παρουσίαζε και παρουσιάζει μία στρεβλή εικόνα. Θα μπορούσε να ήταν, και μάλιστα αυτήν την τηλεόραση θέλει και η ΟΓΕ. Την τηλεόραση σαν μέσο μετάδοσης της ενημέρωσης με ολόπλευρη πληροφόρηση, που να μην κυριαρχεί το αστυνομικό δελτίο, το ρεπορτάζ της βίας, η προβολή της σήψης, η διαφήμιση των γυναικείων εσωρούχων στο δελτίο ειδήσεων. Η ΟΓΕ απαιτεί μία τηλεόραση που να αναδεικνύονται οι αξίες της ειρήνης, της δημοκρατίας,του πολιτισμού, να διαπαιδαγωγείται μέσα από αυτή ο νέος, η νέα, να αποκτούν μια υγιή προσωπικότητα, να υπάρχει σεβασμός της προσωπικότητας της γυναίκας και να προωθείται η ισότιμη θέση της στην κοινωνία. Αυτή την εικόνα, αυτή τη θέση τη δικαιούται η γυναίκα, γιατί παράγει και συμβάλλει στην οικονομία και το κάνει με ανισότιμους όρους, ενώ μένει και χρεωμένη για την αναπαραγωγή του πληθυσμού της χώρας, γιατί στις πλάτες της ρίχνουν το δημογραφικό πρόβλημα.

Έχουμε στη χώρα μας μία πλούσια παραγωγή λογοτεχνίας μουσικής, ποίησης, κινηματογράφου, τέχνης γενικότερα την οποία μόνο όσοι βρίσκονται στα μεγάλα αστικά κέντρα έχουν το δικαίωμα και την ικανότητα να επιλέξουν. Οι υπόλοιποι, που έχουμε ως αποκλειστικό μέσο ψυχαγωγίας μας την τηλεόραση, δεν μπορούμε ούτε καν να ακουμπήσουμε αυτές τις δημιουργίες και πολύ περισσότερο οι γυναίκες.

ΠτΘ: Σε έναν μήνα, περίπου στις 8 Μάρτη, θα γιορτασθεί η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Σκέφτεστε να διοργανώσετε κάτι σχετικό;

Γ.Φ.: Η καμπάνια ξεκίνησε τώρα. Εμείς το είχαμε επισημάνει και παλαιότερα που το κακό δεν είχε φτάσει σε αυτό το σημείο, ξεκινήσαμε και μαζέψαμε υπογραφές κάτω από ένα κείμενο που απευθυνόταν στον υπουργό Πολιτισμού και στο ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο. Μαζέψαμε αρκετές υπογραφές, όχι βέβαια τις χιλιάδες που μπορούσαμε να είχαμε μαζέψει. Μέσω της Ομοσπονδίας το στείλαμε. Η κατάσταση μάλλον χειροτέρεψε, αλλά και δεν περιμέναμε μόνο με αυτό το μέσο να καλυτερέψει. Εν όψει της 8ης Μάρτη, έχουμε άμεσα διοικητικό συμβούλιο για την διοργάνωση της εκδήλωσής μας, η οποία δεν μπορεί να είναι διαφορετική και από αυτό το θέμα που όλες μας κρίνουμε ότι είναι σοβαρό. Φαντάζομαι ότι δεν θα μείνουμε σε μία εκδήλωση, θα προσπαθήσουμε να φθάσουμε σε όλες τις γυναίκες, να τις ενημερώσουμε για το τι λέμε εμείς, να μάθουμε τι λένε εκείνες. Στις άμεσες ενέργειές μας θα είναι να βρούμε τους ντόπιους δημιουργούς, τους ανθρώπους της τέχνης, τους ανθρώπους που εργάζονται στα μέσα ενημέρωσης, να κουβεντιάσουμε μαζί τους να τους κάνουμε συμμέτοχους αυτής της καμπάνιας, να δούμε ποια είναι η γνώμη τους και που μπορούν να διευκολύνουν τη λήψη αυτού του θέματος. Μπορούμε να προκαλέσουμε συζητήσεις εκείνη την ημέρα, δεν μπορώ να δώσω όμως ολοκληρωμένη εικόνα γιατί δεν το έχουμε συζητήσει ακόμα. Πολλές φορές αισθανόμαστε πράγματι ανίσχυρες μπροστά σε αυτό τον κολοσσό που λέγεται τηλεόραση και στο υπόλοιπους μηχανισμούς που έχουν στα χέρια τους τη δυνατότητα να μπαίνουν στο κάθε σπίτι και να διαμορφώνουν συνειδήσεις. Είναι τρομερό αυτό. Διαμορφώνονται για γενιές επί γενιές συνειδήσεις σε σχέση με το τι θα δουν στη Λάμψη, τι θα τους πει η Μενεγάκη, τι θα τους συμβουλέψει το ταρώ και οι χαρτορίχτρες ή οι αστρολόγοι στις πρωινές εκπομπές. Εμείς δεν νομίζω ότι είμαστε γραφικοί, αλλά θα εξακολουθήσουμε όσο μπορούμε να φέρουμε κοντά μας και νέα κορίτσια που θα συνεχίσουν τις πρωτοβουλίες μας. Αυτή τη φορά θα προσπαθήσουμε και μέσα από το Πανεπιστήμιο να δούμε πώς οι φοιτήτριες βλέπουν αυτό το θέμα. Και δεν θα μείνουμε στη μία εκδήλωση, θα διοργανώσουμε και άλλες, ώστε να αναπτυχθούν πολλά επί μέρους θέματα, όπως “νέα γυναίκα και τηλεόραση” “εργαζόμενη και τηλεόραση”.

ΠτΘ: Σας ευχαριστούμε πολύ.

Γ.Φ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.