Αλκης Δερβιτσιωτης, αναπλ. Καθηγητης Συνταγματικου Δικαιου Νομικης Σχολης ΔΠΘ «Οι αντικαταστασεις και οι αναπληρωσεις βουλευτων ειναι συμβατες με το Συνταγμα»
Μείζον θέμα προέκυψε κατά την πρόσφατη ονομαστική ψηφοφορία που διενεργήθηκε στη βουλή σχετικά με τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ). Συγκεκριμένα, οι θετικές ψήφοι μπορεί να υπερίσχυσαν των αρνητικών, ωστόσο η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, προέβησαν σε αντικαταστάσεις 6 και 3 βουλευτών τους αντίστοιχα.
Για το θέμα λοιπόν της αντικατάστασης και της αναπλήρωσης βουλευτών, η οποία φαίνεται να προτιμάται στις μέρες μας αντί της διαγραφής τους στο πλαίσιο της εσωκομματικής πειθαρχίας, και δη για το νομικό της μέρος, μίλησε στον Παρατηρητή της Θράκης ο συνταγματολόγος και αναπληρωτής Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΔΠΘ κ. Άλκης Δερβιτσιώτης.
Ο κ. Δερβιτσιώτης αναφέρθηκε στους κανόνες οι οποίοι έχουν προβλεφθεί ώστε να αντιμετωπίζονται τα προσωρινά ή διαρκή κωλύματα των βουλευτών και να επιτυγχάνεται η απαρτία συλλογικών οργάνων όπως η βουλή.
Επιπροσθέτως, αναφέρθηκε και στην «καταχρηστική πρακτική» των διαγραφών, η οποία έθετε ζητήματα εσωκομματικής δημοκρατίας, εν αντιθέσει με τις αναπληρώσεις και τις αντικαταστάσεις βουλευτών, οι οποίες, δημιουργούν με τη σειρά τους ζητήματα, ωστόσο δεν έρχονται σε αντιπαράθεση με το Σύνταγμα.
«Οι αναπληρώσεις και οι αντικαταστάσεις βουλευτών προβλέπονται από τον κανονισμό της Βουλής»
ΠτΘ: Τι σημαίνουν οι αντικαταστάσεις βουλευτών ενόψει της ψήφισης νομοσχεδίων που αντιμετωπίζουν την οργή του κόσμου αλλά και τις διαφωνίες των συλλογικών οργάνων;
Α.Δ.: Σε όλα τα συλλογικά όργανα, και σε αυτά περιλαμβάνεται και η βουλή ως το κατεξοχήν αντιπροσωπευτικό νομοθετικό συλλογικό όργανο, υπάρχουν κανόνες οι οποίοι αντιμετωπίζουν τα προσωρινά, ή τα κωλύματα που διαρκούν περισσότερο, και ενδεχομένως διαρκούν στο σύνολο της θητείας του συγκεκριμένου οργάνου. Έτσι, ένας βουλευτής που κωλύεται προσωρινά αναπληρώνεται από το αναπληρωματικό μέλος και ο βουλευτής που έχει ένα κώλυμα διαρκείας είναι δυνατόν να αντικατασταθεί για το υπόλοιπο της θητείας. Αυτό λοιπόν καταρχάς προβλέπεται ήδη στον κανονισμό της βουλής, όπως στους αντίστοιχους κανονισμούς προβλέπεται και για τα άλλα συλλογικά όργανα. Στον κανονισμό της βουλής λοιπόν υπάρχουν διατάξεις που διευκολύνουν τη λειτουργία του οργάνου με την έννοια ότι αυτό θα πρέπει να έχει πάντοτε απαρτία και, κατά το δυνατόν, το σύνολο των μελών του τη στιγμή που αποφασίζει. Αυτός ο κανόνας που ακολουθείται σε όλο τον κόσμο δεν είναι δυνατόν να αγνοηθεί στη χώρα μας.
Έτσι είναι δυνατόν ένας βουλευτής, ο οποίος, θεμιτά κατά τα λοιπά, διαφωνεί με μια συγκεκριμένη επιλογή, η οποία έχει αποτυπωθεί είτε μέσα σε νομοθετική πρωτοβουλία είτε σε οτιδήποτε άλλο εκ μέρους της κυβέρνησης, να μη δημιουργήσει μείζον θέμα ως βουλευτής της συμπολίτευσης καταψηφίζοντας την πρόταση, αλλά να γνωστοποιήσει τη διαφωνία του και αυτό να οδηγήσει είτε σε αναπλήρωση είτε σε αντικατάσταση για όλο το υπόλοιπο της θητείας του. Αυτό είναι μέσα στο παιχνίδι της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στο πλαίσιο της λειτουργίας είτε της Ολομέλειας της Βουλής είτε, κυρίως, των άλλων κοινοβουλευτικών σχηματισμών, οι οποίοι δρουν πολλές φορές προετοιμάζοντας την απόφαση της Ολομέλειας. Τέτοιοι σχηματισμοί είναι οι κοινοβουλευτικές επιτροπές ή, σε περιόδους που δεν συνεδριάζει η Ολομέλεια και το Τμήμα Διακοπής των Εργασιών της Ολομέλειας, το οποίο έχει τρεις συνθέσεις. Εκτείνεται κυρίως κατά τους θερινούς μήνες και έχει τις δικές του αρμοδιότητες όπως αυτές προδιαγράφονται από το ισχύον σύνταγμα. Επίσης, είναι δυνατόν, και σε αυτό το τμήμα, να δημιουργηθούν ζητήματα αναπλήρωσης ή αντικατάστασης των βουλευτών-μελών του.
«Είναι καταχρηστική πρακτική να διαγράφεις τον εσωκομματικό σου αντίπαλο επειδή έχει διαφορετική άποψη»
ΠτΘ: Θεωρείτε ότι αυτή η πρακτική αντικαθιστά επιτυχώς την αντίστοιχη των διαγραφών;
Α.Δ.: Δε νομίζω ότι είναι περίοδος για διαγραφές διότι αυτές είναι μια επίδειξη πυγμής εκ μέρους του αρχηγού της κοινοβουλευτικής ομάδας και συνήθως ήταν μια καταχρηστική πρακτική γιατί είχε δημιουργήσει το νομικό ζήτημα της εσωκομματικής δημοκρατίας, ότι δεν μπορείς να διαγράφεις τον εσωκομματικό σου αντίπαλο ή, ακόμα περισσότερο, το μέλος της κοινοβουλευτικής σου ομάδας που απλώς έχει μια διαφορετική άποψη. Έτσι, με το να αποτυπωθεί η διαφωνία ενός μέλους της κοινοβουλευτικής ομάδας της πλειοψηφίας ή ενός μέλους της αντιπολίτευσης, είναι δυνατόν να έχουμε επίκληση ενός κωλύματος, οπότε είναι διερευνητέο αν αυτή είναι πραγματική ή προσχηματική. Ακόμα όμως και είναι προσχηματική, αυτό δεν οδηγεί σε κυρώσεις για τον απλό λόγο ότι το Σύνταγμά μας κατοχυρώνει την ελευθερία έκφρασης γνώμης του βουλευτή και το δικαίωμα της απεριόριστης ελευθερίας του να ψηφίζει κατά συνείδηση.
Θεωρώ ότι είναι συνέπεια αυτής της λογικής ότι δεν μπορεί ο βουλευτής να τιμωρείται με διαγραφή επειδή διαφωνεί. Είναι πολύ συνεπές να αντικαθίσταται ή να αναπληρώνεται ο βουλευτής. Αυτό ασφαλώς δημιουργεί άλλου είδους θέματα αλλά σε σχέση με το αρχικό ζήτημα που είχαμε την περίοδο της μονοκρατορίας των αρχηγών των κομμάτων, που ήταν και πρωθυπουργοί και αρχηγοί της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, ο διαφορετικός αυτός τρόπος αντιμετώπισης, όσο κι αν ακούγεται περίεργο, είναι πολύ συμβατός με αυτό που λέει το Σύνταγμα.
Πάντοτε υπάρχει η εκδοχή ότι με αυτόν τον τρόπο επιλύονται ζητήματα που μπορούν με τη σειρά τους να προκαλέσουν άλλα μείζονα ζητήματα. Η επίλυση των τριβών και των προβλημάτων λοιπόν είναι κάτι που διευκολύνει διότι εξ ορισμού οτιδήποτε έρχεται σε επίπεδο κυβερνητικής νομοθετικής πρωτοβουλίας δεν είναι εξοβελιστέο. Οι κυβερνήσεις, για λόγους δικής τους αυτοσυντήρησης, πρέπει πρώτα να κάνουν και κάνα καλό.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
