«Αναζητουμε αν ο Εβρος μπορει να γινει απο συνορο γεφυρα»

Η εθνολόγος – λαογράφος Μιράντα Τερζοπούλου μίλησε στην εκπομπή «Βομβιστές Δυτικών Προαστίων» του Ράδιο Παρατηρητής για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Από τις δυο μεριές του Έβρου» στο οποίο συμμετέχει από την ελληνική πλευρά το Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων, ενώ υλοποιείται από την τουρκική.

Η κ. Τερζοπούλου γνωρίζει καλά την περιοχή, τα θέματα συνύπαρξης, όπως και τις πολιτικές των δύο χωρών, άρα η συμμετοχή στο πρόγραμμα σε μια ομάδα έμπειρων συνεργατών του ΚΕΜΟ έρχεται να προσθέσει επιπλέον πληροφορίες αλλά και ν’ αναζητήσει μια προοπτική. Αυτή του να ξαναγίνει ο Έβρος από σύνορο γέφυρα.

ΠτΘ: κ. Τερζοπούλου, μέσω του ΚΕΜΟ τρέχει ένα πρόγραμμα που αφορά τις δυο πλευρές του Έβρου στο οποίο συνεργάζεστε άνθρωποι που γνωρίζετε τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά και τις πολιτικές που αφορούν στις δυο πλευρές. Θα μας μεταφέρετε την ταυτότητα και την αφετηρία του προγράμματος;

Μ.Τ.: Παρόλο που έχω πολλά χρόνια ερευνών στη Θράκη, πρώτη φορά συμμετέχω σ’ ένα παρόμοιο πρόγραμμα. Είναι ένα κοινοτικό πρόγραμμα της «Κοινωνίας Πολιτών» που το έχουν αναλάβει οι Τούρκοι και μας κάλεσαν ως εταίρους – το ΚΕΜΟ (Κέντρο Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων) από την ελληνική πλευρά.

Το πρόγραμμα «Από τις δυο μεριές του Έβρου» είναι μια έρευνα που αφορά τη μελέτη του τοπικού πολιτισμού και της τοπικής ιστορίας των δύο περιοχών ανατολικά και δυτικά του Έβρου, μια περιοχή κάποτε ενιαία που χωρίστηκε.

Σήμερα ψάχνουμε να βρούμε αν ο Έβρος που έγινε κάποτε από γέφυρα σύνορο μπορεί να ξαναγίνει γέφυρα. Η όλη αντίληψη είναι το «τι αλλάζει» στις συνθήκες της περιοχής με την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας και το κατά πόσο τα ευρωπαϊκά προγράμματα, οι νέες ιστορικές συνθήκες επηρεάζουν τη σχέση των δυο πλευρών.

•Η Τουρκία, η Ελλάδα και… η Ευρώπη

ΠτΘ: Αναφέρεστε στην εποχή κατά την οποία άρχισε η Τουρκία να βλέπει την προοπτική να μπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή την περίοδο που θα μπει στην Ε.Ε. κι έπειτα;

Μ.Τ.: Από τη στιγμή που ξεκίνησε να βλέπει η Τουρκία αυτή την προοπτική – γιατί και η ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στην Τουρκία έχει αλλάξει – υπάρχει σχετικό ενδιαφέρον, όπως και προγράμματα.

ΠτΘ: Εξάλλου σ’ αυτήν την πορεία παίζει ρόλο το πώς θα δει η Τουρκία τον εαυτό της να τοποθετείται απέναντι στην ενωμένη Ευρώπη και τι προτίθεται να κάνει προκειμένου να μπει, αν όντως αυτό την ενδιαφέρει.

Μ.Τ.: Ακριβώς. Από την άλλη, έχει ενδιαφέρον να δούμε και τη δική μας μεριά σαν ένα μέλος της Ευρώπης απέναντι σ’ ένα κράτος που είναι στη διαδικασία της εισδοχής. Αυτό που αναζητάμε είναι οι διακρατικές τοπικές σχέσεις.

Κάνουμε μια έρευνα που αφορά στα διάφορα δίκτυα που μπορεί να συνδέουν τις δυο περιοχές και αφορούν την ιστορία, τη μουσική, την ιστορία, τη γλώσσα, τους πληθυσμούς, τους ανταλλαγέντες, το θρησκευτικό τουρισμό, οτιδήποτε ενώνει τις δύο πλευρές. Από την ελληνική, είμαστε μια ομάδα ερευνητών ενώ από την τουρκική πλευρά υπάρχουν ερευνητές που ανήκουν στο Σύλλογο Ανταλλαγέντων με βάση τη Συνθήκη της Λοζάνης, με τον οποίο ως ΚΕΜΟ έχουμε συνδιοργανώσει συνέδρια και άλλες δράσεις.

ΠτΘ: Η επαφή είναι συχνή;

Μ.Τ.: Η επαφή είναι διαρκής, αλλά πραγματοποιούμε και ζωντανές συναντήσεις. Η Μαίρη Τσοκγκιουνές είναι Τουρκάλα και παντρεμένη με Έλληνα μέλος του ΚΕΜΟ, είναι διαμεσολαβήτρια και κάνει τις επαφές με την τουρκική πλευρά. Οι δυο ερευνητικές ομάδες συναντηθήκαμε πρόσφατα στην Αδριανούπολη και συζητήσαμε πάνω σε θέματα μεθοδολογίας, ερωτηματολόγια, τον τρόπο που συγκεντρώνουμε κι επεξεργαζόμαστε το υλικό όπως και το πώς θα οργανώσουμε τα δυο συνέδρια που είναι η καταληκτική δράση. Θα διεξαχθούν τον Ιούνιο, ένα στην Κωνσταντινούπολη κι ένα στην Αδριανούπολη. Αξίζει να πούμε ότι η ιστορία αυτών των δυο πόλεων με ό,τι ευχάριστο και δυσάρεστο τις ενώνει και τις χωρίζει είναι ένας κεντρικός άξονας αυτής της έρευνας γι’ αυτό και γίνονται τα συνέδρια σ’ αυτές τις δύο πόλεις.

Επίσης, συνεργαζόμαστε με τους ανταλλαγέντες από τους δικούς μας πρόσφυγες από την Αδριανούπολη και διακρίνουμε ότι από τα ήδη υπάρχοντα διακρατικά προγράμματα έχουν γίνει δράσεις, όπως για παράδειγμα ένα συνέδριο στην Αδριανούπολη.

Αναζητούμε να βρούμε τι ενώνει τις δυο πλευρές σε εμπορικό ή οικονομικό επίπεδο ή και σε πιο άυλες μορφές, όπως είναι οι πολιτιστικές ανταλλαγές, οι αδελφοποιήσεις που είναι συμβολικά σημαίνουσες, ανοίγουν δρόμους κι ευχόμαστε κάποτε αυτοί οι δρόμοι να περπατηθούν.

ΠτΘ: Μέσα από το πρόγραμμα λάβατε κάποιες πληροφορίες για την άλλη πλευρά που δεν γνωρίζατε;

Μ.Τ.: Αυτή τη στιγμή δε θα μπορούσα να συνοψίσω την εμπειρία και να πω ότι μού άλλαξε την οπτική μου. Οι καλές προθέσεις και η καλή συνεργασία είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό κι αυτό το γνωρίζετε πολύ καλά στη Θράκη.

ΠτΘ: Μέσα από τις συναντήσεις στην Αδριανούπολη και την Αλεξανδρούπολη υποθέτω ότι θα δείτε πώς λειτούργησε το πρόγραμμα για τις δυο πλευρές του έργου.

Μ.Τ.: Ναι και θα εκδοθούν και οι τόμοι με τα πρακτικά και την εμπειρία αυτής της έρευνας.

ΠτΘ: Θα χαρούμε να σας δούμε στη Θράκη, στην επόμενη έρευνα. Καλή πορεία στο πρόγραμμα.

Μ.Τ.: Σας ευχαριστώ.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.