Αλκης Δερβιτσιωτης, καθηγητης Συνταγματικου Δικαιου, Αντισυνταγματικο να γινουν εκλογες με βαση την απογραφη του 2001

Το δεύτερο μέρος της συνέντευξης του καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης,κ. Άλκη Δερβιτσιώτη, φιλοξενεί σήμερα το φύλλο. Σε αυτό ο κ. Δερβιτσιώτης αναλύει τους λόγους για τους οποίους είναι αντισυνταγματική η εκλογική διαδικασία της 17ης Ιουνίου με βάση την απογραφή του 2011, αλλά και το θέμα της λίστας ή όπως ο ίδιος λέει του συστήματος των δεσμευμένων συνδυασμών, εμμένοντας στη σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας.

Ως κράτος δεν έχουμε κατανοήσει τη σημασία της γεωπολιτικής ένταξης

ΠτΘ: κ. Δερβιτσιώτη τελευταία ακούγεται ότι οι Έλληνες πρέπει να βοηθήσουμε την Ευρώπη να αυτοκαθαρθεί και ή να βγούμε από την Ευρώπη…
Α.Δ.: Το ερώτημα είναι αν υποθέσουμε ότι βγαίνουμε με ένα μαγικό τρόπο από την Ευρώπη πού θα πάμε;

ΠτΘ: Στη δραχμή.
Α.Δ.: Μπορεί να πάμε και στο Φοίνικα. Να έχουμε τη φαντασία να το ονομάσουμε το νόμισμα όπως το ονόμασε ο Ιωάννης Καποδίστριας, πριν να δολοφονηθεί ελλείψει φοινίκων, ελλείψει χρημάτων δηλαδή. Αυτό το οποίο δεν έχει καταστεί πλήρως σαφές και κατανοητό είναι ότι βρισκόμαστε στην εποχή όπου ομαδοποιούνται οι πληθυσμοί, οι παραγωγές, και καταλήγουμε σε νομίσματα, έστω αν καταλήξαμε με εντελώς εσφαλμένο τρόπο και εμείς το πληρώνουμε πρώτοι από όλους. Ζούμε σε μια εποχή όπου ταχύτατα είμαστε σε επαφή με το άλλο άκρο του πλανήτη. Δεν ξέρω αν μπορούμε να υπάρξουμε μόνοι μας δηλαδή και σε φιλοσοφικό επίπεδο νομίζω ότι ο σολιψισμός από την αρχή είχε μια εγγενή αδυναμία. Να φύγουμε από την Ευρώπη και να πάμε πού;

ΠτΘ: Η Ν.Δ. το ΠΑΣΟΚ είναι σαφές ότι θέλουν να είμαστε στην ευρωζώνη. Από την άλλη και στις εκλογές της 6ης Μάη παρακολουθήσαμε τον ΣΥΡΙΖΑ να λέει ναι στην Ευρώπη, αλλά καταγγελία του μνημονίου. Οι αναλυτές λένε ότι καταγγελία του μνημονίου σημαίνει ταυτόχρονα και έξοδο από την Ευρώπη. Κάποιοι από το ΣΥΡΙΖΑ λένε ότι δεν χρειάζεται να είμαστε στην Ευρώπη. Σήμερα είναι απαραίτητο να ανήκουμε γεωπολιτικά κάπου; Αξίζει να ανήκουμε σε ευρύτερους γεωστρατηγικούς σχηματισμούς; Εξυπηρετούνται τα συμφέροντα της πατρίδας;
Α.Δ.: Έχω την εντύπωση ότι πρέπει να έχουμε στραμμένη την προσοχή μας σε αυτούς τους όρους. Δηλαδή τη γεωπολιτική ένταξη

ΠτΘ: Ισχύει σήμερα η αξία της…
Α.Δ.: Διαχρονικά ισχύει η παρατήρηση του Θουκυδίδη. Όλοι σε αυτόν τον πλανήτη την έχουν κατανοήσει εκτός από εμάς. Εμείς δεν την έχουμε κατανοήσει ακριβώς, γιατί έχουμε φτωχύνει σε λέξεις. Φτωχαίνω όμως σε λέξεις σημαίνει ότι φτωχαίνω σε σκέψη, διότι έχω χάσει το νόημα δια του οποίου μπορώ να εκφρασθώ, χάνω το νόημα, χάνω την ιδέα θα πει ταυτόχρονα ότι ελαχιστοποιώ τις πράξεις. Πάσα ομοιότητα με το προηγούμενο παρελθόν είναι τελείως συμπτωματική ή τυχαία, διότι πρέπει κάποτε να σκεφθούμε και σε φιλοσοφικό επίπεδο την διαφορά μεταξύ τυχαιότητας και συμπτώσεως. Η γεωπολιτική ένταξη σαφέστατα ενδυναμώνει, με τη μόνη διαφορά ότι η γεωπολιτική ένταξη προϋποθέτει σε μικροκλίμακα κράτους ισχύ δια της οποίας κάποιος θα μας λάβει σοβαρά υπόψη. Αν είμαστε παρίες της Ευρώπης, αν είμαστε επαίτες της Ευρώπης και αν γίνεται εκείνο το οποίο γίνεται μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δηλαδή μας ταΐζουν, για ποιο λόγο να μας δώσουν σημασία;

ΠτΘ: Σημαίνει όμως ότι έχουμε ευθύνη και εμείς εφόσον λέτε ότι μας ταΐζουν;
Α.Δ.: Σας θυμίζω τις αναλύσεις του μακαρίτη Παναγιώτη Κονδύλη, ο οποίος επέστησε την προσοχή με το τέλος του ψυχρού πολέμου υποστηρίζοντας ότι δεν θα έχουμε την ίδια εύκολη και καλή μεταχείριση σε επίπεδο οικονομικής βοήθειας που είχαμε μέχρι τότε και άρα πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε το ρόλο μας. Το είπε ο Κονδύλης, το ελληνικό πολιτικό προσωπικό αμφιβάλλω αν το άκουσε, είναι βέβαιο ότι δεν το έλαβε καθόλου υπόψη του. Μη φαντάζεστε ότι η παρατήρηση Κονδύλη απέχει τόσο πολύ από την πραγματικότητα, τουλάχιστον εκ των πραγμάτων φαίνεται και εκ των υστέρων να απηχεί τμήμα της πραγματικότητας.

Ζούμε μια νέα μορφής αποικιοκρατία από πλευράς Γερμανών

ΠτΘ: Το μας «ταΐζουν» μου φάνηκε αναξιοπρεπές. Είναι έτσι ή το εκλαμβάνω λάθος; Το συνδέετε ότι φύγαμε από την παραγωγική μας βάση; Έχει στοιχεία αναξιοπρέπειας το «μας ταϊζουν»; Και δεν είναι μόνο θέμα αναξιοπρέπειας έχει και στοιχεία πολιτικής υποτέλειας; Όποιον τον ταΐζουν είναι και εξαρτημένος, όπως γινόταν και με τα περίφημα δάνεια με το που τελείωσε ο αγώνας;
Α.Δ.: Νομίζω ότι το ερώτημα που υποβάλλατε είναι ρητορικό, απλά επιθυμείτε να αναλάβω εγώ την ευθύνη της απάντησης, διότι είναι σαφές ότι συμφωνούμε. Ας αντιστρέψουμε λίγο τους ρόλους. Δεν είμαστε εμείς αυτό που είμαστε και στη θέση μας είναι οι Γερμανοί και εμείς στη θέση των Γερμανών. Μπορείτε να αντιληφθείτε τι θα γινόταν στην Ελλάδα; Πώς θα βγαίναμε και τι θα λέγαμε; Δεν είχαμε στοιχειωδώς την πρόβλεψη να ακούσουμε αυτά που μας έλεγε ο Κονδύλης και ο κάθε Κονδύλης. Δεν υπάρχουν υπηρεσίες σε αυτή τη χώρα οι οποίες θα πρέπει να σχεδιάσουν; Δεν υπάρχει κάτι σε αυτή τη χώρα που θα βλέπει ότι στη Γερμανία αναπτύσσεται και κυριαρχεί η τρίτη γενιά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δηλαδή τα εγγόνια των ναζί; Όσο ζούσαν τα παιδιά των ναζί, επειδή ακριβώς είχαν τύψεις για τους πατεράδες τους ή επειδή ντρέπονταν για τους πατεράδες τους, έκαναν εκείνα που έκαναν. Σήμερα που βγαίνουν τα εγγόνια των ναζί που νοιώθουν απενοχοποιημένα, διότι την ευθύνη την ανέλαβε η προηγούμενη γενιά δεν έπρεπε να καταλάβουμε, ότι οι Γερμανοί θα κήρυσσαν διαδικασία επαναπόκτησης της Ευρώπης με άλλο τρόπο και με άλλη μέθοδο; Τι είναι η Ευρώπη συνολικά; Δεν έχει πρώτες ύλες και παρά ταύτα παραμένει το δεύτερο μέχρι στιγμής βιομηχανικό κέντρο στον πλανήτη. Πώς μπορεί να συνεχίσει αυτό το πράγμα όταν έχει περάσει η περίοδος αποικιοκρατίας; Διότι η αποικιοκρατία δεν ήταν τίποτα άλλο παρά η λεηλασία των πρώτων υλών και των πλουτοπαραγωγικών πηγών των εθνών του τρίτου κόσμου επί τρεις, τέσσερις, πέντε αιώνες, ανάλογα με την ιστορία του κάθε κράτους, όπως μας έλεγαν οι κλασικοί οικονομολόγοι. Οι Γερμανοί οι οποίοι είναι μονίμως αποκλεισμένοι εκτός πρώτων υλών έχουν αιματοκυλίσει την Ευρώπη τρεις φορές, διότι βάζω και την μία εκδοχή του 19ου αιώνα που ενοποιούνται και προσπαθούν να βρουν την κυριαρχία τους συνολικά στην Ευρώπη, προκειμένου να βρουν διόδους προς πρώτες ύλες. Δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ότι «πόλεμος πάντων πατήρ» που μας είπε ένας αρχαίος. διότι και αυτά τα έχουμε παρατήσει και τα έχουμε αφήσει στα χέρια αμφίβολης ποιότητας διανοητών.

Οι εκλογές πρέπει να γίνουν με την απογραφή του 2011

ΠτΘ: Ο συνταγματολόγος κ. Σωτηρέλλης υποστηρίζει ότι είναι ανεπίτρεπτο να γίνουν οι εκλογές με τα στοιχεία της προηγούμενης απογραφής. Είναι έτσι; Και εν τέλει πώς προχωράμε έτσι παραβαίνοντας το Σύνταγμα; Ένα σταθερό δεν θα αφήσουμε σε αυτή τη χώρα;
Α.Δ.: Φοβάμαι ότι ο κ. Σωτηρέλλης έχει λόγον, όχι αληθείας, αλλά τουλάχιστον βλέπω λόγο να συμφωνήσω μαζί του. Κατ’ αρχάς το για ποιο λόγο είναι δυνατόν η απογραφή να δημιουργήσει θέμα συνταγματικότητας θα σας το πω με ένα προσωπικό παράδειγμα. Το πατρικό μου και η οικογενειακή μου μερίδα εξακολουθούν να βρίσκονται αλλού. Εγώ έχω πάρα πολλά χρόνια, πάνω από 30 που κατοικώ στην Κομοτηνή. Εγώ είμαι πραγματικός πληθυσμός της Κομοτηνής, δεν είμαι όμως μόνιμος πληθυσμός αυτής της πόλης. Αυτό σημαίνει ότι αν απογραφώ θα πρέπει ο απογραφέας να έχει υπόψη του, και να το δηλώσω εγώ, και να με δηλώσει εκεί που είναι η οικογενειακή μου μερίδα. Δηλαδή όταν έρθει η στιγμή να γίνει η διαίρεση του συνολικού πληθυσμού των Ελλήνων δια του 288 που είναι οι βουλευτικές έδρες που κατανέμονται στις στενές εκλογικές περιφέρειες, για να βρεθεί ένας πλασματικός αριθμός Ελλήνων πολιτών, στον οποίο αριθμό αντιστοιχεί κάθε βουλευτική έδρα, δεν προσμετρώνται οι δώδεκα έδρες του Επικρατείας, και ο οποίος αριθμός θα διαιρεθεί με τον μόνιμο πληθυσμό της περιφέρειας για να βρούμε τον αριθμό των εδρών. Αν εγώ λοιπόν απογραφώ, ενώ δεν είμαι νόμιμος πληθυσμός στο νόμιμο πληθυσμό της Ροδόπης, αυξάνω την έδρα της Ροδόπης. Δια αυτής της μεθόδου έχουμε για παράδειγμα τις έδρες της Ροδόπης οι οποίες είναι τρεις, ενώ κατά το παρελθόν, όταν πρωτοήρθα εδώ, θυμάμαι το νομό Ροδόπης τετραεδρικό. Η Ροδόπη απώλεσε την τέταρτη έδρα όταν απώλεσε και τον αντίστοιχο αριθμό πολιτών. Αυτή η έδρα μεταφέρθηκε κάπου αλλού. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, και με βάση τα στοιχεία από δημοσιογραφική ενημέρωση, στο λεκανοπέδιο στο οποίο έχει σωρευτεί άλλο ένα εκατομμύριο Ελλήνων πολιτών πρέπει να προστεθούν έδρες που θα αφαιρεθούν από τις εκλογικές περιφέρειες που απωλέσθη πληθυσμός. Για παράδειγμα ο Νομός Ηλείας είναι εξαεδρική περιφέρεια, με βάση όμως την απογραφή του 2011 πρέπει να περιορισθεί σε τέσσερις έδρες. Ο νομός Αιτωλοακαρνανίας είναι εννεαδρική περιφέρεια και γίνεται οκταεδρική, ο νομός Αχαΐας που είναι δεκαεδρική χάνει δύο έδρες και γίνεται οκταεδρική. Οι έδρες τις οποίες έχουμε σήμερα στις εκλογικές περιφέρειες έχουν κατανεμηθεί σε αυτές τις στενές εκλογικές περιφέρειες με βάση την απογραφή του 2001, αλλά με βάση την απογραφή του 2011 θα πρέπει να γίνει ανακατανομή εδρών. Η συνταγματικότητα ή η αντισυνταγματικότητα αυτής της διαδικασίας βρίσκεται στο ότι για παράδειγμα, όταν θα κατέβω στο Νομό Ηλείας και θα ψηφίσω με άλλους 140000 συμπολίτες μου θα αναδείξουμε έξι βουλευτές εάν παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν, εάν όμως γίνει η ανακατανομή των εδρών θα αναδείξουμε μόλις τέσσερις βουλευτές. Η αντισυνταγματικότητα έγκειται ακριβώς σε αυτό τον ιδεατό πλασματικό αριθμό ψηφοφόρων στον οποίο αντιστοιχεί μια έδρα. Αυτό αν το εξετάσουμε συμφέρει διαχρονικά κάποιους οι οποίοι έχουν κυβερνήσει και σπεύδω να διευκρινίσω ότι το ίδιο πράγμα είχαμε και προδιδακτορικά. Είχαμε εκλογικές περιφέρειες, όπως η Καστοριά, που σήμερα είναι διεδρική, που κατά την διεξαγωγή εκλογών, ενώ είχε φύγει όλος ο πληθυσμός, οι Καστοριανοί εξακολουθούσαν να στέλνουν οκτώ βουλευτές στη βάση παλαιότερων απογραφών στη Βουλή. Αυτό πριμοδοτεί εμμέσως εκείνον ο οποίος κυβερνά. Για να αντιμετωπισθεί αυτό το θέμα, γιατί το πρόβλημα δεν προκύπτει τώρα, αλλά πρωτοπροέκυψε στις εκλογές του 1993. Είχε προηγηθεί η απογραφή του 1991, αλλά η τότε κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη δεν πιθανολογεί ότι θα κάνει πρόωρες εκλογές, συμβαίνει αυτό που συμβαίνει, δεν θέλω να υπεισέλθω για να μην θεωρηθεί γκρίζος ή έμμεσος λόγος, ότι λειτουργώ ως ραδιοφωνικός προβοκάτορας για τα ενδοκομματικά του κόμματος, και οδηγηθήκαμε σε εκλογές το 1993 οι οποίες έπρεπε να διεξαχθούν χωρίς να υπάρχει νομική υποχρέωση με βάση την απογραφή του 1991. Ο μακαρίτης ο Κεφαλογιάννης που ήταν υπουργός Εσωτερικών δεν είχε προλάβει να κάνει τον ανασχεδιασμό των εδρών στις στενές εκλογικές περιφέρειες και αναγκάσθηκε να κάνει τις εκλογές με βάση την απογραφή του 1981, που σήμαινε ότι διατηρούνταν οι έδρες έτσι όπως ήταν στις εκλογικές περιφέρειες, χωρίς να ληφθεί υπόψη ο νόμιμος πληθυσμός, οι νέες συνθήκες νομίμου πληθυσμού. Έγινε προσφυγή στο εκλογοδικείο τότε και ο εισηγητής είχε πει ότι οι εκλογές είναι παράνομες, αλλά δυστυχώς δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό, διότι θα συνεπέφερε μείζονες αναστατώσεις. Ακριβώς για να αποφευχθεί στο μέλλον αυτό κατά την διάρκεια αναθεώρησης του συντάγματος που έλαβε χώρα το 2001 ο εισηγητής της τότε πλειοψηφίας και νυν αρχηγός του κόμματός του, είχε εισηγηθεί και τελικά περιελήφθη στο άρθρο 54 παράγραφος 2 η εξής ρύθμιση: «Ο αριθμός των βουλευτών κάθε εκλογικής περιφέρειας ορίζεται με προεδρικό διάταγμα με βάση το νόμιμο πληθυσμό της περιφέρειας που προκύπτει, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, από τους εγγεγραμμένους στα οικεία δημοτολόγια, όπως νόμος ορίζει». Και προσθέτει ότι «τα αποτελέσματα της απογραφής θεωρείται ότι έχουν δημοσιευθεί με βάση τα στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας μετά την πάροδο ενός έτους από την τελευταία ημέρα διεξαγωγής της». Δεν ξέρω αν αυτό είναι πρόνοια ή αβελτυρία αλλά ο κ. Σωτηρέλης είπε το αυτονόητο το οποίο συνάγεται από την απλή ανάγνωση αυτού. Αυτή τη στιγμή είτε έχουν δημοσιευθεί τα αποτελέσματα της απογραφής είτε όχι το σύνταγμα θεωρεί ότι έχουν δημοσιευτεί και πρέπει οι εκλογές να γίνουν δια αυτής της απογραφής. Τα συνταγματικά προβλήματα που έχουν ανοίξει αυτήν την περίοδο είναι πολλά. Άνοιξε η Βουλή, ορκίστηκαν οι βουλευτές δικαίως, διότι έγιναν, εξ όσων πληροφορήθηκα υπήρξαν σκέψεις να μην ανοίξει η βουλή, όπερ σήμαινε νομικά τουλάχιστον ότι οι αποφασίσαντες, ευτυχώς που δεν το αποφάσισαν, αλλά αν το αποφάσιζαν, θα αποφάσιζαν να αγνοήσουν την απόφαση του ανώτερου κρατικού οργάνου, που είναι το εκλογικό σώμα, διότι η απόφασή μας είναι η συγκεκριμένη σύνθεση της Βουλής, θα αγνοούσαν λοιπόν την βουλή, δεν θα όρκιζαν βουλή. Ήθελαν να το αποφύγουν γιατί εγείρονται σκέψεις, αν ανοίξει η βουλή και ακολούθως διαλυθεί, διότι πρέπει να γίνουν εκλογές, διότι δεν προκύπτει κυβέρνηση από τη σύνθεση της Βουλής, έστω και για δύο ημέρες είναι μια ολόκληρη κοινοβουλευτική περίοδος, που σημαίνει τι γίνεται με τα θέματα παραγραφής ή παρέλευσης της αποσβεστικής προθεσμίας του άρθρου 86, ένα επίσης άλλο πρόβλημα συνταγματικής τάξης.

Είμαι επιφυλακτικός σε λόγο που λέει ότι πέραν του συντάγματος υπάρχει και η λογική

ΠτΘ: Φαντάζομαι πως βολεύει για άλλη μια φορά η παραγραφή.
Α.Δ.: Αυτό είναι σχόλιο πολιτικό, από το οποίο απέχω. Άλλης τάξεως πρόβλημα. Μας λένε ότι η υπηρεσιακή κυβέρνηση δεν πρέπει να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης γιατί είναι υπηρεσιακή εκλογική. Το ερώτημα είναι αν αύριο το πρωί ξωκοίλει κάτι πάνω σε ένα βράχο τι θα γίνει; Ποιος θα βάλει την υπογραφή του; Νομίζω ότι η κυβέρνηση Γρίβα που είχε οριστεί υπηρεσιακή εκλογική σε εκείνες τις εκλογικές αναμετρήσεις του 89-90 είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης. Τον προβληματισμό που θέτω είναι ο εξής: Αν ανοίξουμε τη διάταξη του άρθρου 37 λέει ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας σχηματίζει υπηρεσιακή εκλογική κυβέρνηση υπό έναν από τους προέδρους των τριών ανώτατων δικαστηρίων η οποία πρέπει να έχει την ευρύτερη δυνατή υποστήριξη. Ποιος υποστηρίζει την κυβέρνηση; Εγώ γνωρίζω μόνο μια διαδικασία, αυτή του άρθρου 84 η οποία αφορά στην παροχή ψήφου εμπιστοσύνης. Είναι κάτι το οποίο είναι θεωρητικώς υποστηρίξιμο, ότι επειδή είναι υπηρεσιακή εκλογική και άμα συναινούν οι αρχηγοί τεκμαίρεται ότι υπάρχουν βουλευτές, αλλά η παροχή ψήφου εμπιστοσύνης είναι επαλήθευση του τεκμηρίου. Δηλαδή κάποιος παίρνει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης επειδή έχει 160 βουλευτές από τις εκλογές αλλά η παροχή ψήφου εμπιστοσύνης δίδεται για να διαπιστωθεί ακριβώς ότι ουδείς από τους 160 έχει διαφοροποιηθεί. Έχουμε ένα σωρό τέτοια ζητήματα, τα μηνύματα των καιρών δεν ξέρω αν δικαιολογούν την παράκαμψη όλων αυτών των θεμάτων, αλλά εγώ αφετηριακά, δεν θα με χαρακτήριζα ποτέ σχολαστικό, είμαι πολύ επιφυλακτικός σε λόγο που λέει ότι πέραν του συντάγματος υπάρχει και η λογική. Η λογική αποτυπώνεται μέσα στο Σύνταγμα.

Εάν είχαμε παιδεία διαλόγου το αποτέλεσμα των εκλογών θα διευκόλυνε την διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης

ΠτΘ: Πώς είδατε το αποτέλεσμα των εκλογών της 6ης Μάη;
Α.Δ: Είναι σαφές ότι το εκλογικό αποτέλεσμα πρώτα -πρώτα αναδιατάσσει την ισχύ των πολιτικών κομμάτων και φαίνεται ότι σε αυτή την αναδιάταξη θα περάσει καιρός μέχρις ότου αποτυπωθούν τα πλήρη χαρακτηριστικά και ταυτόχρονα θα καταλαγιάσει αυτό το αποτέλεσμα. Έχω την εντύπωση ότι αυτό το αποτέλεσμα δεν διευκολύνει την διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης. Σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα που υπάρχει παιδεία διαλόγου θα διευκόλυνε. Ίσως χρειασθεί να ξανασκεφθούμε τι και πώς ψηφίζουμε την 17η Ιουνίου. Εννοείται ότι δεν θα είμαι αυτός που θα κάνει την υπόδειξη προς τους συμπολίτες, αλλά δεν θα είναι ιδιαίτερα καλό για τον τόπο το να βρεθούμε ενόψει ενός αποτελέσματος που θα προδικάζει ακυβερνησία.

Η εκλογή βουλευτών με λίστα μπορεί να λειτουργήσει αρτηριοσκληρωτικά αλλά και εξυγιαντικά

ΠτΘ: Αυτές τις εκλογές λένε στον πολίτη ότι θα γίνουν διαφορετικά. Δηλαδή θα γίνουν με λίστα. Η λίστα είναι προχώρημα σε σχέση με το πολιτικό μας έθος. Τη λίστα την καταστρώνει ο αρχηγός του κόμματος και τι σημαίνει πρακτικά;
Α.Δ.: Η λίστα η οποία αποδίδεται περιφραστικώς εις την ελληνικήν μια και το list είναι της αλλοδαπής, εννοώ το σύστημα των δεσμευμένων συνδυασμών, όπου η ανάδειξη του βουλευτή επιτυγχάνεται, όχι στη βάση σταυρού προτίμησης, αλλά με βάση τη σειρά αναγραφής τους εις το ψηφοδέλτιο. Προσκυρώνονται δύο έδρες στο κόμμα, άρα από τους έξι υποψηφίούς θα εκλεγούν οι δύο πρώτοι, είναι ό,τι ακριβώς γίνεται με τους βουλευτές επικρατείας ή με τους βουλευτές που αποστέλλουμε στην ευρωβουλή. Θυμίζω ότι στις βουλευτικές εκλογές του 1985 το σύνολο των βουλευτών είχε αναδειχθεί με βάση το σύστημα των δεσμευμένων συνδυασμών και επιστρέψαμε στο θέμα της σταυροδοσίας για λόγους που άπτονται διαφόρων εκτιμήσεων. Το σύστημα των δεσμευμένων συνδυασμών, σύμφωνα με την εκλογική νομοθεσία που έχουμε, εφαρμόζεται σε περίπτωση που επαναληφθούν εκλογές εντός δεκαοκταμήνου από τις προηγούμενες. Για να μην ξαναϋπάρξουν δαπάνες προεκλογικές που συνεπάγεται η σταυροδοσία, η ανάδειξη βουλευτών γίνεται ακριβώς με σύστημα δεσμευμένων συνδυασμών. Σε ό,τι αφορά το δεύτερο σκέλος του ερωτήματος που αφορά στο ποιος καθορίζει τη σειρά αναγραφής εναπόκειται στην καλή λειτουργία του καταστατικού κάθε κόμματος. Αν έχει ένα καταστατικό σύμφωνα με το οποίο ορίζονται οι συνδυασμοί από τον αρχηγό θα είναι ο αρχηγός, αν το καταστατικό προβλέπει ότι καθορίζονται από την Κεντρική Επιτροπή ή ένα άλλο συλλογικό όργανο αυτό θα καθορίσει ποιοι θα είναι οι βουλευτές. Σε ένα δεύτερο επίπεδο έχω μια σκέψη επειδή ακριβώς είναι πολύ νωπή η αποτύπωση του εκλογικού φρονήματος του εκλογικού σώματος σε επίπεδο σταυροδοσίας, χωρίς να είναι νομικά δεσμευτικό, ότι δεν μπορεί εύκολα το οποιοδήποτε όργανο, είτε μονοπρόσωπο είτε συλλογικότερο, να αγνοήσει την λαϊκή ετυμηγορία, αλλά είναι σε δεύτερο επίπεδο σκέψη.

Δείγμα δημοκρατίας τα μέλη των κομμάτων να ψηφίζουν τη σειρά των υποψηφίων

ΠτΘ: Οι εκλογές με λίστα θεωρείτε ότι είναι εξυγίανση, είναι πισωγύρισμα;
Α.Δ.: Είναι δυνατόν να λειτουργήσει εξυγιαντικά, είναι δυνατόν να λειτουργήσει αρτηριοσληρωτικά. Διότι μια κομματική βαρονία βασισμένη ακριβώς στην πάλαι ποτέ αποδοχή της είναι δυνατόν να γαντζωθεί στις πρώτες θέσεις των ψηφοδελτίων και να μη μετακινείται από εκεί και είναι δυνατόν ένα υγιώς λειτουργούν και δημοκρατικό κόμμα να θέτει υπό την κρίση των μελών του, και όχι των φίλων του και άλλες τέτοιες ανοησίες που δήθεν προάγουν την δημοκρατία, ενώ στην πραγματικότητα την ευτελίζουν, διαλύουν τη δυναμική των κομμάτων, βάζοντας κάλπη στην κοινωνία, αλλά αυτό είναι άλλης τάξεως θέμα. Εάν εκαλούντο τα μέλη των κομμάτων να αποφασίζουν ποια πρέπει να είναι η σειρά των υποψηφίων, αυτό θα ήταν δείγμα δημοκρατίας, αλλά τα μέλη των κομμάτων.

ΠτΘ: Εννοείτε η βάση;
Α.Δ.: Ναι σε ότι αφορά συνολικότερα την Ευρώπη υπάρχουν διάφορα συστήματα ανάδειξης βουλευτών. Στη Γερμανία έχουμε δύο τρόπους ανάδειξης βουλευτών ταυτόχρονα και αυτό που δεν ξέρει ο πολύς κόσμος είναι ότι στην Ομοσπονδιακή βουλή δεν υπάρχει σταθερός αριθμός βουλευτών, επειδή ακριβώς έχουμε ρήτρα εξομάλυνσης. Είναι δυνατόν να είναι από 618 έως 640 με το συνταγματικό τους δικαστήριο να λέει ότι δεν μπορούν να είναι άνω του αριθμού τριάντα οι βουλευτές που θα προστεθούν γιατί οι Γερμανοί έχουν δύο ψήφους. Η μία σε στενή εκλογική περιφέρεια, οπότε εκεί δεν τίθεται θέμα μονοσταυρίας. Είναι κάποιος υποψήφιος του ενός κόμματος, ένας άλλος άλλου κόμματος ο ψηφοφόρος θα πάρει ένα από τα δύο ψηφοδέλτια ή ένα από τα πολλά ψηφοδέλτια και θα το ρίξει στην κάλπη. Ταυτόχρονα ο Γερμανός ρίχνει στην κάλπη και ένα άλλο ψηφοδέλτιο, όπου εκεί μπορεί να σταυροδοτήσει για να ανατρέψει όμως την λίστα και εκείνο το ψηφοδέλτιο είναι ένας αριθμός υποψηφίων ευρύτερης εκλογικής περιφέρειας, όπου είναι δυνατόν για ένα ψηφοφόρο να ψηφίσει για παράδειγμα τον σοσιαλδημοκράτη στην στενή εκλογική περιφέρεια και ένα χριστινανοδημοκράτη σην ευρύτερη εκλογική περιφέρεια.

ΠτΘ: Αυτό είναι απελευθερωτικό…
Α.Δ.: Είναι εντελώς απελευθερωτικό. Η Γερμανία είναι πατρίδα του εκλογικού ορίου. Εάν ένα εκλογικό κόμμα δεν πιάσει 5% δεν μπορεί να αναδείξει βουλευτές.

ΠτΘ: Και στην Ελλάδα υποστηρίζεται ότι το 3% είναι αυστηρό.
Α.Δ.: Είναι το χαμηλότερο που υπάρχει. Σκεφτείτε ότι στην Τουρκία είναι 10% το εκλογικό περιθώριο και 20% στην μείζονα εκλογική περιφέρεια. Στη Γερμανία είναι 5% αλλά υπάρχει η εξής εκλογική προσθήκη. Αν ένας πολιτικός σχηματισμός βγάλει τρεις βουλευτές σε μονοεδρικές περιφέρειες, τότε αυτοί οι τρεις μπορούν να υπερβούν το όριο του 3%, δηλαδή βγάζω τρεις βουλευτές σε εκλογικές περιφέρειες χωρίς να συγκεντρωθεί το 3% πανγερμανικά. Παράλληλα, επειδή αυτό το θέμα θέτει ζητήματα, με το πόσοι βουλευτές θα εκλεγούν και πού, ο αριθμός των βουλευτών δεν είναι σταθερός, διότι πρέπει να προστεθούν βουλευτές, τα πολιτικά κόμματα που έχουν ξεπεράσει το όριο και έχουν χάσει στις μονοεδρικές περιφέρειες από ένα μικρό συνδυασμό, ο οποίος δεν συγκεντρώνει το 3%, αλλά εκλέγει τους τρεις βουλευτές, άρα ένα κόμμα που κανονικά θα έπρεπε να τους εκλέξει, γιατί το άλλο κόμμα δεν συγκέντρωσε το 3%, επειδή ξεπεράστηκε εκείνο το εμπόδιο, πρέπει να πάρει τρεις βουλευτές, οι οποίοι προστίθενται εκ των υστέρων.

ΠτΘ: Αν σκεφτούμε το 19% που έλαβαν τα μικρά κόμματα που δεν μπήκαν στη Βουλή αυτό στη Γερμανία φαίνεται δημοκρατικότερο.
Α.Δ.: Δεν ξέρω αν είναι δημοκρατικότερο είναι όμως αντιπροσωπευτικότερο. Προσέξτε όμως αυτό το 19% περίπου δεν είναι ενιαίο. Για να είχε αντιπροσώπευση και έκφραση εντός βουλής ένα κομμάτι αυτού, θα έπρεπε το εκλογικό μας σύστημα να είναι μονοεδρικό, που εξ ορισμού είναι πλειοψηφικό και μπορεί να έχουμε είτε απόλυτο πλειοψηφικό είτε σχετικό πλειοψηφικό. Διότι στο πλειοψηφικό την έδρα την παίρνει αυτός που συγκεντρώνει τους περισσότερους ψήφους. Θυμηθείτε το τελείως πλειοψηφικό των Γάλλων που κατέβαιναν στο δεύτερο γύρο οι δύο επικρατέστεροι. Στη Γερμανία κάμπτεται αυτό γιατί κάποιος σε τρεις στενές εκλογικές περιφέρειες έχει περισσότερους εκλογείς. Δεν τίθεται θέμα δημοκρατικότητας αλλά αντιπροσώπευσης.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.