Ανοργανωτοι και κακοπληρωμενοι οι Ευρωπαιοι δημοσιογραφοι

Όσοι «αψήφησαν» για κάποιες ώρες τις λίγες αλλά ελκυστικές παραλίες της Σαμοθράκης, όπου ο χρόνος δεν υπάρχει παρά μόνο ως μια αλλαγή της φάσης του ήλιου, όσοι κράτησαν χαρακτήρα απέναντι στη δελεαστική κουζίνα, όσοι αρνήθηκαν να διαλογιστούν κάτω απ’ τα αιωνόβια πλατάνια γιατί είναι δημοσιογράφοι και ποιο είναι το μέλλον τους, διαπίστωσαν μέσα από τις εργασίες του 10ου Συνεδρίου ότι ο εκβιαστικός επαγγελματικός τους χρόνος δεν τους επιτρέπει να αγωνίζονται για τα δίκαιά τους, τα ελληνικά ΜΜΕ πόρω απέχουν απ’ τη σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά, οι νέες τεχνολογίες συρρικνώνουν τις θέσεις εργασίας, αφήνοντας χώρο μόνο για εξειδικευμένες, και η διαπλοκή της ενημέρωσης με την πολιτική δένει όπως το Σάος με τα Καβείρια μυστήρια.

Α.Διαμαντοπούλου:

«Οι δημοσιογράφοι είναι οι εργαζόμενοι με τα λιγότερα

δικαιώματα στην Ευρώπη»

Τη δεύτερη ενότητα της δεύτερης ημέρας του 10ου δημοσιογραφικού συνεδρίου άνοιξε η Ελληνίδα Επίτροπος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κ. Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία από το βήμα του συνεδρίου εξέφρασε ότι το τοπίο στα ΜΜΕ αλλάζει. Έθιξε το γεγονός ότι «τα ευρωπαϊκά θέματα δεν παρουσιάζονται στον ελληνικό τύπο, παρά μόνο μέσα από συγκεκριμένες οπτικές γωνίες που έχουν να κάνουν με πολύ συγκεκριμένα θέματα, όπως η σχέση μας με την Τουρκία, το Κυπριακό, το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, ο αγροτικός τομέας».

Συνδύασε την ελληνική στάση των ΜΜΕ με το διάλογο που ξεκίνησε στην Ευρώπη – ο σημαντικότερος διάλογος μετά την ίδρυσή της – αναφορικά με τη διεύρυνση και το νέο μοντέλο διακυβέρνησή της. Στη συνέχεια, η κ. Διαμαντοπούλου σχολίασε το ρόλο που παίζουν τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών και «το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο και πώς αυτό επηρεάζει τα εθνικά ΜΜΕ ή ακόμη και τα περιφερειακά», στο οποίο και εστίασε. Αναφορικά με τις εξελίξεις ενημέρωσε ότι «το 2007 θα είναι στην αγορά η συγχώνευση τηλεόρασης – κινητής τηλεφωνίας», κάνοντας λόγο για τις συγχωνεύσεις των επιχειρήσεων στις δύο αυτές κατηγορίες. «Τα διαδίκτυα που ήδη υπάρχουν θα συγχωνεύονται με το τηλεοπτικό πλαίσιο, το οποίο θα αλλάξει και θα είναι δύσκολο να επανακαθορίσουμε το ρυθμιστικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο».

Η κ. Διαμαντοπούλου παρουσίασε τέσσερις λέξεις – κλειδιά: την απελευθέρωση ή απορρύθμιση, την παγκοσμιοποίηση στα παραγόμενα προϊόντα, τη συνέχεια και τη σύγκλιση, με παράδειγμα τις όμοιες εκπομπές, όπως είναι ο «Αδύναμος κρίκος».

Σημειώνοντας ότι «οι ρυθμοί αύξησης της ανάπτυξης της οπτικοακουστικής αγοράς είναι 70%» μετέφερε ότι «ο κύκλος εργασιών είναι 145 δις ευρώ, άρα μιλάμε για τρομακτική οικονομική ισχύ». Πριν 15 χρόνια τα κανάλια ήταν 50, ενώ σήμερα ανέρχονται σε 1.500. «Τα 50 από αυτά εξακολουθούν να έχουν τα 2/3 της τηλεθέασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην τηλεόραση έχουμε 220.000 εργαζόμενους. Έχουμε 8.000 ραδιοφωνικούς σταθμούς και 1.100 εκδοτικά συγκροτήματα».

Δίνοντας έμφαση στο ανοργάνωτο τοπίο που χαρακτηρίζει τον εργασιακό δημοσιογραφικό τόπο, κ. Διαμαντοπούλου αναγνώρισε ότι «είναι οι εργαζόμενοι με τα λιγότερα δικαιώματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι από τους ελάχιστους τομείς όπου δεν υπάρχει κοινωνικός διάλογος». Εργοδοτικές οργανώσεις και εργαζόμενοι δεν έχουν καθίσει στο ίδιο τραπέζι κι επιπλέον υπάρχει χαρακτηριστικό έλλειμμα στην εκπαίδευσή τους. «Για πρώτη φορά, μετά από 50 χρόνια κοινωνικού διαλόγου στην Ευρώπη, έχουμε τις πρώτες θετικές απαντήσεις από πέντε μεγάλες εργοδοτικές οργανώσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τον περασμένο Μάρτιο. Συμφωνούν να γίνει μια πρώτη συνάντηση εργοδοτών – εργαζομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για να συζητήσουν το θέμα της οργανωμένης εκπαίδευσης στους δημοσιογράφους». Για το ζήτημα τις πολιτικής παρέμβασης σημείωσε: «Θα πρέπει το ρυθμιστικό πλαίσιο να έχει κάποια ελάχιστα όρια με τα οποία διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον. Επιπλέον, πρέπει να εξασφαλίζεται η ελευθερία έκφρασης του τύπου».

Η κ. Διαμαντοπούλου έδωσε έμφαση στην οδηγία για την «τηλεόραση χωρίς σύνορα», βασικά στοιχεία της οποίας είναι «η προστασία των ζωτικών δημοσίων συμφερόντων, όπως είναι ο πλουραλισμός, η πολιτιστική και γλωσσική ποικιλομορφία, η προστασία του καταναλωτή, η προστασία των παιδιών και των νεαρών ηλικιών. Δεν ήταν εύκολη η οδηγία αυτή στην εφαρμογή της. Είναι ανάγκη το 50% των προγραμμάτων που βλέπουμε να είναι ευρωπαϊκά. Δεν είναι δυνατόν να συμφωνηθεί, γι’ αυτό κι έχουμε μεγάλη αμερικανική διείσδυση, όπως και από τις λατινοαμερικανικές χώρες». Η κ. Διαμαντοπούλου πέρασε στο κεφάλαιο των συνενώσεων των μεγάλων συγκροτημάτων, ξεκαθάρισε ότι στόχος τους πρέπει να είναι «η εξασφάλιση δυνατότητας επιλογών στους καταναλωτές και η δυνατότητα για περισσότερες τεχνολογίες και καινοτομίες» και σημείωσε ότι «η κάθε χώρα ορίζει το δικό της θεσμικό πλαίσιο, με το οποίο αποκλείει και απαγορεύει τις συνενώσεις».

Κλείνοντας, η κ. Διαμαντοπούλου έθιξε το πώς αντιμετωπίζονται οι εργαζόμενες στα ΜΜΕ και την εικόνα που αυτά αναπαράγουν για τη γυναίκα.

Ι.Κουκιάδης:

«Να καταφέρει να εξαγάγει η Ευρώπη τα δικά της πρότυπα»

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, καθηγητής κ. Ιωάννης Κουκιάδης ανέπτυξε διεξοδικά την πολιτική της Ε.Ε. για τα ΜΜΕ, ξεκινώντας απ’ τους στόχους. «Αυτοί έγκεινται στην ενθάρρυνση της παραγωγής και διανομής ευρωπαϊκών έργων με τη δημιουργία ενός ασφαλούς και σταθερού νομικού πλαισίου για την εξασφάλιση της ελεύθερης παροχής οπτικοακουστικών υπηρεσιών, καθώς και την προώθηση κατάλληλου μηχανισμού υποστήριξης».

Ο κ. Κουκιάδης, μετέφερε, με τη σειρά του, ότι η ευρωπαϊκή αγορά κυριαρχείται από τις αμερικάνικες παραγωγές, κάνοντας λόγο ταυτόχρονα για ανάγκη δημιουργίας μιας βιομηχανίας που να παράγει οπτικοακουστικό περιεχόμενο, αλλά και για την πληθώρα των εργαζομένων που απασχολούνται στον οπτικοακουστικό τομέα. «Ο τομέας αυτός αποτελεί τη νέα μεγάλη πηγή δημιουργίας χιλιάδων θέσεων εργασίας υψηλής ειδίκευσης» σημείωσε, ενώ στη λογική των υλικών – οπτικοακουστικών αγαθών παρέθεσε τα προγράμματα Media 1 και Media 2. Ο κ. Κουκιάδης έθιξε την προστασία των δικαιωμάτων του δημιουργού, σε σχέση με τα αντίγραφα στην ψηφιακή τηλεόραση και το διαδίκτυο. Για τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ ο κοινωνικός και πολιτιστικός ρόλος των οπτικοακουστικών μέσων στη χάραξη της κοινοτικής πολιτικής «καλύπτει όλο και μεγαλύτερο μέρος από τους νέους σχεδιασμούς της για την αντιμετώπιση του προβλήματος διαφύλαξης και αναπαραγωγής βασικών ευρωπαϊκών πολιτιστικών αξιών».

Έκανε διαχωρισμό της οπτικοακουστικής βιομηχανίας από την υπόλοιπη, εντάσσοντας σ’ αυτήν την αρχή της λειτουργίας της σύγχρονης δημοκρατίας. «Βιώνουμε την ηλεκτρονική δημοκρατία, τη δημοκρατία της κοινής γνώμης, την αντιπροσωπευτική δημοκρατία των media και της επικοινωνίας νέου τύπου ανάμεσα στη βάση και την κορυφή εξουσίας».

Ο κ. Κουκιάδης ενημέρωσε τους δημοσιογράφους γύρω από το νομικό πλαίσιο της κοινοτικής παρέμβασης στα ΜΜΕ επικεντρώνοντας στο σημείο τομής, μεταξύ ελεύθερης επιχειρηματικής εκμετάλλευσης, νέων τεχνολογιών και διαφύλαξης κοινών αξιών.

Στο κλίμα της εισήγησης της Ελληνίδας Επιτρόπου ο κ. Κουκιάδης πρόβαλε εκ νέου το ενδιαφέρον για τη διατήρηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας της Ευρώπης. «Μόνο αν η Ευρώπη μπορέσει να εξαγάγει τα δικά της πρότυπα θα μπορέσει να επιβιώσει το ευρωπαϊκό μοντέλο στο σύνολό του, ως πολιτιστικό, αλλά και ως πολιτικό και κοινωνικό». Εστιάζοντας στην οδηγία για την αύξηση του ευρωπαϊκού ανταγωνισμού, εξήγησε ότι περιλαμβάνει και κανόνες για τις προϋποθέσεις των διαφημιστικών εκπομπών. «Υπάρχουν καταγγελίες από ενώσεις καταναλωτών για σημαντικές υπερβάσεις. Στο στόχαστρο είναι κυρίως πρακτικές ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών σε Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία». Το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων έθιξε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, σημειώνοντας ότι «για τις αναγκαίες τροποποιήσεις έχει ανοίξει ένας ευρύς δημόσιος διάλογος».

Κ. Χατζηδάκης:

«Δεν μπορούμε να έχουμε συγχωνεύσεις, κρατική βοήθεια, αθέμιτο ανταγωνισμό»

Ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ., κ. Κώστας Χατζηδάκης σχολίασε το θέμα της αλλαγής του τοποίου στα ΜΜΕ, θίγοντας τρία σημεία: «Το πρώτο είναι τα χαρακτηριστικά του τοπίου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το δεύτερο είναι τι κάνει η Ε.Ε. για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα και το τρίτο ποιες τάσεις προδιαγράφονται. Υπάρχουν πάντοτε πολιτικοί υπολογισμοί, όπως όταν ήταν κλειστή η τηλεόραση στα κόμματα την περίοδο ’74-’81, όταν ο μακαρίτης κυβερνητικός εκπρόσωπος της περιόδου ’81-’85 έλεγε ότι θα ρίξει τους δορυφόρους με πυραύλους για να μην μεταδίδονται μηνύματα που δεν ήταν αρεστά στην κυβέρνηση.

Με τον ίδιο τρόπο ο Τόνι Μπλερ διαπραγματεύεται με τον Μέρντοχ για να του δώσει την άδεια ενός επίγειου, συμβατικού καναλιού για να τον πείσει -με αυτό το κανάλι και τις εφημερίδες του- να υποστηρίξει την προσπάθεια και τον κρυφό καημό των Εργατικών να μπει η Μεγάλη Βρετανία στο ευρώ». Ως δεύτερο χαρακτηριστικό αλλαγής του τοπίου ο κ. Χατζηδάκης παρουσίασε τις νέες τεχνολογίες, ειδικά στη σύγκλισή τους και τον τρόπο που θα έχουν επιπτώσεις στον τρόπο εργασίας, τη νομοθεσία και σε άλλους τομείς. Στα ευρωπαϊκά media «καταλόγισε» δύο αντίρροπα στοιχεία, τη διασυνοριακή διάσταση, «περνάμε τα εθνικά σύνορα», και την ευαισθησία ταυτόχρονα όλων των μελών της Ε.Ε. για την προστασία της πολιτιστικής τους ταυτότητας. Παρέθεσε το παράδειγμα της Αυστρίας που έχει δύο κρατικά κανάλια και απαγορεύει τα ευρωπαϊκά, με αποτέλεσμα οι Αυστριακοί να παρακολουθούν τα γερμανικά κανάλια.

Περνώντας στους χειρισμούς της Ε.Ε. κατέθεσε το τι υπάρχει σε νομικό επίπεδο. «Υπάρχουν νομικές βάσεις για την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, διατάξεις του ανταγωνισμού, μια αναφορά στο Χάρτη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το άρθρο 11, αλλά ο Χάρτης δεν έχει προς το παρόν δεσμευτική ισχύ, κι ένα πρωτόκολλο στη Συνθήκη του Άμστερνταμ για τη δημόσια τηλεόραση.

Έχουμε 3 διαφορετικά πράγματα από την Ε.Ε., το ένα είναι διατάξεις για τα δίκτυα, το δεύτερο διατάξεις για το περιεχόμενο και το τρίτο το δίκαιο του ανταγωνισμού».

Επικεντρώνοντας στο δίκαιο του ανταγωνισμού, ο κ. Χατζηδάκης επεσήμανε ότι «θεωρητικά δεν μπορούμε να έχουμε συγχωνεύσεις, δεν μπορούμε να έχουμε κρατική βοήθεια, ούτε αθέμιτο ανταγωνισμό».

Γ.Πατάκης:

«Η αλλαγή του ρόλου των ΜΜΕ συνδέεται με ρήξεις και βαθιές κοινωνικές αλλαγές»

Για τον ταξικό ρόλο των τηλεοπτικών καναλιών έκανε λόγω ο ευρωβουλευτής του Κ.Κ.Ε., κ. Γιάννης Πατάκης, παραθέτοντας τις απόψεις του Μαρξ και του Ένγκελς για τα μέσα της υλικής, άρα και της πνευματικής παραγωγής που διαθέτει η κυρίαρχη τάξη, ένα σχόλιο της Πόπης Διαμαντάκου για τη διάβρωση που υπέστη η τηλεόραση από παρεμβάσεις πολιτικών σκοπιμοτήτων, καθώς και την κριτική που ασκεί ο υπεύθυνος Γραφείου Τύπου του Κ.Κ.Ε., κ. Μαΐλης πάνω σε πίνακα του Εθνικού Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου για το ποσοστό συμμετοχής των κομμάτων στα κεντρικά δελτία ειδήσεων. Το ΠΑΣΟΚ και η Ν.Δ. παίρνουν τη μερίδα του λέοντος, ενώ ταυτόχρονα έχουν τεράστια προβολή παράγοντες της αστικής τάξης, «όπως ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ο κάθε φορά πρεσβευτής των ΗΠΑ και άλλοι».

Το θέμα των ιδιοκτητών των ΜΜΕ σε Ευρώπη και Ελλάδα έθιξε ο κ. Πατάκης, με αναφορές σε άρθρο του «Βήματος» για το «πώς οι μεγάλοι των οπτικοακουστικών τρώνε τους μικρούς» και σχολίασε: «Και στην Ελλάδα τα ΜΜΕ είναι στα χέρια, στην πλειοψηφία τους, των μεγαλοκαρχαρίων. Τεγόπουλος, Βαρδινογιάννης, Λαμπράκης, Μπόμπολας, Κόκκαλης, Αλαφούζος, της αστικής τάξης, που διαπλέκονται και με μεγάλα έργα, προγράμματα κ.α.

Αλλά και στο Ευρωκοινοβούλιο, τη Δευτέρα συζητείται το θέμα που έχει να κάνει με «ορισμένες πτυχές που αφορούν τα κινηματογραφικά και τα άλλα οπτικοακουστικά έργα» και υπάρχει αναφορά στην αναθεώρηση της οδηγίας «τηλεόραση χωρίς σύνορα», προκειμένου να θεσπιστούν κανόνες για την πνευματική ιδιοκτησία στα οπτικοακουστικά μέσα που να διασφαλίζουν ευρέως τον πολιτισμικό πλουραλισμό». Για τα τηλεοπτικά σκουπίδια, τύπου Big Brother, έκανε λόγο στη συνέχεια, υποστηρίζοντας ότι «οι άνθρωποι που συμμετέχουν σ’ αυτά τα παιχνίδια ξεπουλούν την αξιοπρέπειά τους», ενώ ταυτόχρονα είναι συνένοχοι στη διαμόρφωση μοντέλων: «Προσπαθούν να καλλιεργήσουν ένα κοινωνικό πρότυπο, τελείως ακίνδυνο για το εκμεταλλευτικό σύστημα. Το ίδιο συμβαίνει και με την είδηση. Διοχετεύεται φιλτραρισμένη, όπως συμφέρει τη «νέα τάξη» πραγμάτων. Θυμηθείτε τους βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία και πώς μετέδιδαν τα γεγονότα τα Ευρωπαϊκά Μέσα Ενημέρωσης. Διαστρεβλωμένα, το θύμα ούτε λίγο – ούτε πολύ το παρουσίαζαν σαν θύτη.

Η εδραίωση της νέας τάξης πραγμάτων, έχει ανάγει όσο ποτέ άλλοτε, την «πολιτιστική ομογενοποίηση» των λαών σε κυρίαρχο καθήκον. Σε ένα βαθμό η φύση της προπαγάνδας των ΜΜΕ προσδιορίζει και τις ανάγκες της «πολιτιστικής ομογενοποίησης». Έτσι, τα ΜΜΕ αποκτούν ένα ευρύτερο ρυθμιστικό ρόλο προς την αναπαραγωγή μιας συγκεκριμένης αντίληψης του κόσμου και ενός τρόπου ζωής μέσα σε αυτόν».

Ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ πρότεινε έναν άλλο χαρακτήρα των ΜΜΕ ως μέρος του γενικότερου λαϊκού αγώνα ενάντια στα μονοπώλια και στον ιμπεριαλισμό. «Η αλλαγή του ρόλου τους συνδέεται με ρήξεις και βαθιές κοινωνικές αλλαγές, με την πολιτική του ΚΚΕ, για την οικοδόμηση του α.α.δ. μετώπου, στην πάλη για την εξουσία της εργατικής τάξης και των συμμάχων της».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.