Αλλαγες στην τοπικη Αυτοδιοικηση

Οι προτάσεις του υπουργείου Εσωτερικών για τον νέο κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που συζητήθηκαν και στο υπουργικό Συμβούλιο, δίνουν απόλυτη προτεραιότητα στη χρηστή οικονομική διαχείριση και στην εποπτεία της οικονομικής διαχείρισης από ειδική 3μελή επιτροπή στην έδρα κάθε νομού. Επίσης, με τις νέες αλλαγές καθιερώνεται εξονυχιστικός έλεγχος στους απολογισμούς και ισολογισμούς των ΟΤΑ, οι οποίοι θα μπορούν να κάνουν συναλλαγές μόνο μετά την εξασφάλιση πιστοποιητικού «καλής λειτουργίας» από Ορκωτό Ελεγκτή λογιστή και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι προτάσεις του νέου κώδικα καθιερώνουν χρονικό ορίζοντα αναπτυξιακών και επιχειρησιακών προγραμμάτων την τετραετία, ευνοούν τις διαδημοτικές συνεργασίες, τη σύσταση κοινών υπηρεσιών και την πρόσληψη νέου προσωπικού στους διαδημοτικούς φορείς που θα δημιουργηθούν, ενώ επιχειρείται και «εκδημοκρατισμός» στην παραταξιακή εκπροσώπηση των Δημοτικών Συμβουλίων, εισάγοντας ένα είδος κοινοβουλευτικού ελέγχου και διαπαραταξιακής εκπροσώπησης στις Επιτροπές και τη Δημαρχιακή Επιτροπή.

Το κύριο θέμα που απασχολεί τους ΟΤΑ όλης της χώρας είναι η κακή οικονομική τους κατάσταση, καθώς οι χρηματοδοτήσεις του ΕΠΤΑ καρκινοβατούν, η ΣΑΤΑ αντί για έργα καλύπτει λειτουργικές δαπάνες και οι δήμοι έχουν προχωρήσει σε δάνεια για να καλύψουν άμεσες υποχρεώσεις.

Ο δήμαρχος Κομοτηνής και Πρόεδρος της Τοπικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων (ΤΕΔΚ), κ. Τάσος Βαβατσικλής, τοποθετείται στις αλλαγές και επιμένει στο διάλογο, ενώ υπενθυμίζει τις οφειλές της κεντρικής εξουσίας προς την τοπική Αυτοδιοίκηση.

• «Δεν μπορεί άνθρωποι άσχετοι με την Τοπική Αυτοδιοίκηση να μιλούν για δικά της θέματα. Όταν από τους 1.033 δήμους της χώρας οι 450 έχουν πάρει δάνεια από το Παρακαταθηκών για να πληρώσουν τα δώρα του Πάσχα και το επίδομα αδείας, όταν άλλοι 450 χρησιμοποιούν τα χρήματα της ΣΑΤΑ, για λειτουργικές δαπάνες, απομένουν άλλοι 150 δήμοι, που οι νέες ρυθμίσεις θα τους ρίξουν κι αυτούς στα Τάρταρα. Αυτές είναι και οι θέσεις και οι απόψεις της συντριπτικής πλειοψηφίας της ΚΕΔΚΕ αλλά και των δημάρχων, που βρέθηκαν μαζί με τον Πρόεδρο της ΚΕΔΚΕ κ. Κουκουλόπουλου στην πόλη μας το Σαββατοκύριακο. Όταν με τις προτάσεις αυτές του υπουργείου Εσωτερικών κατοχυρωμένοι πόροι μειώνονται ή εξαφανίζονται, όταν οι βασικοί νόμοι που θέσπιζαν την αυτοδυναμία της τοπικής Αυτοδιοίκησης τείνουν να καταργηθούν, είναι επόμενο για όσους αγαπούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση για όσους βλέπουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση βάθρο της Δημοκρατίας να εναντιώνονται σε τέτοιου είδους προσπάθειες. Αυτή η εναντίωση θα φανεί στο έκτακτο Συνέδριο της ΚΕΔΚΕ στα τέλη Αυγούστου.

Θεωρείτε δηλαδή ότι δρομολογούνται άσχημες εξελίξεις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση;

• Ο πρώτος «Καποδίστριας» είναι ακόμη υπό αμφισβήτηση. Οι «καποδιστριακοί» δήμοι δεν έχουν ακόμη αναπνεύσει, κι αρχίζουμε έναν νέο «Καποδίστρια» σε επίπεδο επαρχίας. Μπορείτε να διανοηθείτε ότι ο δήμος Κομοτηνής θα πάει στην Άνω Βυρσίνη να επισκευάσει το ηλεκτρικό δίκτυο; Πρέπει να φεύγει από δω το τεχνικό συνεργείο, να διανυκτερεύει εκεί, να τελειώνει την άλλη μέρα, να ξαναδιανυκτερεύει και να επιστρέφει;

Αναφέρεσθε στις Συμπολιτείες, στην συνένωση δήμων σε επίπεδο επαρχίας.

• Μας βρίσκει αντίθετους η εκ των άνω επιβολή των αλλαγών, χωρίς διάλογο. Είναι σίγουρο ότι υπάρχουν καποδιστριακοί δήμοι που έχουν ελλείψεις. Είναι σίγουρο ότι κάποιοι δεν έχουν όχι μόνο μηχανοργάνωση, αλλά ούτε καν οικονομική υπηρεσία ή τεχνική υπηρεσία και εξαρτώνται ακόμη από τις Νομαρχίες και τις Περιφέρειες. Έτσι, είναι επόμενο οι μεγάλοι δήμοι να έρθουν σε αρωγή τους και είναι επόμενο τέτοιου είδους προγράμματα να μας βρίσκουν σύμφωνους, αλλά με τη θέλησή μας, μετά από συζήτηση, με γνώμονα τη δυναμική και τα οικονομικά του κάθε ΟΤΑ, όχι με το αποφασίζουμε και διατάζουμε του υπουργικού συμβουλίου. Υιοθετούμε δηλαδή τα πρότυπα της Δανίας ή όποιας άλλης χώρας ευρωπαϊκής χώρας και χωρίς διάλογο προσπαθούμε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα να τα εφαρμόσουμε;

Εσείς, τι θα προτείνατε στον διάλογο που θα άνοιγε;

• Κατ΄ αρχήν οι ΟΤΑ πρέπει να γίνουν οικονομικά εύρωστοι. Πρέπει να τους δίνονται αρμοδιότητες όπως ορίζονται από το Σύνταγμα. Καμία αρμοδιότητα να μη παραχωρείται στην τοπική Αυτοδιοίκηση αν δεν έχουν εξασφαλισθεί οι ανάλογοι πόροι και δεν υπάρχει συντονισμός μεταξύ τους. Δεν είναι δυνατόν ο ένας δήμος να τρέχει με 100 χιλ. και ο άλλος με την ταχύτητα της χελώνας! Αυτήν τη μεγάλη ψαλίδα πώς θα την καλύψει το υπουργείο Εσωτερικών με το νόμο που εισηγείται; Πέρα απ’ όλα αυτά κι επειδή θεωρώ ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν γνωρίζουν τα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή έχουν την εντύπωση ότι με το 2,4% του τακτικού Προϋπολογισμού μπορεί η Περιφερειακή διοίκηση να προσφέρει όσα δεν μπορεί το κράτος, χρειάζεται πάνω απ΄ όλα διάλογος. Για να ενσκήψουν στο πρόβλημα αυτοί που αποφασίζουν πρέπει να το γνωρίζουν. Διότι τι θα γίνει; Θα κλείσουμε τους δήμους; Πάμε να κάνουμε τους δήμους φορομπηκτικούς μηχανισμούς της κυβέρνησης; Υπάρχουν πάρα πολλές επιμέρους αντιρρήσεις και διαφωνίες που μόνο με καλόπιστο διάλογο θα επιτευχθεί η σύγκλιση απόψεων. Αν δεν γίνει συζήτηση και διάλογος είναι σίγουρο ότι στο Συνέδριο οι ΟΤΑ θα αντιδράσουν δυναμικά.

Θέλετε να πείτε, επομένως, ότι το υπουργικό Συμβούλιο ή η Κυβέρνηση δεν γνωρίζει τα θέματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τόσο καλά…

• Τουλάχιστον έτσι έχουν αποδείξει. Γνωρίζεται ότι ανήκω σε έναν πολιτικό χώρο ο οποίος στηρίζει την Κυβέρνηση, αλλά κανείς δεν μας εμποδίζει να λέμε ευθαρσώς την άποψή μας. Δυστυχώς, δεν γνωρίζουν τα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είχαμε 5000 περίπου ΟΤΑ συγκλίνανε στους 1.000 και μέχρι να καταλάβουν το ρόλο που έχουν να επιτελέσουν, γίνονται νέες αλλαγές. Είδατε να εφαρμόζονται ανάλογες τομές προς μια πολιτική κατεύθυνση και μάλιστα παραμονές εκλογών;

Δεν διαφωνείτε βεβαίως ως προς τους οικονομικούς ελέγχους που επιβάλλονται και την γενική αναμόρφωση του αυτοδιοικητικού χώρου.

• Εμείς δεν είμαστε ενάντιοι. Ένα να επισημάνω μόνο. Ας δουν τη «ρεμούλα» που υπάρχει στην υπόλοιπη δημόσια διοίκηση και ύστερα ας αναφερθούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Γιατί η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει ασφαλιστικές δικλείδες που μπορεί να ελέγξει τις παρανομίες ή τις αυθαιρεσίες των δημάρχων ή των δημοτικών Συμβουλίων. Δεν είμαστε ενάντιοι στους ελέγχους, κάθε άλλο, αλλά να είναι κι αυτοί συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Ξέρετε ότι κάνουν οι ΟΤΑ έναν προϋπολογισμό, που θεωρούν ρεαλιστικό, ενώ δεν ξέρουν στην ουσία πόσα χρήματα θα πάρουν στη χρονιά που έρχεται; Ξέρετε ότι από τις παρακρατήσεις μόνο των Κεντρικών Αυτοτελών πόρων ο δήμος Κομοτηνής έχει να πάρει 1δις δραχμές από το 1989 μέχρι το 2003; Αυτά τα ποσά είναι υποσχέσεις του τότε ο υπουργού Εσωτερικών κ. Παπαδόπουλου, της Βάσως Παπανδρέου, αλλά ούτε από τον κ. Σκανδαλίδη έχουμε πάρει ένα ευρώ; Στις υποχρεώσεις της η κεντρική εξουσία δεν ανταποκρίνεται και από την άλλη μεριά, ενόψει εκλογών, έρχονται και μας απειλούν με ελέγχους; Ας κάνουν λοιπόν τους ελέγχους. Τώρα θα πρέπει να απειλήσουμε κι εμείς με προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να διεκδικήσουμε τους παρακρατημένους πόρους από το 1989; Η Κυβέρνηση Μητσοτάκη έκανε κουρέλι το νόμο που είχε ψηφίσει ομόφωνα το 1988 η Βουλή. Τώρα έρχεται το ίδιο το ΠΑΣΟΚ να καταργήσει τον νόμο που το ίδιο ψήφισε;

Αυτό που λέγεται για δημιουργία ισχυρών Περιφερειών με αυξημένες αρμοδιότητες του Περιφερειάρχη, πώς το κρίνετε;

• Κοιτάξτε, εγώ είμαι υπέρ της πρότασης να γίνουν ισχυρές πόλεις, ισχυροί δήμοι. Οι ισχυρές Περιφέρειες αργότερα. Κατ΄ αρχήν, δεν ξέρουμε πόσες Περιφέρειες θα γίνουν, αλλά κι αν υποθέσουμε ότι η Μακεδονία και Θράκη θα γίνει μια Περιφέρεια, έχετε την εντύπωση ότι θα γίνει αποκέντρωση; Εγώ είμαι υπέρ της άποψης, ισχυρές πόλεις, ισχυροί δήμοι, αλλά δίνοντας παράλληλα και θεσμοθετημένους πόρους. Δεν μπορεί να δίνουμε πάνω από 50% για άμυνα, 0,5% για τον πολιτισμό και 2,5 για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και να λέμε ότι θα κάνουμε αποκέντρωση και ισχυρούς ΟΤΑ, με ισχυρές Περιφέρειες, όλα αυτά είναι αλληλένδετα. Εμείς πάντως στις 26 Αυγούστου στο έκτακτο Συνέδριο της ΚΕΔΚΕ είμαστε αποφασισμένοι να διατυπώσουμε τις απόψεις μας και, αν δεν εισακουστούμε, σας διαβεβαιώνω ότι είναι αίτημα των δημάρχων όλων των Περιφερειών να προβούμε σε δυναμικές λύσεις.

Η λειτουργία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης δεν ήταν διευκολυντική στους καποδιστριακούς δήμους;

• Οι δύο βαθμοί αυτοδιοίκησης ήταν ανεξάρτητες και η νομαρχία βοηθούσε περισσότερο την Περιφέρεια και σίγουρα τους Καποδιστριακούς δήμους, αλλά με την πολιτική που ακολουθήθηκε μετά το 1994 οι αρμοδιότητες της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης συνεχώς συρρικνώνονται και πολλές μεταπήδησαν στην Περιφέρεια.

Θεωρείτε το σύστημα με τους δήμους, τις νομαρχίες και την Περιφέρεια πολυκεντρικό;

• Στην Ευρώπη έχουν προ πολλού έχουν καταργηθεί οι νομαρχίες και στη συντριπτική πλειοψηφία των χωρών υπάρχουν οι δήμοι και οι Περιφέρειες. Γι’ αυτό δεν είναι σχήμα λόγου όταν λέμε, δυνατούς δήμους με πραγματικές αρμοδιότητες.

Επομένως είναι λογικό να θέλετε κι εσείς οι δήμοι την κατάργηση των νομαρχιών.

• Δεν εννοώ κάτι τέτοιο. Οι νομαρχίες έχουν καταργηθεί αφ΄ εαυτές, διότι δεν έχουν αρμοδιότητες, δεν έχουν πόρους. Η καταξίωση της νομαρχιακής αυτοδιοίκησης θα ήταν αν η Περιφέρεια, τα υπουργεία της έδιναν ουσιαστικές αρμοδιότητες με δυνατότητα παρέμβασης στο κυβερνητικό έργο.

Θα υπερασπιζόσασταν το ισχύον σύστημα;

• Δεν είπα κάτι τέτοιο. Εμείς ως ΤΕΔΚ Ροδόπης και δήμος Κομοτηνής έχουμε κάνει συγκεκριμένες προτάσεις και στα πλαίσια ανασυγκρότησης των ΟΤΑ και του νέου κώδικα δήμων και κοινοτήτων, στην τετραετία ’82-’86 και στις αρχές της δεκαετίας του ’90, και πρωτοστατήσαμε, και είχαμε άποψη, γιατί ήμασταν άνθρωποι που αγαπούσαμε και αγαπάμε την Τοπική Αυτοδιοίκηση και θέλουμε την εμπειρία μας να την περάσουμε σ’ αυτούς που νομοθετούν και διαμορφώνουν τα πράγματα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.