«Ανθρωπινα δικαιωματα τα σεξουαλικα και αναπαραγωγικα δικαιωματα των νεων»

Η κ. Καλλιόπη Τσεμπέρη, σύμβουλος του Κέντρου Οικογενειακού Προγραμματισμού της Ιατρικής σχολής Αθηνών και σύμβουλος της διεθνούς Οργάνωσης στο Ελληνικό Τμήμα της Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού βρέθηκε στην πόλη μας προσκεκλημένη του Τμήματος Αγωγής Υγείας της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Επισκέφθηκε κάποια σχολεία της περιοχής και ενημέρωσε τα παιδιά σε θέματα σεξουαλικής αγωγής και από την εμπειρία της αυτή, όπως και η ίδια λέει, “είχε τις καλύτερες εντυπώσεις”.

Η κ. Τσεμπέρη μιλά σήμερα στον ΠτΘ και καταθέτει την εμπειρία της για ένα θέμα που σίγουρα απασχολεί όλους μας, αυτό της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών, τονίζοντας την αναγκαιότητα της ενημέρωσης των νέων, αλλά και το ρόλο των γονέων. Αναδιπλώνει τις πτυχές του θέματος με λόγο ρεαλιστικό και απλό.

Καλλιόπη Τσεμπέρη όμως σε μία άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη…

ΠτΘ:κ. Τσεμπέρη ξεκινώντας θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τους στόχους του προγράμματος…

Κ.Τ.: Ο στόχος του προγράμματος αυτού ή οι άξονες αν θέλετε στους οποίους κινούμαστε είναι η προάσπιση και η προώθηση σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, ιδιαίτερα των εφήβων. Οι άξονες είναι και παράλληλα στόχοι. Ο πρώτος στόχος είναι η πρόληψη των πρόωρων σεξουαλικών σχέσεων. Γνωρίζουμε ότι τα παιδιά τα οποία είναι ενημερωμένα δεν έχουν πρόωρες σεξουαλικές σχέσεις. Η προωρότητα της σεξουαλικής σχέσης εξαρτάται από την έγκυρη γνώση, από τη βιολογική ωρίμανση, από τη συναισθηματική ωρίμανση και εφόσον υπάρξουν οι προϋποθέσεις θα έλεγα ότι η καλύτερη ηλικία είναι μετά τα 18, γιατί εκεί έχουμε βιολογική ωριμότητα.

ΠτΘ: Μπορεί να αποτελέσει κανόνα αυτό, δηλαδή οι νέοι να έχουν σεξουαλικές μετά τα 18;

Κ.Τ.: Όταν μας ρωτάνε οι έφηβοι πότε είναι η καταλληλότερη ηλικία να κάνω σεξ, η απάντηση που δίνουμε είναι, ότι το κάθε παιδί έχει τη δική του ηλικία, γιατί το κάθε παιδί έχει και το δικό του σεξουαλικό χάρτη, επομένως όλοι οι έφηβοι δεν αρχίζουν την ίδια στιγμή. Υπάρχουν όμως προϋποθέσεις που ισχύουν για όλα τα παιδιά και αυτές είναι τρεις: Η πρώτη προϋπόθεση αφορά στην έγκυρη και έγκαιρη γνώση γύρω από τα θέματα της σεξουαλικής αγωγής και υγείας, η δεύτερη στη συναισθηματική ωρίμανση και αυτοεκτίμηση και η τρίτη στη βιολογική ωρίμανση, που για μας είναι μετά τα 18. Βεβαίως τα παιδιά δικαιούνται το σώμα τους, τη ζωή τους μπορούν να τη διαχειριστούν όπως θέλουν, εμείς όμως είμαστε υποχρεωμένοι να πούμε τις ιδανικές συνθήκες, και όχι ότι όλα ξεκινάνε μετά τα 18.

Ο δεύτερος στόχος είναι να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά ότι η σεξουαλική σχέση δεν είναι μονάχα βιολογική. Να καταλάβουν ότι αν δεν συνοδεύεται η σεξουαλική σχέση με το κατάλληλο συναισθηματικό κλίμα, με την κατάλληλη πνευματική επικοινωνία των δύο ατόμων, δεν δικαιώνεται, ειδικά ο έφηβος, ούτε εισπράττει αυτό που προσδοκεί και θα έλεγα ότι ματαιώνεται ή αν θέλετε καταγράφει και πνευματική ένδεια. Τρίτος στόχος είναι η αποφυγή της ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Γνωρίζετε ότι οι έφηβες κοπέλες της χώρας μας κατέχουν σχεδόν την πρώτη θέση ανάμεσα στα ευρωπαϊκά κράτη στο υψηλότερο ποσοστό των εκτρώσεων. Είναι αδιανόητο σε μια χώρα δημοκρατική που υπάρχουν υπηρεσίες οικογενειακού προγραμματισμού, που δεν απαγορεύεται η σεξουαλική αγωγή, που υλοποιούν τα σχολεία όλης της χώρας πιλοτικά προγράμματα, τα παιδιά να χρησιμοποιούν την έκτρωση ως μέτρο αντισύλληψης. Εγώ σαν σύμβουλος λυπάμαι πάρα πολύ κάθε φορά που το ακούω. Πιστεύω ότι στην έκτρωση καταφεύγουν οι έφηβες που έχουν άγνοια, που ρισκάρουν, που ζουν με ριψοκινδυνότητα, που νομίζουν ότι η έκτρωση είναι τυχαία επέμβαση, ενώ για μας είναι υψηλού κινδύνου επέμβαση.

ΠτΘ: Με ποια επιχειρήματα προσπαθείτε να αποτρέψετε τα παιδιά από τέτοιες καταστάσεις;

Κ.Τ.: Χαρακτηριστικά τονίζω στα παιδιά ότι είναι η μόνη επέμβαση που ο γιατρός μπαίνει στα τυφλά, δεν βλέπει αν δεν έχει υπερηχογράφο να φωτογραφήσει την κάθε του κίνηση, εάν η έφηβη κοπέλα έχει εφηβική μήτρα, αν έχει οπίσθια κλίση και κάμψη της μήτρας. Βεβαίως οι γιατροί προσέχουν, αλλά όχι όλοι, γι’ αυτό και εμείς ως διεθνείς οργανώσεις πιέσαμε το κράτος να αποποινικοποιήσει την έκτρωση,- και τότε είχαμε κατηγορηθεί,- και το καταφέραμε με το Νόμο 1609 του 1986 για να μπορούν οι γυναίκες με νόμιμες διαδικασίες, χωρίς να πέφτουν θύματα οικονομικής εκμετάλλευσης, να απευθύνονται στα οργανωμένα δημόσια κέντρα ή στα οργανωμένα ιδιωτικά κέντρα, που είναι στελεχωμένα και εξοπλισμένα, για να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι. Χανόντουσαν κοπέλες στην έκτρωση, έχαναν τη γονιμότητά τους, έχαναν τη μήτρα τους ή είχαν παρενέργειες που μακροπρόθεσμα είχαν τρομερές επιπτώσεις στη γυναίκα. Παρόλα αυτά και σήμερα κανείς δεν εγγυάται ότι όπως θα μπει η κοπέλα θα βγει, υπάρχουν και σήμερα παρενέργειες. Χαρακτηριστικά θυμάμαι την περίπτωση 22χρονης κοπέλας πριν περίπου τρία χρόνια στο νομό Σερρών,- όπου βρέθηκα για την υλοποίηση του προγράμματος, παρακολουθώντας τηλεόραση μετά την ενημέρωση,- που πέθανε στη διαδικασία της έκτρωσης. Πρέπει να συνειδητοποιήσουν τα κορίτσια ότι η έκτρωση είναι υψηλού κινδύνου, ότι είναι ντροπή να καταφεύγει μια γυναίκα στην έκτρωση τη στιγμή που υπάρχουν τόσες μέθοδοι αντισύλληψης, που μπορεί να τις εφαρμόσει. Καμιά φορά και οι γονείς αρνούνται, γιατί έχουμε φυλλάδια με τις αντισυλληπτικές μεθόδους και βλέπω ότι οι υπεύθυνοι αγωγής υγείας σε όλη την Ελλάδα είναι διστακτικές γιατί δεν ξέρουν τι θα αντιμετωπίσουν με το γονέα. Δεν κατάλαβα γιατί πρέπει να είμαστε υποκριτές, δε γνωρίζουμε ότι κάποια παιδιά σήμερα είναι σε υψηλό ποσοστό σεξουαλικά ενεργά, και ότι πρέπει να μάθουν ποιες είναι οι μέθοδοι αντισύλληψης για να μην καταφεύγουν στην έκτρωση; Μέσα από έρευνες τόσο στην Ελλάδα αλλά όσο και στο εξωτερικό έχει αποδειχθεί ότι αν όλες τις μεθόδους αντισύλληψης να χρησιμοποιήσει ένα ζευγάρι,- οι περισσότεροι μέθοδοι βέβαια απευθύνονται στη γυναίκα,- υπεύθυνα όμως από ένα κέντρο και να παρακολουθούνται και για πολλά χρόνια, ακόμη και χημική αντισύλληψη και βέβαια εννοώ το χάπι, οι παρενέργειες είναι πολύ λιγότερες από τις παρενέργειες μιας έκτρωσης. Τελευταία μου είχε πει μια κοπέλα στη Λάρισα, γιατί λέω ότι η έκτρωση είναι επικίνδυνη εφόσον η φίλη της έκανε έκτρωση, και μάλιστα τη συνόδευσε η ίδια και σε 10 λεπτά έφυγε από το νοσοκομείο και πήγε στη δουλειά της. Της απάντησα απλά ότι το ίδιο λέω και εγώ. Σε 10 λεπτά μπορείς να φύγεις με μια διαφορά. Αν η έκτρωση δεν σου δώσει άμεσες παρενέργειες κανείς δεν σου αποκλείει ότι μακροπρόθεσμα θα έχει κάποια. Έχουμε συναντήσει γυναίκες που κάνουν μια έκτρωση και δεν ξαναβίωσαν άλλη εγκυμοσύνη, και γνωρίσαμε γυναίκες με 15 εκτρώσεις και βιώνουν την επόμενη.

ΠτΘ:Μόνο τα κορίτσια αφορά ο ηλικιακός περιορισμός;

Κ.Τ.: Εμείς επιμένουμε πολύ περισσότερο στα κορίτσια να γίνουν σεξουαλικά ενεργά μετά από αυτή την ηλικία, όχι ότι τα αγόρια πρέπει πιο μπροστά, γιατί και το αγόρι επενδύει πολλές προσδοκίες στην ανατομία του γενετικού συστήματος, στο άγχος αν τα καταφέρει, οπότε αν ωριμάσει συναισθηματικά, αν βιολογικά αναπτυχθεί το σώμα του και παράλληλα και το γενετικό σύστημα στο οποίο επενδύει, όσον αφορά το μέγεθος, πιστεύουμε ότι είναι πολύ καλύτερη η ηλικία μετά τα 18. Και κώδικα επιλογής καλύτερο, έχει και το αγόρι και το κορίτσι, αλλά δρομολογούνται και καλύτερα στη σεξουαλική τους διαδρομή.

ΠτΘ:Και με τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα;

Κ.Τ.: Η σεξουαλική απελευθέρωση ανέβασε το ποσοστό κάποιων ιογενών σεξουαλικώς μεταδιδομένων νοσημάτων και θα έλεγα ότι αυτό αποτελεί και πρόβλημα δημόσιας υγείας. Αυτά είναι η ηπατίτιδα Β και C, είναι τα κονδυλώματα, είναι ο έρπητας των γεννητικών οργάνων, είναι τα χλαμίδια και σαφώς το πιο επιθετικό και θανατηφόρο νόσημα το οποίο είναι το AIDS. Πολλά παιδιά, ίσως και οι γονείς, δεν γνωρίζουν την επιθετικότητα και τη θανατηφόρο δράση αυτού του ιού, ή γιατί πιστεύουν ότι αυτό αφορά όλους τους άλλους εκτός από τον εαυτό τους, ή πιστεύουν ότι σ’ αυτούς δε θα συμβεί. Οι Έλληνες την έχουμε λίγο αυτή τη στάση ζωής και ίσως να μη ξέρουμε και στοιχειώδη πράγματα γύρω από τον ιό του AIDS. Εκείνο που θέλουμε εμείς είναι να τους ενημερώσουμε, να τους κινητοποιήσουμε, να συνειδητοποιήσουν ότι από το 1981 που πρωτοδιαγνώστηκε ο ιός του AIDS στο Σικάγο των ΗΠΑ μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε, οι καλύτεροι επιστήμονες και ερευνητές στρατευμένοι ανά τον κόσμο, με τα υψηλότερα χρηματικά ποσά στην έρευνα δεν κατάφεραν τίποτα, παρά μόνο πολύ λίγα πράγματα. Ούτε εμβόλιο να προστατεύει αυτή την ώρα τα παιδιά μας πριν γίνουν σεξουαλικά ενεργά από αυτόν τον ιό υπάρχει, ούτε φάρμακο να θεραπεύσει οριστικά ή αποτελεσματικά έναν άνθρωπο που είχε την ατυχία να ανοίξει το σώμα του και να μπει αυτός ο ιός. Επομένως στόχος μας είναι να διαχειριστούν τα άτομα πολύ καλά τη σεξουαλικότητά τους και τη σεξουαλική τους αν θέλετε σχέση.

ΠτΘ:Ποια είναι τα σεξουαλικά δικαιώματα των παιδιών; Πώς μπορούν να τα αναγνωρίσουν και να τα υπερασπιστούν;

Κ.Τ.:Ένας από τους στόχους μας είναι τα παιδιά να αναγνωρίσουν ποια είναι τα σεξουαλικά τους δικαιώματα και να τα υπερασπιστούν. Δεν επιτρέπεται να έρχεται κοπέλα και να μου λέει εγώ έκανα σεξ, όχι γιατί το ήθελα, αλλά γιατί το ήθελε ο φίλος μου, ή ένα αγόρι ότι πήγε σε μια ιερόδουλη γιατί πήγε ο φίλος του και φοβούμενο μη το χαρακτηρίσουν ανώριμο ή μικρό ή παιδί να ακολουθεί, ενώ δεν είναι προετοιμασμένο. Ένα παιδί στην εφηβική ηλικία, ένα αγόρι που μπορεί συναισθηματικά να επενδύσει σε μια σχέση, είναι αδιανόητο να έχει την πρώτη του σεξουαλική εμπειρία εισπράττοντας τον έρωτα απρόσωπα από μια γυναίκα που είναι μεγαλύτερη, ανώνυμη και ίσως και «υψηλού κινδύνου». Για μας είναι βασικός άξονας να καταλάβουν ότι τα σεξουαλικά και τα αναπαραγωγικά δικαιώματά τους είναι ανθρώπινα δικαιώματα και όπως οι έφηβοι είναι πιο ευαίσθητοι από μας στη στήριξη και υποστήριξη και προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ,έτσι να στηρίξουν και να υποστηρίξουν και τα σεξουαλικά τους δικαιώματα. Οι έρευνες δείχνουν ότι τα κορίτσια ή τα αγόρια,- είθισται να πιέζουν τα αγόρια περισσότερο τα κορίτσια,- τα οποία γνωρίζουν θέματα σεξουαλικά, ή έχουν δεχθεί αυτή την ενημέρωση δεν υποχωρούν και δεν πέφτουν στην παγίδα ότι αν δεν ενδώσουν στο αγόρι θα το χάσουν. Ξέρουν πολύ καλά ότι το αγόρι που νοιάζεται και αγαπάει την κοπέλα ποτέ δεν την πιέζει, τη σέβεται, περιμένει να ωριμάσει και σ’ εκείνη η ιδέα, ώστε να είναι ευτυχισμένη και χαρούμενη και εκείνη όπως θα ήθελε να είναι και εκείνος. Αυτά τα απλά πράγματα όμως που αν δεν τα ακούσουν τα παιδιά, εάν δεν τα τονίσουμε στα παιδιά, δεν έχουν την ευθύνη εκείνα, έχουμε εμείς οι μεγαλύτεροι την ευθύνη. Στόχος μας είναι επίσης να μάθουν τα παιδιά τι είναι η σεξουαλική παρενόχληση, ότι απευθύνεται σε αγόρια και κορίτσια, να μάθουν ότι κανείς δεν έχει δικαίωμα να τους αγγίξει σεξουαλικά, να καταγγείλουν αυτό τον διεστραμμένο, επίδοξο άνθρωπο ώστε να σταματήσει σεξουαλικά να παρενοχλεί, αλλά και να δικαιωθεί το άτομο το οποίο πήγε να το παρενοχλήσει, τον κατήγγειλε, επομένως απενοχοποιείται.

ΠτΘ:Ο βιασμός πώς αντιμετωπίζεται;

Κ.Τ: Όσον αφορά το βιασμό το πρόβλημα είναι μεγάλο. Ένας στόχος μας είναι να μάθουν αυτοάμυνα τα κορίτσια, και το κάνουμε αυτό στη διεθνή οργάνωση, τους μαθαίνουμε πως θα αμυνθούν, που θα χτυπήσουν, πως θα τον αντιμετωπίσουν με τη δύναμη του σώματος, αλλά τις περισσότερες φορές ο βιασμός είναι αναπόφευκτος. Και δεν έχουμε να κάνουμε με βιασμό μόνο που προέρχεται μόνο από άγνωστο άτομο, έχουμε τον ενδοοικογενειακό βιασμό , τον συγγενικό, το βιασμό του φιλικού περιβάλλοντος, του μικρότερου κοινωνικού περιβάλλοντος και τα παιδιά φοβούνται να καταγγείλουν. Εμείς τους κινητοποιούμε, όχι μόνο να καταγγείλουν και τον πατέρα να τον καταγγείλουν και να μην υπολογίσουν ούτε τη μάνα, η οποία καμιά φορά θέλει να το κρύψει για το κοινωνικό προφίλ της οικογένειας. Πρέπει να καταγγέλλεται ο βιαστής και να δικάζεται. Χαρακτηριστικά εγώ σαν άτομο, και το πιστεύω αυτό που θα σας πω ως σύμβουλος, αν για ένα λόγο θα ήθελα τη θανατική ποινή είναι στην περίπτωση του βιαστή και του έμπορου ναρκωτικών. Για αυτούς τους δύο, με όλη μου τη συνείδηση και την επίγνωση αυτού που λέω, θα ζητούσα θανατική ποινή. Γιατί ο βιασμός είναι η πιο τραυματική εμπειρία καταγράφεται στο άτομο, το ακολουθεί δια βίου, μπορεί να του διαφοροποιήσει και τον σεξουαλικό χάρτη και τις σεξουαλικές επιλογές, να τον κάνει δυστυχισμένο. Γι’ αυτό κι εμείς τονίζουμε ότι αν ένα παιδί έχει δεχτεί βιασμό ακόμα και μετά από πολλά χρόνια να ξέρει ότι χρειάζεται τέτοια ψυχολογική υποστήριξη, όχι για να ξεχάσει την εμπειρία αλλά για να μπορέσει να αναστρέψει κάπως την ένταση αυτής της εμπειρίας, ώστε να μην αποτελέσει την αφετηρία για να αλλάξει και τις σεξουαλικές προτιμήσεις ή και να αποστασιοποιηθεί.

ΠτΘ:Πότε κ. Τσεμπέρη πρέπει να ξεκινά η σεξουαλική αγωγή των παιδιών;

Κ.Τ: Η σεξουαλική αγωγή πρέπει να ξεκινά από το πρώτο ερώτημα που βάζει το παιδί στα τρία του χρόνια ή στα δυόμισι ή στα τέσσερα του χρόνια. Σαν πολιτεία πρέπει η σεξουαλική αγωγή να ξεκινά από το νηπιαγωγείο, να συνεχίζει στο δημοτικό, στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στην τριτοβάθμια.

ΠτΘ: Με ποια λογική εσείς ασχολείσθε με τη δευτεροβάθμια και όχι με την πρωτοβάθμια;

Κ.Τ.: Εμείς ασχολούμαστε με τη δευτεροβάθμια και όχι με την πρωτοβάθμια, για να προλάβουμε τα παιδιά από πρόωρες σεξουαλικές σχέσεις. Πυροσβεστικά λειτουργούμε και ιεραρχώντας λέμε ας προλάβουμε τους εφήβους, γιατί ο έφηβος είναι στην ηλικία που από το θεωρητικό πεδίο θα πάει στην πράξη. Είναι η ηλικία που μας τρομάζει μην κάνουν λάθη τα παιδιά γιατί είναι γεγονός ότι παιδιά ενημερωμένα, παιδιά προστατευμένα, παιδιά ανενημέρωτα, εκτεθειμένα σε πάρα πολλούς κινδύνους. Μάλιστα τα παιδιά που αποκτούν τη γνώση μέσα από προσωπικές εμπειρίες και δοκιμές, δηλαδή να κάνω για να μάθω, αυτά τα παιδιά είναι που κάνουν πάρα πολλά.

ΠτΘ: Είναι γεγονός κ. Τσεμπέρη ότι παλαιότερα οι νέοι μυούνταν επ’ αυτών των θεμάτων συζητώντας με τους φίλους και μάλιστα στη γειτονιά. Σήμερα ως γονείς παρόλο που τα παιδιά έχουν περισσότερη πρόσβαση στη γνώση των συγκεκριμένων θεμάτων ποιος είναι ο ρόλος μας;

Κ.Τ.: Για μας οι γονείς είναι το πιο σοβαρό σημείο αναφοράς στη σεξουαλική αγωγή. Θέλουμε τους γονείς δασκάλους της σεξουαλικής αγωγής, γιατί είναι εκείνοι που σταθερά και μόνιμα βρίσκονται κοντά στα παιδιά τους και επομένως μπορούν να αποτελέσουν τη σταθερή πηγή πληροφόρησης. Δεν θέλουμε τους αυτοδίδακτους γονείς, ούτε τους γονείς που μας λένε ότι δε χρειάζεται σεξουαλική αγωγή γιατί εκείνοι τα πήγαν καλά,- και δεν έχουμε λόγους να αμφισβητήσουμε ότι δεν τα πήγαν καλά,- να μην ξεχνάνε όμως και εκείνοι και όλοι εμείς ότι σήμερα οι σεξουαλικές σχέσεις διαδραματίζονται σε μια εποχή όπου οι βιολογικές, κοινωνικές πολιτισμικές αλλά και ιατρικές αλλαγές είναι τόσο μεγάλες που όχι απλώς επιβάλλουν, αλλά είναι επιτακτική ανάγκη να μπει η σεξουαλική αγωγή σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης και ηλικίες.

ΠτΘ: Υπονοείτε ότι πρέπει να υπάρχει στήριξη σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης και σε ανθρώπους μεγάλης ηλικίας;

Κ.Τ.: Εμείς οι Έλληνες, ο τόσο ωραίος λαός με τόσο συναισθηματικό και πλούσιο κόσμο, ξεχνάμε κάποιες ηλικίες και τις βάζουμε στο περιθώριο. Στη Διεθνή Οργάνωση άκουσα για πρώτη φορά από τις βόρειες χώρες της Ευρώπης να λένε υλοποιείστε πρόγραμμα σεξουαλικής αγωγής για την τρίτη ηλικία. Πολλοί λένε γιατί να το κάνουμε όταν ο άλλος έχει προστάτη ή η γυναίκα δεν έχει ορμόνες, ή έχει δυσκολίες. Παύει όμως να ερωτεύεται ένας ηλικιωμένος; Παύει σεξουαλικά να λειτουργεί; Σεξουαλικότητα δεν σημαίνει διείσδυση του πέους στον κόλπο απαραίτητα. Είναι και το χάδι, είναι και το φιλί, είναι και άλλοι τρόποι. Θυμώνω όταν ακούω να επικρίνουν και να αποδοκιμάζουν τους ηλικιωμένους που είναι χωρίς σύντροφο, γιατί στις λέσχες φιλίας ερωτεύτηκε, και η κόρη ή ο γιος δεν το αποδέχονται. Δηλαδή πώς αποδέχονται να τους μεγαλώνουν τα παιδιά, να τους εξυπηρετούν και δεν αποδέχονται ότι αυτοί οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να ερωτευθούν αρκεί να υπάρχουν τα όρια, να υπάρχει ο έλεγχος. Δεν μιλάμε για ηλικιωμένους που έχουν νοητική έκπτωση, μιλάμε για ηλικιωμένους που ξέρουν τι ζητάνε και το λέω αυτό για να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι ο έρωτας και η σεξουαλικότητα του ανθρώπου δεν έχει ηλικία, όσο ο άνθρωπος είναι πάνω στη γη και όση ζωή έχει ο κάθε άνθρωπος.

ΠτΘ:Πιστεύετε κ. Τσεμπέρη ότι ως γονείς έχουμε διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης στα κορίτσια απ’ ότι στα αγόρια;

Κ.Τ.: Ναι, τα αντιμετωπίζουμε με διπλή ηθική και στόχος της σεξουαλικής αγωγής είναι η διπλή ηθική να πάψει, όπως πρέπει να πέσουν και τα στερεότυπα των δύο φύλων. Μιλάμε για γυναίκα και άνδρα, για δύο ισότιμα άτομα. Κάποτε λέγανε ότι η γυναίκα είναι ο λαιμός και ο άνδρας είναι το κεφάλι και όπου κουνήσει το λαιμό πάει και το κεφάλι. Σήμερα δεν μιλάμε για μια τέτοια σχέση, μιλάμε για την ισότητα των δύο φύλων, για παράλληλη διαδρομή. Αγόρι και κορίτσι έχουν τα ίδια δικαιώματα. Αν ο γονέας εκπαιδευτεί να κάνει σεξουαλική αγωγή θα έχουμε υγιείς γενεές στην σεξουαλική τους πορεία και διαδρομή. Ο γονέας θα καταλάβει ότι όσα δικαιώματα έχει το αγόρι έχει και το κορίτσι και όσο πιο πολύ, καλά και έγκυρα ενημερώνονται ούτε γρήγορα κάνουν σεξουαλικές σχέσεις, ούτε βιώνουν τραυματικές εμπειρίες, και θα είναι πολύ λιγότερα τα προβλήματα των παιδιών. Αν πεις το γιο τον προωθώ και την κόρη την απαγορεύω, και τα δύο είναι λάθος. Ούτε προωθείς ούτε απαγορεύεις, απλά λες στο παιδί σου αυτό που εσύ το ξέρεις καλά, -εκτός και αν έχεις τραυματιστεί από τη σχέση,- ότι η πιο σημαντική σχέση είναι η ερωτική, η σχέση αγάπης και συντροφικότητας, και η πιο σημαντική λειτουργία απ’ όλες είναι η σεξουαλική. Διότι η αναπνευστική, η πεπτική, η καρδιοαγγειακή λειτουργία είναι καθαρά βιολογικές απαραίτητες για να ζήσουμε. Αυτή όμως είναι και βιολογική και πνευματική και συναισθηματική. Εάν δεν πάει καλά πληγώνουμε και τις τρεις λειτουργίες. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Επομένως ο γονέας στο παιδί του, είτε είναι αγόρι, είτε είναι κορίτσι, θα πει ότι η σεξουαλικότητα διαποτίζει και χρωματίζει την προσωπικότητα του κάθε ανθρώπου ποικιλοτρόπως, ότι οι περισσότερες αντιδράσεις της ζωής μας εξαρτώνται από αυτήν και ότι είναι η πιο όμορφη αλλά μπορεί να γίνει και η πιο τραυματική και δυσάρεστη. Θα την κάνει πιο όμορφη με την επιλογή του συντρόφου αλλά και με το πως θα επενδύσει σ’ αυτή τη σχέση και πότε θα αποφασίσει να γίνει σεξουαλικά ενεργό παιδί. Θα του πει ότι το μόνο που σκέφτεται για αυτόν είναι η πρώτη του εμπειρία, όταν και πότε αποφασίσει, να είναι η καλύτερη, γιατί αν είναι δυσάρεστη θα τον ακολουθήσει δια βίου. Όταν ο γονέας αντιμετωπίσει με τέτοια σοβαρότητα το παιδί και με τέτοια ειλικρίνεια αυτό το παιδί δεν βιάζεται, ούτε πηγαίνει στην πορνογραφία, ούτε στις ταινίες σεξουαλικού περιεχομένου, ούτε στον αυτοδίδακτο συνομήλικο.

ΠτΘ: Το κάθε παιδί έχει διαφορετική σεξουαλικότητα. Πώς ο γονέας θα το χειρισθεί αυτό το θέμα;

Κ.Τ: Εάν ο γονέας δεν είναι έτοιμος να μιλήσει να μη το προσπαθήσει, εάν δεν νοιώθει τη δύναμη να κάνει σεξουαλική αγωγή θα είναι άτεχνο και με πλήρη αποτυχία να ενημερώσει. Αν όμως προβληματίζεται θα πρέπει να αγοράσει ένα βιβλίο που να είναι προσαρμοσμένο στην ηλικία του παιδιού του. Ας μη φοβηθεί. Το παιδί θα εκτιμήσει ότι ο γονέας αναγνωρίζει ότι αρχίζει να μεγαλώνει και είναι ανάγκη να μάθει σωστά. Αν το παιδί είναι πολύ κλειστό και δεν θέλει ούτε το βιβλίο να πιάσει, ο γονέας θα αγοράσει το βιβλίο, όμως δεν θα το χαρίσει, δεν θα του πει να το διαβάσει, απλά θα το αφήσει σε εμφανές σημείο και να είναι σίγουρος ότι θα το διαβάσει το παιδί. Αφού το διαβάσει μπορεί να μη κάνει καμία ερώτηση, αλλά θα την κάνει σε ανύποπτο χρόνο και πολύ αργότερα. Σημασία έχει ότι αυτό θα είναι πηγή γνώσης για το παιδί. Υπάρχουν γονείς που μπορούν να μιλήσουν και καλά κάνουν. Και στο σημείο αυτό το θέμα είναι ποιος μπορεί. Αν μπορεί η μάνα ας μιλήσει με το γιο, ο πατέρας την κόρη. Δεν ισχύει αυτό που λένε, η μάνα την κόρη και ο πατέρας το γιο. Όποιος νοιώθει έτοιμος να το κάνει. Προσωπικά πιστεύω ότι πρέπει να υπάρχουν σχολές γονέων ή σχολές που εντάσσονται άνδρες και γυναίκες πριν γίνουν σύντροφοι να δουν τι είναι συντροφικότητα, ποια είναι τα εργαλεία για να πορευθούν σωστά, γιατί δεν είναι μόνο να μπεις για κοινωνική ένταξη το θέμα είναι να τη διατηρήσεις και μετά να υπάρχουν παιδιά. Υπάρχουν γονείς που δυσκολεύονται να μιλήσουν. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να είναι αγαπημένοι να έχουν ένα τρυφερό γάμο, να σέβεται ο ένας τον άλλο, να καταλάβουν τα παιδιά τι σημαίνει συντροφικότητα, έρωτας γιατί μέσα από τον έρωτα το πιο όμορφο παιχνίδι είναι το σεξ. Και τότε αναβαθμίζεται και παίρνει τη θέση που δικαιούται και του ανήκει το σεξ. Διαφορετικά γίνεται πρωτόγονο, άχαρο, αλλά και τραυματικό.

ΠτΘ: Από την εμπειρία σας οι Έλληνες ενδιαφέρονται για αυτά τα θέματα;

Κ.Τ.: Βλέπω να αλλάζουν πράγματα. Ελπίζω σε αυτές τις γενιές και ειδικά στους σημερινούς εφήβους που είναι ειλικρινείς. Την ευθύνη συμπεριφοράς υψηλού κινδύνου δεν την έχουν μόνο αυτά, αλλά και εμείς. Πιστεύω ότι θα αλλάξουν την κοινωνία μας. Πολλοί άνδρες και γυναίκες μέσης ηλικίας έχουν αλλάξει και αυτό είναι παρήγορο. Όταν ο άνδρας στο γονεϊκό του ρόλο έχει αλλάξει, όχι όλοι, και δεν είναι μόνο παραγωγός ή παιδαγωγός έξω από το σπίτι, αλλά αναλαμβάνει και μοιράζεται τους ρόλους με την γυναίκα του αυτό στις νεότερες γενιές θα γίνει σε ψηλότερο ποσοστό. Πάντως ελπίζω.

ΠτΘ:Από τα σχολεία της περιοχής μας ποια ήταν η εμπειρία σας;

Κ.Τ.: Θέλω να πω ότι τα σχολεία της Κομοτηνής μου αρέσουν πάρα πολύ. Δεν κάνω φιλοφρόνηση και δεν χαρίζω απολύτως τίποτα μ’ αυτό που λέω, μου άρεσαν γιατί είναι σχολεία φροντισμένα, καλοί σύλλογοι καθηγητών, με μεγάλη διάθεση και μάλιστα θα τα χαρακτήριζα ανοιχτά σχολεία. Μας δέχτηκαν με πάρα πολύ κέφι και με συνειδητοποιημένη θέση ότι αυτό που γίνεται είναι σοβαρό και πρέπει να γίνει. Μου άρεσε ένα σχολείο το οποίο δεν είχε αίθουσα διάλεξης και ήτανε κοινόχρηστος χώρος, τα παιδιά ήτανε πιο προσεκτικά από τα άλλα που ήταν μέσα σε κλειστό χώρο και είχα και περισσότερη αμεσότητα. Οι ερωτήσεις πολύ έξυπνες, με πολύ ενδιαφέρον αν και ήταν πεινασμένα, διψασμένα και κουρασμένα.

ΠτΘ: κ. Τσεμπέρη σας ευχαριστούμε πολύ.

Κ.Τ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Υ.Γ. :Το Κέντρο Οικογενειακού Προγραμματισμού της Ιατρικής Σχολής Αθηνών υλοποιεί προγράμματα διαφυλικής αγωγής σε όλους τους νομούς σε συνεργασία με του υπεύθυνους αγωγής. Συντονιστής είναι ο κ. Κρεατσάς καθηγητής Ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος της Ιατρικής, ο άνθρωπος που είχε την καινοτόμο ιδέα να εφαρμόσει ή να δημιουργήσει την εφηβική γυναικολογία, να εκπαιδεύσει στελέχη, ώστε να μπορούν να κάνουν αυτή την ενημέρωση. Από το Υπουργείο Παιδείας είναι πιστοποιημένα τρία άτομα, ο κ. Κρεατσάς, ο κ. Λάκος και η κ. Τσεμπέρη.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.