Αναπτυξιακο Συνεδριο Ν. Ροδοπης

«Να καταστεί ο νομός Ροδόπης μέχρι το 2015 περιοχή διαρκούς και βιώσιμης ανάπτυξης, με κοινωνική συνοχή και διαρκή βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης των κατοίκων της», είναι ο στόχος του Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης του νομού Ροδόπης. Το πρώτο μεγάλο κείμενο που αφορά στην καταγραφή της υπάρχουσας παραγωγικής δραστηριότητας του νομού Ροδόπης, μετά από έρευνα ειδικής ομάδας 10 μελετητών, παρουσιάστηκε χθες κατά τη διάρκεια του αναπτυξιακού συνεδρίου που έλαβε χώρα στο Τουριστικό Περίπτερο Νυμφαίας, ενώ το τελικό κείμενο του Στρατηγικού Σχεδίου θα παρουσιαστεί στο τέλος του Αυγούστου.

Για πρώτη φορά στο νομό Ροδόπης, όπως τονίστηκε κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, παρουσιάζεται ένα στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης, το οποίο δεν στηρίζεται στην παραγωγή και την προσφορά, αλλά στη μελέτη που έγινε γύρω από τη ζήτηση τόσο σε ελληνικό όσο και σε βαλκανικό, ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο, με σκοπό να καταγραφούν οι τάσεις της διεθνούς και της τοπικής ζήτησης, όπως και οι προτάσεις που θα κατατεθούν να στοχεύουν στην εξυπηρέτηση αυτής της εκφρασμένης και μελετημένης ζήτησης, προκειμένου να υπάρχει δυνατότητα αφενός μεν κινητικότητας της αγοράς, αφετέρου δε η δυνατότητα παραγωγής προστιθέμενης αξίας για το νομό.

Τις εργασίες του συνεδρίου χαιρέτησαν ο πρύτανης του ΔΠΘ Θανάσης Καραμπίνης, ο πρόεδρος της Αναπτυξιακής Ροδόπης Σταύρος Καζάκης, ο διευθυντής της Διευρυμένης Ν.Α. Ροδόπης – Έβρου Δαμιανός Σταθάκης εκ μέρους του προέδρου Χρήστου Χατζόπουλου και ο δήμαρχος Κομοτηνής – πρόεδρος της ΤΕΔΚ Τάσος Βαβατσικλής.

Ο κ. Βαβατσικλής αναφερόμενος στο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης του Νομού Ροδόπης, είπε: «Θέλω να πιστεύω ότι έχει το στοιχείο της λαϊκής συμμετοχής, μέσω των απόψεων, των θέσεων και των προτάσεων που αναπτύχθηκαν και κατατέθηκαν από τα θεσμικά όργανα της Τοπικής και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Τα δύο αυτά όργανα μαζί με τους φορείς εκπροσωπούν κυρίως τους ενεργούς πολίτες και όλο τον λαό.

Από την πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η προσπάθεια στόχευε στην πλήρη εφαρμογή του δημοκρατικού προγραμματισμού, στην αναβάθμιση των υπηρεσιών, στην προώθηση των τομέων της πρωτογενούς παραγωγής, της απόδοσης των νέων τεχνολογιών και της τεχνογνωσίας, στις διάφορες μορφές Τουρισμού, και στη στήριξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας».

Τόνισε δε ότι στο στρατηγικό σχέδιο επισημαίνεται ότι ο Νομός Ροδόπης, «στο γενικότερο περιβάλλον που διαμορφώνεται με τη δημιουργία υποδομών γνώσης, με τη διεύρυνση της καινοτομικής δραστηριότητας, με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και τον εκσυγχρονισμό των κοινωνικών συστημάτων, ξεκινά με κατά κεφαλήν εισόδημα χαμηλότερο, τόσο από τον ευρωπαϊκό όσο και τον εθνικό μέσο όρο.

Όπως αναλύει η οικονομική επιστήμη και όπως διατυπώνουν και τα σημαντικότερα κεφάλαια του στρατηγικού σχεδίου, πολλοί είναι οι παράγοντες που εξηγούν αυτήν την καθυστέρηση, όπως π.χ. η απόσταση από το εθνικό οικονομικό κέντρο, το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού, τα φυσικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα κλειστά μέχρι πριν λίγα χρόνια σύνορα με τις γειτονικές χώρες μας …».

Ιδιαίτερη σημασίας, κατά την άποψη του κ. Βαβατσικλή, είναι η αναφορά του στρατηγικού σχεδίου στους παραγωγικούς κλάδους του Νομού Ροδόπης, οι οποίοι «κυριαρχούνται από μικρές επιχειρήσεις οικογενειακού κυρίως χαρακτήρα. Λίγες είναι οι μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά και αυτές εξακολουθούν να διατηρούν οικογενειακό χαρακτήρα.

Στον αγροτικό τομέα ο κλήρος εξακολουθεί να είναι μικρός. Η δημιουργία νέων επιχειρήσεων για δυναμικότερη αυτοαποσχόληση στον αγροτικό τομέα, δεν αποτελεί ξεχωριστό χαρακτηριστικό για τον Νομό Ροδόπης.

Εξάλλου, η τουριστική πολιτική της χώρας κατά τις προηγούμενες δεκαετίες στόχευε κυρίως στην ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού, με έμφαση σε νομούς με πολλές παραλίες (όπως οι Κυκλάδες, η Κρήτη, η Χαλκιδική). Ο Νομός Ροδόπης δεν εντάχθηκε ποτέ στην τουριστική πολιτική της χώρας.

Αυτή η γενικότερη πολιτική διαμόρφωσε εν μέρει και την παραγωγική δομή του Νομού, καθώς ο τουρισμός δεν μπόρεσε όλα αυτά τα χρόνια να αναδειχθεί και να προσφέρει προστιθέμενη αξία και εισόδημα».

Ωστόσο, πρόταση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι (σε ό,τι αφορά στον πρωτογενή τομέα παραγωγής), «η ασχολία με τον τομέα αυτόν μπορεί να μεταβληθεί σε πλεονέκτημα με μετάβαση στη βιολογική παραγωγή τροφίμων αλλά και ενεργειακών φυτών. Προς αυτήν την κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί και να διευκολυνθεί το ενδιαφέρον του αγροτικού πληθυσμού, ιδίως μετά την αποστροφή όλων των Φορέων και του συνόλου του πληθυσμού από την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου με τη δομή της εφαρμοζόμενης και καταστροφικής για το περιβάλλον διαδικασίας εξόρυξης του χρυσού που υπάρχει στο υπέδαφος περιοχών του Νομού».

Τέλος, ο κ. Βαβατσικλής στάθηκε ελάχιστα στη σημασία που αποδίδει η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην εκμετάλλευση του τριτογενούς τομέα παραγωγής. «Στη διευρυμένη πλέον Θρακική ενδοχώρα, καθώς αυτή θα συνδεθεί, οσονούπω, με την επικείμενη ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στη Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να βρούμε το σημείο που να μας πείθει ότι ο Νομός Ροδόπης μπορεί να μεταβληθεί σε επίνειο της ενδοχώρας αυτής και να αποτελέσει το εμπορευματικό κέντρο και τον κόμβο των μεταφορών της.

Απομένει επίσης η ανάπτυξη και κάποιων ειδικότερων μορφών τουρισμού. Π.χ., ο ναυτικός και αθλητικός τουρισμός. Η ανάπτυξη φερ’ ειπείν, της ιστιοπλοΐας με τη δημιουργία καταφυγίων σκαφών στην Μαρώνεια και στο Φανάρι, μπορεί να αποτελέσει πυλώνα θαλάσσιου τουρισμού. Επίσης μπορεί να αναπτυχθεί ο ορεινός τουρισμός, καθώς στο Νομό υπάρχει ένα από τα ωραιότερα βουνά και ένα από τα ωραιότερα δάση της Ροδόπης. Και δεν πρέπει να παραβλέπεται και το γεγονός ότι ο Νομός Ροδόπης μπορεί με τις κατάλληλες υποδομές να αποκτήσει και το πλεονέκτημα του θεραπευτικού τουρισμού».

Ανατρέχοντας σε κάποια από τα στοιχεία που αναφέρεται το στρατηγικό σχέδιο μεταφέρουμε κάποιες από τις πληροφορίες που σχετίζονται με τον πρωτογενή τομέα, ο οποίος και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε κάθε οικονομική δραστηριότητα που αναπτύσσεται στην περιοχή. «Ο νομός Ροδόπης μπορεί να χαρακτηριστεί, όσον αφορά τον πρωτογενή τομέα, ως γεωργικός νομός, αφού το 76% των εκμεταλλεύσεων (12.626) είναι γεωργικές εκμεταλλεύσεις, το 21% (3.546) μικτές εκμεταλλεύσεις και μόλις το 3% (417) είναι καθαρά κτηνοτροφικές. Παρόλα αυτά παρατηρούμε ότι στις ορεινές περιοχές του νομού και ιδιαίτερα στις κοινότητες Κέχρου και Οργάνης υπερτερούν οι μικτές εκμεταλλεύσεις, που σημαίνει ότι οι περιοχές αυτές μπορούν να χαρακτηριστούν ως γεωργοκτηνοτροφικές.

Η μορφή κατοχής της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης που υπερτερεί είναι η ιδιόκτητη με ποσοστό 72,4%. Νοικιασμένη γεωργική γη χρησιμοποιείται σε ποσοστό 24,8%, ενώ το 0,2% είναι μεσιακής μορφής και ένα ποσοστό 2.7% είναι άλλης μορφής.

Η χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση φτάνει στα 750.105 στρέμματα. Το σύνολο σχεδόν της γεωργικής έκτασης (94,3%) χρησιμοποιείται για την καλλιέργεια ετήσιων φυτών κυρίως δημητριακών (σιτηρών) και βιομηχανικών φυτών (βαμβακιού και καπνού).

Κυρίαρχο ρόλο στις ετήσιες καλλιέργειες έχουν τα βιομηχανικά φυτά χρησιμοποιώντας το 45,3% των χρησιμοποιούμενων γεωργικών εκτάσεων.

Στην κατηγορία των βιομηχανικών φυτών πρωτεύουσα σημασία έχει το βαμβάκι με 34,9% και 261.436 στρέμματα, το οποίο καλλιεργείται κυρίως στις πεδινές περιοχές του νομού.

Ακολουθεί ο καπνός με 65.186 στρέμματα και ποσοστό 8,7%, ο οποίος καλλιεργείται στις ημιορεινές κυρίως περιοχές του νομού.

Μικρότερα ποσοστά εκτάσεων χρησιμοποιούνται για τα υπόλοιπα βιομηχανικά φυτά με πιο σημαντική την καλλιέργεια του ηλίανθου με 9.839 στρέμματα (1,3%).

Δεύτερη, αλλά εξίσου σημαντική κατηγορία, στις καλλιέργειες του νομού Ροδόπης αποτελούν τα δημητριακά με ποσοστό 44,0% των καλλιεργούμενων εκτάσεων.

Κυρίαρχο προϊόν σ’ αυτή την κατηγορία είναι το σκληρό σιτάρι με 204.369 στρέμματα και ποσοστό 27,2%, το οποίο καλλιεργείται σε όλους σχεδόν τους πεδινούς και ημιορεινούς δήμους του νομού.

Το μαλακό σιτάρι και το κριθάρι με 7,2% και 6,0% αντίστοιχα».

Ο επιστημονικός υπεύθυνος, Καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας του Τμήματος Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης Δ.Π.Θ. και βασικός εισηγητής Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου εξήγησε τα βήματα που έχουν γίνει: «Σύμφωνα με την προγραμματική συμφωνία, στο τέλος Μαΐου παρουσιάζουμε το πρώτο μεγάλο κείμενο από την επεξεργασία της ερευνητικής πρότασης για το στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης του νομού Ροδόπης. Ήδη έχουμε δώσει και έχουμε μοιράσει στους φορείς, οι οποίοι ενδιαφέρονται το πρώτο tract, το οποίο το έχει ο νομάρχης, ο υπερνομάρχης, ο δήμαρχος, η Αναπτυξιακή Ροδόπης και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Σήμερα οργανώθηκε μια ημερίδα σε συνέχεια της προηγούμενης, από την οποία θα επιχειρήσουμε να εκμαιεύσουμε κι άλλες πληροφορίες προκειμένου να τύχουν περαιτέρω επεξεργασίας, καθώς το τελικό κείμενο του Στρατηγικού Σχεδίου θα παρουσιαστεί στο τέλος του Αυγούστου και θα συνοδεύεται από προτάσεις, οι οποίες θα έχουν σχέση με τη χρηματοδότηση των διαφόρων έργων, τα οποία θα πρέπει να αναλυθούν και να μελετηθούν στο μέλλον με απόφαση της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας και των τοπικών αρχόντων του νομού Ροδόπης».

Ο κ. Χατζηκωνσταντίνου, ο οποίος είχε σαφή εικόνα της Ροδόπης και συμμετείχε από την αρχή στον προσδιορισμό ενός σχεδίου – οράματος για το Ν. Ροδόπης, εξήγησε ότι έγινε μια πολύ σοβαρή δουλειά, αιτιολογώντας: «Για πρώτη φορά παρουσιάζεται ένα στρατηγικό σχέδιο, μια πρόταση, ένα ερευνητικό σχέδιο στρατηγικής ανάπτυξης του νομού το οποίο δεν ακολουθεί την πεπατημένη. Είναι ένα πρωτοποριακό στρατηγικό σχέδιο το οποίο έχει θεωρία, έχει υπόδειγμα, έχουν μελετηθεί παρόμοια σε περιοχές της Ευρώπης με παρεμφερή προβλήματα, όπως στην Ιρλανδία και τη Δανία. Είναι ένα σχέδιο το οποίο αποφύγαμε να είναι ελκυστικό αλλά επιδιώξαμε να προέρχεται από συζήτηση με τους φορείς του νομού Ροδόπης. Έχει μια διαφορετική στόχευση για τα επόμενα 15 χρόνια. Δηλαδή αποφασίσαμε να πούμε το πού θέλει να πάει ο νομός και η τελική απόφαση που εξαγάγαμε ήταν να μην στηριχθούμε στην παραγωγή και την προσφορά, αλλά στο να μελετήσουμε τη ζήτηση τόσο σε ελληνικό όσο και σε τοπικό, σε βαλκανικό, σε ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο, ποιες είναι οι τάσεις της διεθνούς και της τοπικής ζήτησης, οι προτάσεις που θα γίνουν να στοχεύουν στην εξυπηρέτηση αυτής της εκφρασμένης και μελετημένης ζήτησης που υπάρχει, προκειμένου να έχουμε τη δυνατότητα αφενός μεν να κινήσουμε την αγορά, αφετέρου δε να έχουμε τη δυνατότητα παραγωγής προστιθέμενης αξίας για το νομό».

Κατά την παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου αρμόδιοι καθηγητές αναφέρθηκαν ο καθένας στον τομέα του, έδωσαν μια σαφή εικόνα για τις προσπάθειες που έχουν γίνει μέχρι τώρα. Η εργασία και η δουλειά θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος Αυγούστου μέχρι την παράδοση του τελικού κειμένου, όπως εξήγησαν.

Στο περιθώριο του συνεδρίου ο νομάρχης Ροδόπης Άρης Γιαννακίδης είπε: «Βρισκόμαστε μέσα στα πλαίσια του ευρύτερου δημοκρατικού προγραμματισμού στοχεύοντας στην εκπόνηση του νέου Στρατηγικού Αναπτυξιακού Σχεδιασμού της νέας προγραμματικής περιόδου. Ήδη βρισκόμαστε σε διαβούλευση με τους θεσμικούς και τους κοινωνικοοικονομικούς φορείς όπου θα εκλαϊκεύσουμε και θα συγκεκριμενοποιήσουμε τη μελέτη που έχει εκπονηθεί από την επιστημονική ομάδα εργασίας, κυρίως του Δ.Π.Θ, θα κατατεθούν οι προβληματισμοί της τοπικής κοινωνίας στοχεύοντας η οριστικοποίηση της σχηματοποίησης να γίνει γύρω στον Αύγουστο και ν’ αποτελέσει την εικόνα της αναπτυξιακής αναφοράς του νομού Ροδόπης για τα επόμενα χρόνια.

Θεωρώ ότι είναι μια αξιόλογη δουλειά η οποία προσδιορίζει στόχους, αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση και διαβλέπει σε μια αναπτυξιακή προοπτική αυτής της περιοχής. Εμφανίζουμε μια αναπτυξιακή κινητικότητα και καλούμε όλη τη Ροδόπη σ’ αυτή την αναπτυξιακή συμπόρευση» μετέφερε.

Μαρία Παπαδοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.