«Αφιερωμενο στο Μανο, του οποιου η μνημη παραμενει ζωντανη, ακτινοβολα και εμπνεουσα»
Η πόλη της Ξάνθης, «η Κυρά της Θράκης με τα πανέμορφα αρχοντικά και τα λιθόστρωτα σοκάκια», όπως χαρακτηριστικά έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις κάθε που αναφερόταν στη γενέτειρά του, άνοιξε την αυλαία του 9ου αφιερωμένου στη μνήμη του Φεστιβάλ, το βράδυ του Σαββάτου. Μέρα κρύα, βροχερή και σκυθρωπή, η μέρα της επίσημης έναρξης των εκδηλώσεων. Κάθε άλλο όμως παρά εμπόδισε ο κακός καιρός τους Ξανθιώτες να γεμίσουν την αίθουσα του Δημοτικού Αμφιθεάτρου, όρθιοι ακόμα, και στους διαδρόμους μέχρι έξω, για να τιμήσουν με την παρουσία τους το θεσμό και τη μνήμη του μεγάλου συνθέτη που άφησε τα χνάρια του στην πόλη τους. Ξεχωριστή κι όμορφη η πρώτη βραδιά του Φεστιβάλ, την έκανε μοναδική το εμπνευσμένο πάντρεμα της αισθαντικής φωνής του Βασίλη Λέκα με την εξαίρετη ερμηνεία της «δικής μας» Καίτης Μπεμπεκίδου και τις χορωδιακές, αγγελικές πνοές των παιδιών που δουλεύει με αγάπη ο ακούραστος μαέστρος του Δημοτικού Ωδείου Μανώλης Θόδωρος. Ο Μεγάλος Ερωτικός, το δύσκολο και αγνοημένο για χρόνια έργο του Μάνου Χατζιδάκη, παρουσιάστηκε, για δεύτερη μόλις φορά πανελλαδικά, ολοκληρωμένο και η χαρά τού να το απολαύσουν, να «μεθύσουν» την ψυχή τους από την ομορφιά της μουσικής του Τέχνης, ήταν για τους ανθρώπους που το παρακολούθησαν, μεγάλη. «Ανάταση του πνεύματος», οι δυο λέξεις που θα χρησιμοποιήσει ο διπλανός μονολογώντας τις εντυπώσεις του την ώρα που έπεφτε η αυλαία…
Το φετινό Φεστιβάλ, από την πρώτη κιόλας ημέρα, ανέβασε τον «πήχη», και τούτο φαίνεται να μην περνάει απαρατήρητο από τον κόσμο που διψά για ποιοτικές εκδηλώσεις πολιτισμού. Στέκονται στις υποσχέσεις που κρύβουν οι λέξεις τις οποίες χρησιμοποιεί ο Δήμαρχος την ώρα που από το βήμα κηρύσσει την επίσημη έναρξη: «Το Φεστιβάλ, όπως είναι γνωστό, είναι αφιερωμένο στο μεγάλο μας μουσικοσυνθέτη, τον θεμελιωτή του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού, τον Μάνο Χατζιδάκι. Του οποίου η μνήμη παραμένει ζωντανή, ακτινοβόλα και εμπνέουσα… Σκοπός μας βέβαια είναι με το θεσμό αυτό να διατηρήσουμε ισχυρή την μουσική μας ταυτότητα, να συγκινηθούμε με ρυθμούς που αγγίζουν την καρδιά και την ψυχή μας και να δημιουργήσουμε έναν κρίκο ανθρώπινης επαφής και πολιτιστικής ανταλλαγής, χωρίς σκοπιμότητες. Προσδοκούμε δε, στη διεύρυνση του θεσμού αυτού, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, και στην κατεύθυνση αυτή είμαστε αποφασισμένοι να προσφέρουμε ως Δήμος κάθε δυνατή υποστήριξη. Φιλοδοξία μας, φίλες και φίλοι, είναι το Φεστιβάλ αυτό, να αποτελέσει επίκεντρο της καλλιτεχνικής δραστηριότητάς μας, ν’ ανταποκριθεί στις προσδοκίες μας αλλά και να γίνει μέσο απόδρασης από τους έντονους ρυθμούς της σύγχρονης ζωής…»
Η υπόσχεση, γίνεται προσδοκία και απαίτηση κι εκδηλώνεται σα βροντερή επιβράβευση του Μουσικού Ωραίου που αγγίζει σα νάμα πολιτισμού τους ανθρώπους στην κατάμεστη «πλατεία» το βράδυ του Σαββάτου… Ακολουθεί, την επόμενη ημέρα, η πανδαισία με άλλους δυο αγαπημένους και μεγάλους, εν ζωή, Έλληνες δημιουργούς. Το Θάνο Μικρούτσικο και το Χρήστο Θηβαίο. Κι απόψε, η αποθέωση, με τον λίγο ως πολύ «γνώριμο» της Ξάνθης, Μάριο Φραγκούλη… Μιαν ανάσα μόνο θα μεσολαβήσει μέχρι την Παρασκευή που οι βυζαντινές χορωδιακές μελωδίες θα ανυψωθούν στο κλειστό Αμφιθέατρο σε μια υπερβατική του επιούσιου βίου, βραδιά για να συνεχίσει το Φεστιβάλ την επομένη με τον Σταύρο Κουγιουμτζή και να κλείσει την Κυριακή με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο…
Μια εβδομάδα, πλήρης από «τροφή για το μυαλό και την ψυχή» ή για να χρησιμοποιήσουμε την εύστοχη, παραστατική περιγραφή του «ερασιτέχνη» Τριαντάφυλλου Σφυρή προλογίζοντας τη συναυλία «… το κέρδος δεν μετριέται πάντα με το οικονομικό όφελος, αυτό δηλαδή που μπαίνει στην τσέπη μας. Είναι κι αυτό που μπαίνει στην ψυχή μας… Είναι οι εμπειρίες που μαζεύουμε, οι αναμνήσεις, που μεγαλώνουν τις καταθέσεις μας σε μια άλλη τράπεζα… Αυτή που κουβαλάμε μέσα μας και που θα τις ανασύρουμε μετά από χρόνια όταν θ’ αναλογιζόμαστε αυτά που ζήσαμε. Γι’ αυτό, όλοι εμείς πιστεύουμε, ότι το κέρδος μας απόψε είναι και με το παραπάνω!».
Αξίζει να παραθέσουμε αυτά με τα οποία προλόγισε ο Τριαντάφυλλος Σφυρής τη συναυλία για το Μάνο Χατζιδάκι:
«Όταν πριν από εικοσιπέντε χρόνια, φοιτητής στην Αθήνα, συζητούσα με έναν φίλο που είχαμε τις ίδιες μουσικές ανησυχίες, για το Μάνο, εγώ δεν έκρυψα πως δεν είχα και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το συνθέτη… Τι γράφει! Τραγουδάκια για την Αλίκη…‘Δεν έχεις δίκηο’ μου απαντά ο φίλος μου. ‘Ο Μάνος Χατζιδάκις έχει γράψει κι άλλη μουσική’. Πρόσφατα κυκλοφόρησε ένας καινούριος δίσκος του. Μου άρεσε πάρα πολύ. Θα στον φέρω να τον ακούσεις και μετά τα ξαναλέμε’. Μου έφερε το δίσκο. Ήταν ο Μεγάλος Ερωτικός. Όταν τον έβαλα στο πικάπ και τον άκουσα, έμεινα με το στόμα ανοιχτό. Δεν πίστευα στ’ αυτιά μου ότι θα μπορούσε να υπάρχει τέτοια μουσική. Τον άκουσα ξανά και ξανά. Επί ώρες. Και την άλλη μέρα, και την άλλη και την παράλλη… Κυριολεκτικά ρουφούσα την κάθε νότα και κάθε φορά που τον άκουγα, ανακάλυπτα και καινούρια πράγματα. Άρχισα σιγά σιγά να τα παίζω στο πιάνο, να προσπαθώ να ‘βγάλω’ τα κομμάτια, όπως μπορούσα και μ’ όσα ήξερα. Μάλιστα, όταν μου δίνονταν η ευκαιρία, τά ’παιζα και σε φίλους για να τα κάνω γνωστά και σ’ άλλους.
Ο δίσκος αυτός δεν είχε κάνει και καμιά ιδιαίτερη επιτυχία. Αλλ’ ούτε και αργότερα τραγούδια του δίσκου αυτού ακούγονταν σε συναυλίες. Κάπου ξεχάστηκε… Μόνο το 1998, εικοσιπέντε δηλαδή χρόνια μετά παίχθηκαν τα τραγούδια του δίσκου, όταν τέσσερα απ’ αυτά συμπεριέλαβε η Δήμητρα Γαλάνη σ’ ένα δίσκο της. Και φέτος για πρώτη φορά παρουσιάστηκε σε ζωντανή εκτέλεση το έργο στο Ηρώδειο από το μουσικό σύνολο «Μάνος Χατζιδάκις». Δηλαδή, παρολίγον η σημερινή εκτέλεση να ήταν η πρώτη παγκόσμια εκτέλεση του έργου. Αυτό και μόνο δείχνει ότι το έργο αυτό όταν γράφτηκε ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του και δεν είχε γίνει κατανοητή τότε η αξία του.
Όλα αυτά τα χρόνια που ασχολούμαι με τη μουσική, η ιδέα να παρουσιαστούν ζωντανά τα τραγούδια αυτά ήταν σφηνωμένη στο μυαλό μου. Και ιδιαίτερα όταν με τους αγαπητούς μου φίλους αρχίσαμε δειλά δειλά να συμπεριλαμβάνουμε κι αποκανένα τραγούδι στις συναυλίες μας, όπως στην περυσινή εκδήλωση για το Χατζιδάκειο που είχαμε συμπεριλάβει τρία τέτοια τραγούδια. Η ιδέα μιας ολοκληρωμένης παρουσίασης του έργου ήρθε όταν μας προτάθηκε να συνεργαστούμε με τη χορωδία του Δημοτικού μας Ωδείου. Έτσι, ένα όνειρο τόσων χρόνων απόψε γίνεται πραγματικότητα. Και ποιος θα το φανταζόταν! Με ερμηνευτή έναν τραγουδιστή που έχει συνδέσει το όνομά του κατεξοχήν με το έργο του Μάνου Χατζιδάκι. Το Βασίλη Λέκα. Για το Βασίλη Λέκα δεν χρειάζονται βέβαια ιδιαίτερες συστάσεις… Με τη γεμάτη ευαισθησία και πάθος φωνή του έχει σφραγίσει τα έργα των πιο αξιόλογων Ελλήνων συνθετών. Η παρουσία του έχει ήδη χαραχθεί ανεξίτηλα στο στερέωμα του ποιοτικού ελληνικού τραγουδιού, για πάνω από είκοσι χρόνια με συνέπεια. Για μας, είναι πολύ μεγάλη η τιμή που μας έκανε. Ένας καταξιωμένος καλλιτέχνης αυτός, ένα τοπικό ερασιτεχνικό σχήμα εμείς… Ένα δύσκολο έργο… Τον ευχαριστούμε θερμά, το φίλο πλέον Βασίλη, που δέχθηκε και μας έκανε την τιμή να μοιραστεί απόψε μαζί μας αυτή την εμπειρία.
Βέβαια, εδώ που τα λέμε, όλα αυτά δεν έγιναν αφιλοκερδώς. Μόνο που το κέρδος δεν μετριέται πάντα με το οικονομικό όφελος, αυτό δηλαδή που μπαίνει στην τσέπη μας. Είναι κι αυτό που μπαίνει στην ψυχή μας… Είναι οι εμπειρίες που μαζεύουμε, οι αναμνήσεις, που μεγαλώνουν τις καταθέσεις μας σε μια άλλη τράπεζα… Αυτή που κουβαλάμε μέσα μας και που θα τις ανασύρουμε μετά από χρόνια όταν θ’ αναλογιζόμαστε αυτά που ζήσαμε. Γι’ αυτό, όλοι εμείς πιστεύουμε, ότι το κέρδος μας απόψε είναι και με το παραπάνω!»
Μαρία Β. Μπόντη
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
