Αναγκαιοτητα εκσυγχρονισμου κτηνοτροφικων εγκαταστασεων

Στην εκπομπή «Βομβιστές Δυτικών Προαστίων» φιλοξενήθηκαν ο γεωπόνος και μέλος του Δ.Σ. της ΕΑΣ Ροδόπης Κυριάκος Κρόκος και ο κτηνοτρόφος Χρήστος Παπαδημητρίου, συζητώντας για θέματα που σχετίζονται με την κτηνοτροφία. Ανάμεσά τους τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι και αφορούν στο υψηλό κόστος των ζωοτροφών, στην αγροτική οδοποιία και την ηλεκτροδότηση των μονάδων. Ο κ. Παπαδημητρίου ασχολείται με την σταβλισμένη προβατοτροφία, μέσα από μια σύγχρονη μονάδα που δημιούργησε στο Κόσμιο, με 200 παραγωγικά ζώα.

ΠτΘ: Η κτηνοτροφία είναι μια μεγάλη αλυσίδα με πολλούς κρίκους.

Χ.Π.: Και ταυτόχρονα ένας τομέας που έχει μέλλον. Τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι μετά την κατάκτηση της φέτας σαν ονομασία ελληνικής προέλευσης αξίζει τον κόπο ν’ ασχοληθεί κάποιος με την κτηνοτροφία.

ΠτΘ: Αυτό σημαίνει ότι με τις σωστές προδιαγραφές κάποιος αγρότης ή κτηνοτρόφος μπορεί ν’ απαντήσει στα αιτήματα της αγοράς την επόμενη μέρα.

Χ.Π.: Αυτό είναι το ζητούμενο και υπάρχει στροφή προς την κτηνοτροφία τα τελευταία χρόνια, μια και οι απαιτήσεις της αγοράς σε πρόβειο γάλα είναι μεγάλες. Οι υποδομές αυτές δεν υπήρχαν στην Ελλάδα, έλλειπαν οι σύγχρονες μονάδες.

Κ.Κ.: Επίσης, για το γενετικό υλικό γίνεται μια προσπάθεια σοβαρή από τους συνεταιρισμούς να εξελίξουν ελληνικές φυλές γιατί μια από τις προϋποθέσεις της φέτας είναι το γάλα να προέρχεται από ελληνικές φυλές.

Η κτηνοτροφία στην περιοχή μας σε σχέση με τη γεωργία δεν είναι στο ύψος που θα έπρεπε. Η αναλογία είναι στο 70 – 30, αν και θεωρώ ότι η κτηνοτροφία κάποια στιγμή θ’ αναπτυχθεί και θα πάμε στο 50 -50, ειδικά η σταβλισμένη προβατοτροφία με την οποία ασχολείται ο Χρήστος Παπαδημητρίου και θεωρώ ότι είναι το μέλλον.

Η σταβλισμένη προβατοτροφία είναι ό,τι καλύτερο σε επίπεδο Ελλάδας κι Ευρώπης, με αρμεκτικές μηχανές, με βελτιωμένο γενετικό υλικό. Ο Χ. Παπαδημητρίου επέλεξε και πήρε τα Χιώτικα πρόβατα που είναι βελτιωμένα, μια ελληνική φυλή από τις πιο παραγωγικές, η γενετική εξέλιξη της οποίας ξεκινάει τώρα. Όπως λένε οι γενετιστές έχει μεγάλες δυνατότητες έως και να ξεπεράσει ζώα που έρχονται από το εξωτερικό, όπως είναι το λακόν. Το λακόν είναι γαλλική φυλή, μια από τις καλύτερες στον κόσμο σε παραγωγή γάλακτος.

Ο Χρήστος Παπαδημητρίου έχει μπει στο πρόγραμμα για τα σχέδια βελτίωσης για να πιστοποιήσει την ποιότητα ώστε τα ζώα που θα πουλάει να έχουν πεντιγκρί.

Χ.Π.: Διαπίστωσα ότι στην κτηνοτροφία αξίζει τον κόπο ν’ ασχοληθεί κάποιος με τη σταβλισμένη προβατοτροφία γιατί δε συζητάμε πλέον για τον παραδοσιακό τρόπο με τα ζώα να βόσκουν έξω, να τρώνε στην ουσία ό,τι βρουν. Δε βγαίνουν έξω για βόσκηση, είναι ζώα πιστοποιημένα υψηλής γαλακτοπαραγωγής και ανήκουμε σε πρόγραμμα γενετικής βελτίωσης. Η μονάδα επομένως είναι πλήρως ελεγχόμενη από πλευράς συζεύξεων, όπου όλα γίνονται προγραμματισμένα. Υπάρχει διατροφολόγος που ορίζει τι πρέπει να τρώνε. Για να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα σαν κτηνοτρόφοι θα πρέπει όλα αυτά να τα προσέξουμε γιατί οι τιμές κάθε χρόνο συρρικνώνονται. Εμείς άρα θα πρέπει να βελτιώσουμε την παραγωγή μας, για να πετύχουμε καλύτερες αποδόσεις και τιμές.

Η Ε.Ε. θέτει τις προδιαγραφές

ΠτΘ: κ. Παπαδημητρίου, εσείς ασχοληθήκατε τώρα τελευταία με την κτηνοτροφία κι έχετε αυτές τις σύγχρονες απόψεις. Κάποιος που είναι κτηνοτρόφος από παιδί κι από οικογένεια κτηνοτρόφων έχει μια άλλη άποψη για την κτηνοτροφία. Πόσο εύκολο είναι να πείσεις κάποιον που υποστηρίζει την ελεύθερη βόσκηση να προσέξει τη διατροφή και τη σύζευξη του ζώου; Δε θα του φανεί περίεργο;

Χ.Π.: Σίγουρα είναι περίεργο αλλά μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο μπορεί ένας κτηνοτρόφος να παραμείνει στο χώρο και να επιβιώσει, διαφορετικά είναι καταδικασμένος. Δεν έχει μέλλον η παραδοσιακή κτηνοτροφία. Όποιος θέλει να είναι κτηνοτρόφος, να έχει την παραγωγή που πρέπει και να τον συμφέρει να κρατήσει το κοπάδι του θα πρέπει να λειτουργεί συστηματικά και να διαθέτει ανθρώπους και συνεργάτες που να γνωρίζουν το κάθε τι.

Κ.Κ.: Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει υψηλές προδιαγραφές και γι’ αυτά που ακούμε για το μικροβιακό φορτίο στο γάλα εκ των πραγμάτων η παραδοσιακή κτηνοτροφία δε μπορεί ν’ ανταποκριθεί.

Οι παραδοσιακοί κτηνοτρόφοι θα πρέπει να προσαρμοστούν και να φτιάξουν ένα στάβλο με κάποιες προδιαγραφές, ώστε να γίνεται το άρμεγμα με το αρμεκτήριο, γιατί διαφορετικά αύριο δε θα μπορούν να πουλήσουν το γάλα τους. Κατά συνέπεια, όσο κι αν φαίνονται περίεργα κάποια πράγματα θα πρέπει ν’ ακολουθήσουν τους κανόνες της Ε.Ε. και της αγοράς διότι θα φτάσουν σε κάποιο σημείο όπου το τυροκομείο θα δηλώσει ότι δε θα πάρει το γάλα γιατί έχει πολύ υψηλό μικροβιακό φορτίο και δεν πληροί κάποιες προδιαγραφές.

Υπάρχει σε εξέλιξη υπουργική απόφαση για την εξαίρεση από την κατεδάφιση σταβλικών εγκαταστάσεων, μια και οι περισσότερες εγκαταστάσεις των κτηνοτρόφων και των προβατοτρόφων δεν έχουν άδειες. Υπήρξε μια απόφαση από το υπουργείο Γεωργίας να νομιμοποιηθούν κάτω από κάποιες προϋποθέσεις. Αυτό δεν έγινε μέχρι τώρα γι’ αυτό και δόθηκε νέα παράταση ώστε να ξεκινήσουν από τα στοιχειώδη για να είναι νόμιμη η εγκατάσταση.

ΠτΘ: Υπάρχουν κι άλλες προδιαγραφές, όπως για παράδειγμα η διατήρηση του γάλατος στα ανάλογα ψυγεία και στις σωστές συνθήκες, μια και αν υπάρξει το παραμικρό πρόβλημα ή μικρόβιο ο έμπορος δε θα το πάρει.

Κ.Κ.: Γι’ αυτό και λέμε ότι η κτηνοτροφική μονάδα χρειάζεται πλέον αρμεκτήριο και δεξαμενή η οποία διατηρεί το γάλα σε συγκεκριμένη θερμοκρασία.

Ένα άλλο θέμα που θίγεται είναι το γιατί δίνεται έμφαση στις ελληνικές φυλές. Ο λόγος είναι ότι η φέτα καθιερώθηκε από γάλα που παράγεται στην Ελλάδα από ελληνικές φυλές. Εάν οι κτηνοτρόφοι αγοράσουν ξένες φυλές ενδέχεται το τυροκομείο να μην πάρει το γάλα γιατί δε θα μπορεί να παρασκευάσει φέτα.

Χ.Π.: Σε μια εποχή που οι τιμές πιέζονται προς τα κάτω δεν πρέπει να δίνουμε κίνητρο στον τυροκόμο ν’ αρνηθεί να πληρώσει το γάλα. Το μεγαλύτερο σφάλμα ενός κτηνοτρόφου είναι να στρέφεται προς τις ξένες φυλές. Υπάρχουν κάποια κέντρα γενετικής βελτίωσης που ασχολούνται με το θέμα.

ΠτΘ: Εσείς διασταυρώνεται Χιώτικα μεταξύ τους;

Χ.Π.: Το κάθε ζώο που βγαίνει από τη μονάδα μας έχει το πιστοποιητικό του ότι είναι καθαρή ελληνική φυλή καθώς και το γενεαλογικό του δέντρο. Αυτή είναι η διαδικασία για πεντιγκρί.

ΠτΘ: Υπάρχει το ενδεχόμενο απάτης;

Κ.Κ.: Δε μπορεί να γίνει πιστοποίηση. Πολλοί λένε ότι πουλούν Χιώτικα, αλλά το ζώο πρέπει να συνοδεύεται από πιστοποιητικό, από το Κέντρο Γενετικής, το οποίο για την περιφέρειά μας βρίσκεται στη Δράμα.

Υπάρχουν συγκεκριμένοι υπάλληλοι που έρχονται στις γεννήσεις και τις διασταυρώσεις, δηλαδή ορίζεται ποια ζώα θηλυκά πρέπει να διασταυρωθούν με ποια αρσενικά, κρατούνται τα ανάλογα αρχεία, γίνονται έλεγχοι στη μονάδα, όλα ταυτοποιούνται, γίνεται γαλακτομέτρηση για να γνωρίζουν την απόδοση του κάθε ζώου και προσπαθούν να διασταυρώσουν τα καλύτερα.

Γνώμη όλων των ειδικών πάνω στο θέμα είναι ότι η συγκεκριμένη φυλή, η Χιώτικη, είναι στο ξεκίνημά της για βελτίωση και ήδη είναι στις ίδιες αποδόσεις με το γαλλικό λακόν. Επομένως, μπορούμε να καταλάβουμε σε ποιες επιδόσεις θα φτάσει όταν βελτιωθεί.

Οι Κύπριοι τη συγκεκριμένη φυλή την έχουν ανεβάσει σαν απόδοση.

Η κτηνοτροφία έχει μέλλον αλλά τα μέτρα που άρχισε να παίρνει η κυβέρνηση θα πρέπει να ενταθούν, με την έννοια ότι θα πρέπει να υπάρχουν πολύ αυστηροί έλεγχοι, από τον κτηνοτρόφο μέχρι και την τελευταία μονάδα μεταποίησης, για να μη γίνονται προϊόντα μαϊμού. Για παράδειγμα, είναι πολύ σωστό το μέτρο των ισοζυγίων που επέβαλε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Αλ. Κοντός. Όλοι γνώριζαν ότι παλιότερα έρχονταν μεγάλες ποσότητες από τα Σκόπια και τη Βουλγαρία σε τυροκομικές μονάδες κι έφτιαχναν φέτα με βουλγάρικο ελληνοποιημένο γάλα.

Μια οδηγία από την Ε.Ε. αφορά στον τρόπο που διαβιούν τα ζώα και οι μονάδες πρέπει να τηρούν όλες τις προδιαγραφές. Στα ισοζύγια κάνει πολύ καλή δουλειά ο Ελληνικός Οργανισμός Γάλακτος, ο οποίος γίνεται τώρα – με τα μέτρα που εξήγγειλε ο Α. Κοντός – και Κρέατος, γιατί θα γίνονται ισοζύγια και στις μονάδες κρέατος. Είναι θετικό μέτρο για να περιορίζεται κατά το δυνατόν η ελληνοποίηση στο κρέας και το γάλα.

Τα προβλήματα των κτηνοτρόφων

ΠτΘ: Υπάρχουν κάποια προβλήματα που απασχολούν όλους τους κτηνοτρόφους, όπως αυτό της τιμής των ζωοτροφών.

Χ.Π.: Φέτος οι ζωοτροφές αυξήθηκαν πάρα πολύ. Ένα μέρος αυτής της αύξησης των τιμών το καρπώθηκαν οι παραγωγοί. Από εκεί κι έπειτα, όποιοι δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν αποθήκευση την περίοδο της παραγωγής έχουν μεγάλο πρόβλημα.

Μεγάλο πρόβλημα είναι η αγροτική οδοποιία που είναι αρκετά παραμελημένη, γιατί όλες οι εγκαταστάσεις είναι σε επαρχιακούς δρόμους, αρκετά απομακρυσμένες από τις πόλεις και τα χωριά για να μην υπάρχει πρόβλημα αδειοδότησης.

ΠτΘ: Γι’ αυτό και σε δύσκολα καιρικά φαινόμενα αποκλείονται κτηνοτρόφοι.

Χ.Π.: Συνήθως στον ορεινό όγκο τα παραδοσιακά ποιμνιοστάσια είναι αρκετά ψηλά, γι’ αυτό και αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα για τους περισσότερους κτηνοτρόφους είναι η ηλεκτροδότηση γιατί οι περισσότερες παραδοσιακές εγκαταστάσεις δεν έχουν ρεύμα για τον άλφα ή βήτα λόγο.

ΠτΘ: Είναι ένα θέμα νομιμότητας και δεν ξέρω πώς θα μπορούσε να λυθεί.

Χ.Π.: Έχουν γίνει κάποιες ρυθμίσεις για τη νομιμοποίηση κάποιων ποιμνιοστασίων και θα πρέπει να κινητοποιηθούμε κι εμείς ως κτηνοτρόφοι.

Κ.Κ.: Θα δοθεί μεν μια παράταση ενός ή δυο ετών αλλά αν μέσα σ’ αυτή την προθεσμία κάποιοι κτηνοτρόφοι δε «νομιμοποιήσουν» τις εγκαταστάσεις τους δε θα μπορούν να πουλήσουν το γάλα.

ΠτΘ: Ενδέχεται να έχουμε και κατεδαφίσεις;

Κ.Κ.: Πολύ πιθανόν, διότι το πρόγραμμα λέγεται εξαίρεση από την κατεδάφιση. Όταν ένα κτίσμα είναι παράνομο όλα είναι πιθανά. Θα πρέπει να είναι συνεπείς οι κτηνοτρόφοι και να παράγουν ένα γάλα στη μονάδα τους το οποίο να είναι αποδεκτό κι από τα τυροκομεία.

ΠτΘ: Θα ήταν εφικτό η ΕΑΣ Ροδόπης να ενεργοποιήσει περισσότερους αγρότες για την παραγωγή ζωοτροφών, ώστε να είναι πιο λογικές οι τιμές, αλλά και να φροντίσει για την αποθήκευση;

Κ.Κ.: Αυτό νομίζω ότι την επόμενη χρονιά θα γίνει γιατί οι τιμές είναι υψηλές και οι αγρότες κινούνται ανάλογα με τις τιμές. Φέτος ήταν μια πολύ καλή χρονιά για τους αγρότες σχεδόν σε όλα τα προϊόντα αλλά είναι δύσκολη χρονιά για τους κτηνοτρόφους. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης το εντόπισε και πρόσφατα ο κ. Κοντός εξήγγειλε το άτοκο δάνειο για τους κτηνοτρόφους πενταετούς διάρκειας, του οποίοι τους τόκους θα τους πληρώσει το κράτος. Ο υπουργός έχει θέσει το θέμα και σε επίπεδο Ε.Ε. γιατί η κυβέρνηση ενός κράτους – μέλους δε μπορεί από μόνη της να επιδοτήσει κάτι, εκτός αν πρόκειται για ευρωπαϊκή πολιτική. Σε επίπεδο Ευρώπης, μαθαίνουμε ότι αυτές οι υψηλές τιμές θα παραμείνουν. Σ’ έναν ορίζοντα πενταετίας όλοι εκτιμούν ότι το καλαμπόκι και τα δημητριακά θα είναι σε υψηλές τιμές λόγω και της μεγάλης και της διαρκώς αυξανόμενης ζήτησης για τα βιοκαύσιμα. Άρα, πιστεύω ότι θα πρέπει να ληφθούν κάποια μέτρα σε επίπεδο Ε.Ε.

Ένα ακόμη πρόβλημα αφορά στις επενδύσεις. Ο Χρήστος Παπαδημητρίου έχει κάνει με σχέδιο βελτίωσης τη μονάδα και περιμένει τις πρώτες εκταμιεύσεις. Υπάρχουν, όμως, καθυστερήσεις από τον κρατικό μηχανισμό.

Επενδύσεις και καθυστερήσεις

ΠτΘ: Δεν έχετε πάρει χρήματα μέχρι στιγμής;

Χ.Π.: Δεν έχουμε πάρει. Η όλη διαδικασία θα πρέπει να γίνεται πιο γρήγορα και πιο εύκολα γιατί χρειάζονται ένα με δυο χρόνια για την υλοποίηση της επένδυσης και με τους ρυθμούς που κινούνται οι αγορές και η οικονομία ο προϋπολογισμός μέσα σ’ ένα χρόνο διαφοροποιείται.

Κ.Κ.: Οι εκταμιεύσεις πρέπει να γίνονται γρήγορα, γιατί οι κτηνοτρόφοι φορτώνονται με τόκους που είναι δυσβάσταχτοι. Έντονο πρόβλημα παρουσιάζεται όχι τόσο στα σχέδια βελτίωσης όσο στον παλιό αναπτυξιακό. Υπάρχουν κτηνοτροφικές μονάδες, κυρίως μεγάλων ζώων που έγιναν με τον αναπτυξιακό νόμο κι επειδή οι μηχανικοί δεν πηγαίνουν στις επιτροπές της περιφέρειας έχουμε μεγάλη καθυστέρηση. Οι επενδυτές είναι έτοιμοι και περιμένουν να έρθει η επιτροπή να τους εγκρίνει τα χρήματα και πληρώνουν διαρκώς τόκους.

Υπάρχουν μεγάλες επενδύσεις στα βοοειδή, αλλά και στα μικρά ζώα, αλλά οι καθυστερήσεις προκαλούν αδιέξοδα. Ο νέος γενικός γραμματέας της περιφέρειας θα πρέπει να βρει μια λύση, διότι γνωρίζω περιπτώσεις κτηνοτρόφων που είναι σε απόγνωση.

ΠτΘ: Η εξέλιξη αυτή αφορά μόνο στην περιοχή μας.

Κ.Κ.: Σε άλλες περιφέρειες βρέθηκε μια λύση, άρα ο δικός μας περιφερειάρχης θα πρέπει να ακολουθήσει τη λύση που ακολούθησαν άλλοι περιφερειάρχες.

Σύντομα θα ξεκινήσουν τα προγράμματα του Δ΄ ΚΠΣ. Εμείς σαν αγρότες θα θέλαμε οι διαδικασίες στα προγράμματα να είναι πιο απλές, να τρέχουν γρήγορα και οι εκταμιεύσεις να μην καθυστερούν.

ΠτΘ: κ. Παπαδημητρίου ξεκινήσατε να δίνετε γάλα;

Χ.Π.: Όχι, τον Γενάρη θα έχουμε τις πρώτες γέννες στη μονάδα και θα ξεκινήσει η παραγωγή σε αρνάκια που θα είναι πιστοποιημένα ως ελληνική φυλή ή Χιώτικα. Η μια κατεύθυνση της μονάδας είναι η υψηλή γαλακτοπαραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο που είναι πιστοποιημένο και κάποιος συνάδελφος κτηνοτρόφος μπορεί να πάρει κάποια ζώα για να βελτιώσει το κοπάδι του, ή για να στήσει μια νέα μονάδα που θα πληροί όλες τις προδιαγραφές.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ.

Κ.Κ.,Χ.Π.: Κι εμείς ευχαριστούμε.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.