Αλκης Δερβιτσιωτης, καθηγητης Συνταγματικου Δικαιου, O Ομπαμα θα ειναι ο πετυχημενος προεδρος του αιωνα μας αν ανακοψει την ταση συγκεντρωσης πλουτου στους λιγους

Τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών δύο μέρες μετά εξακολουθούν να προκαλούν το ενδιαφέρον των πολιτών σε όλο τον πλανήτη: Αναλύσεις και σχόλια επί σχολίων για τη δεύτερη τετραετία Ομπάμα, ο οποίος κατάφερε να επικρατήσει του μεγάλου αντιπάλου του Μιτ Ρόμνεϊ, σε μια εξαιρετικά κρίσιμη μάχη που τελείωσε με καθαρή διαφορά σε επίπεδο εκλεκτόρων. Στο πλαίσιο αυτό άκρως ενδιαφέρουσα η συνέντευξη που παραχώρησε στον «Παρατηρητή της Θράκης» ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης κ. Άλκης Δερβιτσιώτης κατά τη διάρκεια της οποίας αναλύει το εκλογικό αποτέλεσμα αλλά και τα του εκλογικού συστήματος των ΗΠΑ που εδώ και διακόσια χρόνια εξακολουθεί να ισχύει διασφαλίζοντας όμως, όπως τονίζει ο κ. Δερβιτσιώτης, «ισορροπία και τους δίνει και το επιθυμητό αποτέλεσμα»

Ενθαρρυντικό σημείο η μεγαλύτερη συμμετοχή στην εκλογική διαδικασία

ΠτΘ: κ. Δερβιτσιώτη πώς είδατε τις αμερικανικές εκλογές; Ξεκινώντας θα θέλαμε να κάνετε ένα γενικότερο σχολιασμό για αυτές.
Α.Δ.: Δεν έχω ακόμα στοιχεία για να δω τον αριθμό των συμμετασχόντων. Φοβάμαι ότι απειλήθηκε σε κάποια στιγμή μεγάλη αποχή από τους ψηφοφόρους των μεσαίων στρωμάτων και αυτό ακριβώς φαίνεται ότι το σώμα του Δημοκρατικού κόμματος το αντελήφθη εγκαίρως και έτσι δια του πολύ καλού και επικοινωνιακώς Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος θεωρήθηκε ότι δεν ευτύχησε στον πρώτο διάλογο που έγινε με τον αντίπαλό του, το Δημοκρατικό κόμμα χρησιμοποίησε αυτή ακριβώς την εικόνα για να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους που προέρχονταν από τα μεσαία στρώματα και που είχαν δοκιμασθεί, όχι από την οικονομική πολιτική του Ομπάμα, αλλά από την οικονομική κρίση. Το ότι το Δημοκρατικό κόμμα πέτυχε να κινητοποιήσει τις εκλογικές του εφεδρείες και υπό αυτή την έννοια συνέπραξαν στο εκλογικό αποτέλεσμα περισσότεροι ψηφοφόροι του εκλογικού σώματος, δείχνει να είναι θετικό. Όποτε συμμετέχει ο λαός στις εκλογικές διαδικασίες είναι πάντοτε καλό και ελπιδοφόρο, γιατί σημαίνει ότι ικανοποιείται το δημοκρατικό αίτημα, που είναι ακριβώς η συμμετοχή, το οποίο δημοκρατικό αίτημα έχει αρχίσει να εμφανίζει κόπωση σε όλα τα αντιπροσωπευτικά συστήματα –βλέπουμε τη συμμετοχή του εκλογικού σώματος να μειώνεται σε κάθε εκλογική αναμέτρηση όλο και περισσότερο, δηλαδή έχουμε μεγαλύτερη αποχή. Θα ήταν λοιπόν ενθαρρυντικό στοιχείο, αν αυτή τη φορά στις ΗΠΑ είχαν συμπράξει περισσότεροι. Και τα στοιχεία δείχνουν ότι είναι ακριβώς περισσότεροι.

Παρατηρείται μια ποιοτική μεταβολή στα κόμματα

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι αρκεί μόνο το πρόσωπο ή και τα λάθη του αντιπάλου του οδήγησαν στη νίκη τον Ομπάμα;
Α.Δ.: Εξαρτάται με το τι κριτήριο θα το δούμε. Αν το δούμε με κριτήριο πολιτικής ενδεχομένως οι υποσχέσεις Ρόμνεϊ ή το πρόγραμμα ή οι απόψεις του να τον αποξένωσαν, από εκείνο το κρίσιμο κομμάτι του εκλογικού σώματος που έδωσε τη νίκη. Αν αντιλαμβάνομαι καλά την πραγματικότητα επιτείνεται η διαμορφωθείσα από τις προηγούμενες εκλογές κατάσταση, ψήγματα της οποίας είδαμε από το 1970, αλλά τώρα φαίνεται ότι αποκρυσταλλώνεται, δηλαδή ότι οι wasps, οι λευκοί, αγγλοσάξωνες προτεστάντες, ψηφίζουν περισσότερο ρεπουμπλικάνους και λιγότερο δημοκρατικούς σε αντίθεση με τις άλλες εθνικές κοινότητες που συναποτελούν τον αμερικανικό λαό, οι οποίες αρχίζουν και στρέφονται εμφανώς υπέρ του δημοκρατικού κόμματος, γεγονός που σημαίνει ότι το δημοκρατικό κόμμα έχει πάψει να είναι το κόμμα του Αμερικανικού Νότου και του Αμερικανικού εμφυλίου, κατά τη διάρκεια του οποίου οι δημοκρατικοί ήταν στο Νότο και οι ρεπουμπλικανοί στο Βορρά –ο Λίνκολν ήταν ρεπουμπλικανός– που σημαίνει ότι έχουμε και ποιοτική μεταβολή στα κόμματα.

Στις ΗΠΑ διατηρούν το εκλογικό σύστημα γιατί στην πράξη έχουν δει ότι τους διασφαλίζει ισορροπία και τους δίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα

ΠτΘ: Το εκλογικό σύστημα στην Αμερική είναι τελείως διαφορετικό από αυτά της Ευρώπης. Έτσι βλέπουμε ότι παρόλο που η διαφορά μεταξύ των δύο κομμάτων είναι πολύ μικρή οι Δημοκρατικοί συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό εκλεκτόρων. Πώς ακριβώς λειτουργεί αυτό; Κάποιοι ζητούν την αναπροσαρμογή του εκλογικού συστήματος, υποστηρίζοντας ότι οι συνθήκες έχουν αλλάξει στις ΗΠΑ, κάτι που και εσείς υπαινιχθήκατε.
Α.Δ: Στις ΗΠΑ όταν ψηφίζουν για πρόεδρο είναι τελείως διαφορετικά από τον τρόπο εκλογής αντίστοιχου αρχηγού κράτους στην Ευρώπη είτε είναι ο Γάλλος πρόεδρος, είτε ο Έλληνας, είτε ο Ιταλός, είτε ο Γερμανός πρόεδρος. Στις ΗΠΑ ο πρόεδρος είναι ταυτόχρονα και αρχηγός κόμματος, είναι και αρχηγός κράτους και είναι ταυτόχρονα και ο αρχηγός της εκτελεστικής εξουσίας, υπό την έννοια ότι συμπυκνώνει και εμπεριέχουν οι αρμοδιότητές τους και τις αρμοδιότητες υπουργού, γιατί δεν υπάρχει πρωθυπουργός. Αυτό σημαίνει ότι το υπουργικό συμβούλιο, το οποίο θα ξεκινήσει από την 20η Ιανουαρίου, διότι τότε αναμένεται να ξεκινήσει η νέα θητεία και να αναλάβει εκ νέου τα καθήκοντά του ο πρόεδρος Ομπάμα, θα έχει αποκλειστικά και μόνο την εμπιστοσύνη του προέδρου Ομπάμα και κανενός άλλου. Δεν υπάρχει ψήφος εμπιστοσύνης, όπως υπάρχει αντίστοιχα για τις δικές μας κυβερνήσεις. Ταυτόχρονα ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ως τυπική αρμοδιότητα, είναι και εγγυητής της ειρήνης, τόσο της εσωτερικής όσο και της προάσπισης των συμφερόντων των ΗΠΑ στο εξωτερικό, είναι και εγγυητής της ευημερίας των Αμερικανών πολιτών. Αυτά είναι θεσμοποιημένα και αυτό θα πει ότι ως ο επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας που παίρνει τις αποφάσεις έχει και την ευθύνη για το αν θα βελτιωθεί ή θα χειροτερέψει το βιοτικό επίπεδο των Αμερικάνων πολιτών. Αυτό μπορεί να του αναζητηθεί ως νομική ευθύνη. Θέλω να πω δηλαδή ότι η φιλοσοφία που υπάρχει και έχει δομηθεί στο αμερικανικό σύνταγμα για τον Πρόεδρο των ΗΠΑ είναι διαφορετική από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά συντάγματα όπου προβλέπεται πρόεδρος της Δημοκρατίας, με λιγότερες ή περισσότερες αρμοδιότητες. Κατά τα λοιπά ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξακολουθεί να αναδεικνύεται σύμφωνα με την αρχική σκέψη των λευκών, αγγλοσαξώνων και προτεσταντών, που αποτελούσαν τις αρχικές δεκατρείς, δυτικές γεωγραφικά τοποθετημένες στο χάρτη πολιτείες, οι οποίες έκαναν και τη ρήξη με το βρετανικό θρόνο. Η σκέψη τους ήταν ότι αυτός που θα εκλεγεί πρόεδρος θα πρέπει να έχει περάσει από διάφορες φάσεις εκλογικών θελήσεων, προκειμένου και οι ίδιοι να είναι βέβαιοι ότι θα έχουν εκλέξει τον καλύτερο. Όταν ξεκίνησε αυτό το σύστημα δεν υπήρχαν ακόμα οι συμπαγείς μορφές των πολιτικών κομμάτων. Τα πολιτικά κόμματα διαμορφώνονται στη διαδρομή περισσότερο ως ομάδες υποστηρικτών συγκεκριμένων υποψηφίων, παρά ως μόνιμοι οργανισμοί με δικά τους χαρακτηριστικά από τους κόλπους των οποίων θα προέλθουν οι υποψήφιοί τους. Αυτό είναι λειτουργία που παρατηρείται στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Τα πολιτικά κόμματα στις ΗΠΑ σε σχέση με την Ευρώπη είναι χαλαρά. Πιο πριν από το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα, ήταν ακόμη χαλαρότερες ενώσεις προσωπικοτήτων και προσώπων που συνόδευαν κυρίως κατά τα λοιπά λαμπρούς υποψηφίους. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έχουν αλλάξει και πλέον ο υποψήφιος είναι γέννημα του ίδιου του κόμματος. Ωστόσο το σύστημα εκλογής είναι ακριβώς αυτό: Είναι κοινωνία διαστρωματωμένη οικονομικά. Οι γαιοκτήμονες που είναι οι ευγενείς κύριοι θα έχουν τον τελευταίο λόγο για την εκλογή προέδρου, υπό την προϋπόθεση ότι οι απλοί αγρότες οι μικροϊδιοκτήτες θα έχουν εμπιστευθεί το μεγαλοϊδιοκτήτη ως εκλέκτορα. Το φίλτρο δηλαδή είναι διπλό. Πρώτα θα ψηφίσει ο απλός πολίτης τον εκλέκτορα και ακολούθως ο εκλέκτορας θα ψηφίσει τον υποψήφιο, με τη σημαία του οποίου άλλωστε έχει εκλεγεί. Αυτό επιτρέπει την καλύτερη καταρχάς θεώρηση των ικανοτήτων του υποψηφίου. Αυτό είναι το σύστημα. Σε αυτό το σύστημα μέσα θα πρέπει να διακρίνουμε τα εκλογικά συστήματα με τα οποία εκλέγονται οι εκλέκτορες και τα οποία δεν είναι τα ίδια σε όλες τις πολιτείες. Αλλού υπάρχει σύστημα αυξημένο πλειοψηφικό, αλλού υπάρχει σχετικό πλειοψηφικό, υπάρχουν πολιτείες που έχουν αναλογική εκπροσώπηση των εκλεκτόρων, δηλαδή δεν θα πάρει τους εκλέκτορες ένας μόνο υποψήφιος, είναι δυνατόν να έχουμε τους μισούς εκλέκτορες στον έναν και τους λιγότερο από τους μισούς στον άλλον. Θέλω να πω δηλαδή ότι υπάρχει μεν πολυτυπία στην εκλογή και ανάδειξη των εκλεκτόρων αλλά ως επί το πλείστον το σύνολο των εκλεκτόρων εκλέγεται στη βάση σχετικώς πλειοψηφικών συστημάτων και έτσι μπορούμε να δούμε την απόκλιση που υπάρχει μεταξύ του αριθμού των εκλεκτόρων και των ποσοστών των κομμάτων στο εκλογικό σώμα. Στο σχετικώς πλειοψηφικός αυτό σημαίνει ότι μου αρκεί μια ψήφος επιπλέον από τον αντίπαλο σχηματισμό για να αναδείξω όλους τους εκλέκτορες. Και έτσι είναι δυνατόν σε μια πολιτεία να έχω 120 που ψηφίζουν τους δικούς μου εκλέκτορες και 119 που ψηφίζουν τους εκλέκτορες του άλλου. Όλους τους εκλέκτορες όμως θα τους πάρω εγώ, μολονότι η απόσταση στο εκλογικό σώμα είναι υπερβολικά μικρή. Αυτό είναι το εκλογικό τους σύστημα το οποίο είναι δομημένο στη βάση του πληθυσμού της κάθε πολιτείας, δηλαδή κάθε πολιτεία έχει αριθμό εκλεκτόρων ο οποίος αντιστοιχεί σε ένα ιδεατό πληθυσμό με τον οποίο διαιρούν και τον πληθυσμό της πολιτείας τους. Για παράδειγμα η Αλάσκα έχει 400.000 ψηφοφόρους και δεν είναι δυνατόν να έχει τον ίδιο αριθμό εκλεκτόρων με το Οχάιο που έχει περί τα 11 εκατομμύρια. Αυτό ακριβώς λοιπόν, που είναι ταυτόχρονα και θέμα ισορροπίας, το έχουν διατηρήσει, μολονότι υπάρχουν σκέψεις για αντικατάσταση ή τροποποίηση ή οτιδήποτε άλλο, αλλά επειδή το έχουν δει στην πράξη και έχουν δει ότι τους διασφαλίζει ισορροπία και να τους δίνει και το επιθυμητό αποτέλεσμα το διατηρούν. Από την άλλη υποδηλώνει και σοφία το να διατηρήσεις ένα σύστημα μολονότι αντιλαμβάνεσαι ότι εμφανίζει σημεία κόπωσης.

Το εκλογικό σύστημα επιτρέπει τη σταδιακή και άρα ομαλότερη ένταξη των νεήλυδων στο corpus των πολιτών των ΗΠΑ

ΠτΘ: Μιλάμε βέβαια για ένα εκλογικό σύστημα το οποίο ισχύει διακόσια χρόνια.
Α.Δ.: Αυτά τα διακόσια χρόνια λειτούργησε θαυμάσια και είναι ένα σύστημα που τους επιτρέπει στη σημερινή φάση και στη σημερινή κατάσταση να ενσωματώνουν καλύτερα τους καινούργιους κατοίκους τους, διότι κάποιος με το που θα εγκατασταθεί στις ΗΠΑ ενδεχομένως να καθυστερήσει να πάρει την υπηκοότητα των ΗΠΑ, ή ενδεχομένως να μην την πάρει ποτέ, αυτός δεν θα ψηφίσει ποτέ, κάποιοι όμως που επιθυμούν να αποκτήσουν την υπηκοότητα των ΗΠΑ, δεν μπορούν να επιδράσουν στο εκλογικό αποτέλεσμα, γιατί θα πρέπει να ενταχθούν στο εκλογικό σώμα που θα αναδείξει τους εκλέκτορες. Δι’ αυτής της μεθόδου εξουδετερώνεται συμπαγής ομάδα νεοφερμένων, οι οποίοι θα θελήσουν να διατηρήσουν τα δικά τους εθνοτικά ή τα δικά τους θρησκευτικά χαρακτηριστικά ή τα δικά τους εθνοθρησκευτικά χαρακτηριστικά δεν μπορούν δεν επηρεάσουν το σύστημα, διότι θα πρέπει να μπουν και να φιλτραριστούν στη διαδικασία των εκλεκτόρων. Θα τους επιτραπεί ενδεχομένως να έχουν αντιπροσώπευση σε τοπικό επίπεδο, είτε στο δημοτικό συμβούλιο είτε στην τοπική βουλή, αλλά δεν θα έχουν την αριθμητική δύναμη να επηρεάσουν την ανάδειξη του προέδρου των ΗΠΑ. Υπό αυτή την έννοια είναι ένα σύστημα το οποίο επιτρέπει τη σταδιακή και άρα ομαλότερη ένταξη των νεήλυδων στο corpus των πολιτών των ΗΠΑ.

Μόνο σε ακραίες καταστάσεις τίθεται ζήτημα κομματικής πειθαρχίας

ΠτΘ: Δεύτερη τετραετία για τον Ομπάμα κ. Δερβιτσιώτη. Πιστεύετε ότι μπορεί να προβεί σε ρήξεις και τομές;
Α.Δ.: Δεν το ξέρω. Το πιστεύω σημαίνει έχω εμπιστοσύνη, διότι το πιστεύω εις την ελληνικήν σημαίνει έχω εμπιστοσύνη. Περιμένω να δω τι γίνεται, διότι αυτό το οποίο θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, εννοείται ότι έχει αποφασιστικές αρμοδιότητες, εννοείται ότι είναι αρχηγός κόμματος, αλλά δεν μπορεί να διευθετήσει πολλές φορές την πλειοψηφία του Κογκρέσου και είναι έτσι η εκλογική κατάσταση στις ΗΠΑ που απηχεί ακριβώς τον έλεγχο και την ισορροπία. Δηλαδή, τη στιγμή που θα υπάρχει δημοκρατικός πρόεδρος, η πλειοψηφία στα αντιπροσωπευτικά κόμματα στη Βουλή και στη Γερουσία τις περισσότερες φορές, για να μην πω όλες, ελέγχεται από το αντίπαλο κόμμα. Αυτό καθιστά λοιπόν ένα πρόεδρο περισσότερο να έχει ανάγκη την συνεννόηση, την συνεργασία, την σύμπραξη και εν τέλει τη συναίνεση, παρά ένα πρόεδρο ο οποίος θα χαράξει γραμμή και θα τον ακολουθήσουν άβουλα ή τυφλά η κοινοβουλευτική του πλειοψηφία. Αυτό το οποίο υπάρχει και στα ευρωπαϊκά συντάγματα, και στο δικό μας, ότι ο βουλευτής ψηφίζει κατά συνείδηση υπάρχει και εκεί, και εάν τεθεί ζήτημα κομματικής πειθαρχίας θα είναι σε εντελώς ακραίες καταστάσεις. Δεν γίνεται κομματική πειθαρχία για θέματα ήσσονος σημασίας ή για θέματα κρίσιμα μεν, αλλά απολύτως διαχειρίσιμα. Μόνο σε ακραία οριακή κατάσταση θα δείτε τους προερχόμενους από μια πολιτική πλατφόρμα να συσπειρώνονται γύρω από αυτήν. Για παράδειγμα, όταν υπήρχε η διάσταση της εκδίκασης κατά του προέδρου Κλίντον, όλοι οι δημοκρατικοί συσπειρώθηκαν στη Γερουσία, διότι αυτή είναι το δικαστήριο που δικάζει τον Αμερικανό πρόεδρο, γύρω από την ιδέα ότι δεν θα δικασθεί ο πρόεδρός τους. Αυτό έγινε μια φορά στη τελευταία 30ετία. Και έτσι μπορούμε να αντιληφθούμε τι εννοούν εκεί όταν μιλάνε για κομματική πειθαρχεία και δυστυχώς γνωρίζουμε τι σημαίνει εδώ.

Ανησυχητική η αύξηση του πλούτου στα χέρια λίγων και στην Ευρώπη

ΠτΘ: Στο νικητήριο μήνυμά του πάντως ο πρόεδρος Ομπάμα υποσχέθηκε καλύτερες μέρες για το μέλλον…
Α.Δ.: Οικονομολόγος δεν είμαι, η γνώμη μου από εδώ και πέρα διατυπώνεται ως γνώμη περισσότερο ως πολίτη, παρά ως ανδρός γνώστη. Έχω την εντύπωση ότι η οικονομική κατάσταση είναι τέτοια που απανταχού του πλανήτη συμπιέζονται τα μεσαία στρώματα, ή τουλάχιστον συμπιέζονται σε εκείνες τις δημοκρατίες που λειτούργησαν χάρει και βάσει των μεσαίων στρωμάτων. Και αντιπροσωπευτική δημοκρατία υπάρχει εκεί που υπάρχουν μεσαία στρώματα, και οικονομία υπάρχει εκεί που υπάρχουν μεσαία στρώματα, που είναι ειλικρινείς φορολογούμενοι και πάει λέγοντας. Αν λοιπόν εκλείψουν τα μεσαία στρώματα δεν θα έχει λόγο ύπαρξης η αντιπροσωπευτική δημοκρατία και πάμε σε άλλου είδους πολιτειακή οργάνωση και ήδη φαίνονται οι υποβόσκοντες αυταρχισμοί και απολυταρχισμοί της αγοράς. Δεν ξέρω αν ο Πρόεδρος Ομπάμα καταφέρει να αντιστρέψει αυτή τη διαδικασία, που τη βλέπουμε πολύ έντονα από το 1970 και εντεύθεν, δηλαδή ανά δεκαετία όλο και μεγαλύτερο ποσοστό πλούτου να συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερο χέρια, φθάσαμε πλέον στο σημείο το 1,5% των κατοίκων των ΗΠΑ να ελέγχει το 95% του πλούτου, αυτό το ποσοστό δεν υπάρχει στην Ευρώπη ακόμα, αλλά το ανησυχητικό είναι ότι έχει αρχίσει να υπάρχει στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας όπου το 30% του πληθυσμού ελέγχει το 75% του πλούτου που σημαίνει ότι έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση και για την Ευρώπη. Και εδώ πλέον αρχίζει να με ενδιαφέρει, διότι τα μεσαία στρώματα δεν είναι τίποτα άλλο παρά το «μέσον πλήθος» του Αριστοτέλη, αυτό που νομικά λέμε το κοινωνικό κράτος. Αν λοιπόν αρχίζει να εκλείπει η βάση της δημοκρατίας που είναι ο λαός, χωρίς λαό δεν υφίσταται δημοκρατία, χωρίς οικονομικά ανεξάρτητους δεν υπάρχει δημοκρατία, διότι αν εξαρτάσαι οικονομικά, σημαίνει ότι κάποιος με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αρχίζει να σου υπαγορεύει την θέλησή του και άρα το τελετουργικό της δημοκρατίας της εκλογής μπορεί να μείνει, αλλά η δημοκρατία η ίδια, η ουσία της δημοκρατίας έχει φύγει, έχουμε απίσχναση της δημοκρατίας. Αν λοιπόν ο Πρόεδρος Ομπάμα καταφέρει αυτό το πράγμα και το αντιστρέψει τότε θα δικαιολογείται πλήρως αυτή η σκληρή αντιπαράθεση την οποία συνάντησε εκ μέρους πολλών εχθρών του που επέμεναν όλοι να δουν το πιστοποιητικό γεννήσεώς του, διότι μια από τις προϋποθέσεις που πρέπει να έχει ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι να έχει γεννηθεί σε αμερικανικό έδαφος αδιάφορο αν οι γονείς του είναι Αμερικανοί. Όποιος γεννιέται στο αμερικανικό έδαφος αποκτά την αμερικανική υπηκοότητα. Αν καταφέρει έστω να ανακόψει την τάση συγκέντρωσης πλούτου στους λιγότερους τότε θα είναι ο απόλυτα πετυχημένος πρόεδρος του 21ου αιώνα, διαφορετικά θα διακινδυνεύσω ένα παραλληλισμό κινδυνεύει να παραλληλισθεί με τον Αγησίλαο επί των ημερών του οποίου η Σπάρτη βρέθηκε στο απόγειο της δόξας της, αλλά την επομένη του θανάτου του άρχισε να μαζεύει τα συντρίμμια της.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.