Αμπντουλχαλημ Ντεντε, δημοσιογραφος – εκδοτης:

Με τον Αμπντουλχαλήμ Ντεντέ, τον δημοσιογράφο και εκδότη της εφημερίδας «Trakya’nin’ Sesi» συνομιλεί σήμερα η εφημερίδα. Για να τον ρωτήσει για όσα, όποιος παρακολούθησε την πορεία του ως συμπολίτη κυρίως, θα ήθελε να τον ρωτήσει, από τη θέση του ως εκδότη στις τελευταίες εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης, μέχρι τον λόγο – φυσική ή κατ’ ανάθεση παρουσία; – της καθημερινής τότε σχεδόν εμφάνισής του στους διαύλους της Αθήνας ως αναλυτή των τεκταινομένων στη Θράκη με αφορμή τον ξεσηκωμό του πλήθους εξαιτίας της «εισβολής» τηλεοπτικών αστέρων σε τζαμί στον Εχίνο, την τελευταία στράτευσή του στην παρουσίαση του εκλογικού νόμου στην Ξάνθη και την εξ αυτής απορρέουσα κατά την άποψή του αναγκαιότητα κάθε κόμμα εξουσίας να έχει έναν μόνον υποψήφιο μειονοτικό βουλευτή, μέχρι τα τελευταία συμβαίνοντα στην Τουρκία και, φυσικά, τη βράβευσή του από την SEEMO, μη κυβερνητική οργάνωση, παρακλάδι του International Press Institute…

Αμπντουλχαλήμ Ντεντέ όμως…

Τοπική Αυτοδιοίκηση

κ. Ντεντέ, αν παρακολουθεί κανείς τα του τύπου και της πορείας του στον τόπο, αντιλαμβάνεται ότι η «Trakya ’nin’ Sesi», η εφημερίδα που εσείς εκδίδετε, τον τελευταίο καιρό υποστηρίζει έναν συγκεκριμένο πολιτικό χώρο, αυτόν της Νέας Δημοκρατίας, στις εκλογές δε της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, απαθανατιστήκατε μάλιστα να συμμετέχετε στα επινίκια…

Εγώ δεν στήριξα τον κ. Κοτσάκη, αλλά το συνδυασμό του Δάμωνα Δαμιανού. Ως επίσημη και ανοιχτή θέση της εφημερίδας μου δε, ο πολιτικός στόχος που είχα βάλει ήταν εναντίον του τότε δημάρχου Κομοτηνής, Τάσου Βαβατσικλή. Αυτό το πέτυχα.

Με βάση κάποιες αρχές ακολουθήσατε αυτήν την τακτική;

Η αιτία ήταν ότι ο Τάσος Βαβατσικλής απέδειξε περίτρανα ότι δεν έχει καλές σχέσεις με την ευγνωμοσύνη! Η βασική θέση της αντιπαράθεσης ήταν αυτή. Ήμουν ο μόνος εκπρόσωπος του μειονοτικού τύπου, που τον στήριξα το 2002 τουλάχιστον. Παραδέχομαι ότι ο κ. Βαβατσικλής διαθέτει αυτό που λέμε «παλικαριά» σε ορισμένα θέματα και είναι γνωστό ότι υποσχέθηκε διαφάνεια και εύρυθμη λειτουργία στο δήμο. Εγώ, από την άλλη, ούτε ζήτησα χρήματα ούτε προσωπικό αντάλλαγμα, εντούτοις ο ίδιος έκανε συμφωνίες με όλα τα ραδιόφωνα και τις εφημερίδες εκτός από τα δικά μου μέσα. Επομένως, δεν μπορεί να με κατηγορήσει ότι έκανα ό,τι έκανα για ίδιον όφελος, απλά δεν συγχωρώ την αχαριστία.

Για λόγους προσωπικούς, συναισθηματικούς, πολιτικούς και ηθικούς δεν τοποθετηθήκατε λοιπόν στο πλευρό του κ. Βαβατσικλή. Αυτό ήταν το πρωταρχικό σας κίνητρο ή σας έπεισαν και κάποια άλλα στοιχεία από την προσωπικότητα του κ. Δαμιανού τον οποίο τελικά στηρίξατε, όπως λέτε στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές;

Στόχος δικός μου ήταν να αποχωρήσει ο κ. Βαβατσικλής. Από τη στιγμή που απέναντί του βρέθηκαν τρεις υποψηφιότητες, αυτές των κ. Κοτσάκη, Δαμιανού και Μαρούδα, θεώρησα υποχρέωσή μου να στηρίξω ανθρώπους που με στήριξαν. Ο Δάμων είναι φίλος μου και με στήριξε σε δύσκολες περιόδους της ζωής μου. Ήταν πλέον ηθικό το ζήτημα, η στήριξή μου στον κ. Δαμιανό ήταν ηθικής φύσεως. Τη δεύτερη Κυριακή, βέβαια, στήριξα τον κ. Κοτσάκη ξεκάθαρα. Δεν υπήρχε περίπτωση τη δεύτερη Κυριακή να στηρίξω τον κ. Βαβατσικλή από τη στιγμή που στην κεντρική του ομιλία στην πλατεία, την πρώτη Κυριακή, με κατήγγειλε ονομαστικά.

Έχουμε λοιπόν ένα καινούριο πολιτικό σκηνικό στην Κομοτηνή. Ο πολίτης της Κομοτηνής, και δη ο δημοσιογράφος, είναι υποχρεωμένος να ενημερώνεται για τα τοπικά πολιτικά γεγονότα, να σκέφτεται πολιτικά και να κρίνει. Τη νέα δημοτική αρχή πώς την κρίνετε;

Έχω μια βασική αρχή απέναντι στους νεοεκλεγμένους και αυτή είναι να τους δίνω μια προθεσμία ενός έτους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα πω τίποτα για το δήμαρχο.

Εξακολουθείτε να βλέπετε δηλαδή κριτικά την πολιτική και στην παρούσα φάση;

Όλοι παρακολουθούμε από δημοσιογραφική σκοπιά τα τεκταινόμενα και, όταν έρθει η ώρα, θα αρχίσουμε να τα σχολιάζουμε.

κ. Ντεντέ, η σχέση υφυπουργού – δημάρχου, που σχολιάστηκε αρκετά κριτικά στις εφημερίδες, με αφορμή ιδιαίτερα την εμφάνιση στις 14/5/2007 στη Νυμφαία, σε σας λέει κάτι;

Πρόβλημα δεν έχω. Ο νέος δήμαρχος όμως πρέπει να «ενηλικιωθεί», μια και δεν έχει πολλά χρόνια που ασχολείται με την πολιτική και δεν έχει την ανάλογη εμπειρία και μάλιστα σε μια πόλη, όπου πασοκοκρατούνταν τα πάντα επί 20 χρόνια, και στο δήμο και στη νομαρχία. Ο κ. Κοτσάκης, λοιπόν, ήταν φυσικό επακόλουθο να ζητήσει τη βοήθεια αυτού από τον οποίο «ορίστηκε» δήμαρχος, δηλαδή του βουλευτή Ροδόπης και υφυπουργού Εξωτερικών Ευριπίδη Στυλιανίδη. Αυτός πάλι ήταν φυσικό να τον στηρίζει, για να εκλεγεί και να είναι ένας πετυχημένος δήμαρχος. Συμφωνώ, βέβαια, ότι ο δήμαρχος δεν πρέπει να είναι κάθε μέρα δίπλα στον βουλευτή και στον υπουργό, σαν να είναι ο «παρατρεχάμενός» του. Ωστόσο το ίδιο θα συνέβαινε αν είχαμε υπουργό από το ΠαΣοΚ στην Κομοτηνή. Η αισθητική αυτή δεν μου αρέσει από τη μία, αλλά δικαιολογώ τα πράγματα έτσι όπως έχουν καταλήξει να γίνονται στην Ελλάδα.

Αφού η πολιτική δεν ασκείται και δεν υπηρετείται με βάση κανόνες, μήπως αυτό σημαίνει ότι εμείς οι πολίτες είμαστε εκείνοι οι οποίοι οφείλουμε να υπερασπιζόμαστε το ζήτημα των αξιών και των αρχών;

Συμφωνώ απόλυτα και τουλάχιστον από τον πιο νέο στην ηλικία υφυπουργό, που μπήκε στον πολιτικό στίβο με οράματα, θα περιμέναμε να είχε μια πιο σωστή αντιμετώπιση. Η πολιτική στην Ελλάδα είναι όμως αυτή, κι ένας κούκος δεν μπορεί να φέρει την άνοιξη…

Οι πολλοί όμως μπορούν κ. Ντεντέ;

Μπορούν.

Από τον άνθρωπο που τελικά στηρίξατε ως πολιτικό στον τόπο, τον κ. Δαμιανό εννοώ, πώς θα περιμένατε να είναι η παρουσία του στο Δήμο;

Θα περίμενα μια πιο δυναμική αντιπολιτευτική τακτική από τον κ. Δαμιανό. Θα ήταν άτοπο και άκαιρο πάντως να κάνει σκληρή αντιπολίτευση σε έναν δήμαρχο που δεν έχει εμπειρία από πολιτική. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι περιμένει να βγουν τα αποτελέσματα από τους ελέγχους των ορκωτών λογιστών για τα του δήμου και της ΔΕΥΑΚ.

Μήπως αυτό είναι όμως κι ένα καλό εφησυχαστικό, επικοινωνιακής υφής, τέχνασμα που συχνά ωθεί να παραβλέπουμε την ουσία;

Τα τεχνάσματα είναι αυτά που συχνά κερδίζουν τις μάχες. Το έλλειμμα 19 εκ. ευρώ που κυκλοφορεί ως φήμη για τη ΔΕΥΑΚ δεν είναι όμως τέχνασμα, δεν μπορούμε να ζούμε με τις φήμες για πάντα. Είμαστε λοιπόν εν αναμονή των αποτελεσμάτων…

Εχίνος και αθηναϊκοί δίαυλοι

κ. Ντεντέ, όταν προέκυψε το ζήτημα με το τζαμί στον Εχίνο ήσασταν ο μόνος δημοσιογράφος που ανέλαβε να υπερασπίσει και να διαλευκάνει στους εν Αθήναις διαύλους τα γεγονότα. Λένε λοιπόν ότι αυτό ήταν μια «αντιπαροχή» σε σας από τους κυβερνώντες. Είναι έτσι τα πράγματα;

Αντιπαροχή για ποιο πράγμα; Τα γεγονότα εκείνα ήταν ένα εντελώς ξαφνικό ζήτημα που μπορούσε να μας δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα. Ο δικός μου ρόλος ήταν να τηλεφωνήσω στον κ. Στυλιανίδη και να προειδοποιήσω ότι, αν επενέβαιναν τα ΜΑΤ, θα είχαμε νεκρούς! Γιατί 4.000 κόσμος δεν απωθείται στο συγκεκριμένο χωριό, που έχει και τους πιο ένθερμους κατοίκους σε τέτοια ζητήματα. Ο ρόλος μου ήταν να κατευνάσω τα πνεύματα, γιατί σε άλλη περίπτωση το ζήτημα θα χρησιμοποιούνταν από την Τουρκία και θα μας ταλάνιζε για χρόνια. Έτσι ήρθε η εντολή στον Αστυνομικό Διευθυντή Ξάνθης να μην γίνει τελικά επέμβαση, με εντολή του κ. Στυλιανίδη. Και με την παρέμβαση των υποψηφίων βουλευτών Ξάνθης κ.κ. Χατζημεμίς και Μπαράν, το θέμα έληξε χωρίς να ανοίξει ούτε μύτη.

Εθνικές εκλογές και Ξάνθη

Ενόψει των επικείμενων εθνικών εκλογών έχει καταγραφεί δημοσιογραφικά ότι είστε παρών στην Ξάνθη και μαζί με τους κ.κ. Μπαράν και Χατζημεμίς βάζετε κατ΄ εξακολούθηση το αίτημα να υπάρχει έναν μόνο μειονοτικός βουλευτής σε κάθε κόμμα εξουσίας, προκειμένου αυτός να εκλεγεί… Γιατί όμως τόση ζέση;

Επιδίωξή μας είναι να βγει ένας μειονοτικός βουλευτής από κάποιο κόμμα. Έχουν εκλεγεί μόνο 3 φορές στα 30 χρόνια, μόνο την περίοδο ‘77 – ‘81 είχαμε εκπροσώπηση και το ’85 – ’89 και το ’96 με 2000.

Ωστόσο, αν η ροπή του μειονοτικού εκλογικού σώματος είναι να ψηφίζει προσωπικότητες κι όχι απαραίτητα με βάση το θρήσκευμα μουσουλμάνους ή χριστιανούς, αυτό γιατί πρέπει να αναχαιτιστεί;

Η Ξάνθη ήταν ανέκαθεν μια εργατούπολη, μαθημένη περισσότερο από την Κομοτηνή στις κοινωνικές διεκδικήσεις, με τα εργατικά σωματεία, με τα καπνομάγαζα. Μια πολύ μεγάλη μάζα της μειονότητας – γιατί αστοί δεν υπάρχουν, υπάρχουν νεοαστοί ή νεόπλουτοι στην πολιτισμική ζωή της μειονότητας στην Ξάνθη που μετρά γύρω στα 90 χρόνια ζωής – η πλειοψηφία λοιπόν των εργατών εκεί εργάζονται σε αφεντικά χριστιανούς. Δεν είναι λοιπόν εύκολο να αντισταθεί ένας εργαζόμενος, που θέλει να στηρίξει την οικογένειά του, ούτε να απεμπλακεί από τις κατευθύνσεις που θα του δώσει το αφεντικό, όσον αφορά στην ψήφο. Κατά δεύτερο λόγο, οι μειονοτικοί πολιτικοί της Ξάνθης ήταν συχνά αυτό που λέμε από «άσχημη πάστα» και ο μοναδικός τους σκοπός ήταν ο ένας να βρίζει ασύστολα τον άλλον. Αυτή η παρακμή των πολιτικών ώθησε μακριά τους μειονοτικούς ψηφοφόρους, κλόνισε την εμπιστοσύνη σε αυτούς και το μειονοτικό εκλογικό σώμα κατέληξε, γι’ αυτούς τους δύο λόγους, να ψηφίζει χριστιανούς. Όπως το 2000, όταν το 60 % της μειονότητας ψήφισε χριστιανούς υποψηφίους.

Αν αυτό το 60% δεν αισθανόταν μειονότητα, αλλά τουρκικής καταγωγής μουσουλμάνοι Ξανθιώτες, αυτό σας πειράζει; Αν φτάσουμε στο σημείο να υπάρχουν ευτυχισμένοι άνθρωποι στη Θράκη και στην Ελλάδα, το μειονοτικός μπορεί τότε να μην παίζει κανέναν ρόλο. Είναι αυτό κακό;

Σαν ελεύθερη βούληση δεν με πειράζει και συμφωνώ απόλυτα με αυτό που λέτε. Αλλά η έλλειψη εμπιστοσύνης στους πολιτικούς παραμένει, όπως και η αντιπαράθεση Ελλάδας – Τουρκίας. Η μόνιμη εμμονή της ελληνικής κοινωνίας και του ελληνικού κράτους σε σχέση με τη μειονότητα πρέπει να αρθεί οριστικά. Όπως πρέπει να αρθεί και η καθημερινή αντίληψη που παρατηρείται συχνά στον τόπο και σε όλες τις πληθυσμιακές ομάδες της Θράκης, η μισαλλοδοξία αλλά και ο φθόνος για την πρόοδο του διπλανού.

Αυτό εσείς πώς το ερμηνεύετε; Οφείλεται στην εγκατάλειψη της Θράκης τόσα χρόνια από το κράτος, εγκατάλειψη που με αφορμή τη φτώχια, την ανασφάλεια, το φόβο, μας οδήγησε όλους πλειονοτικούς και μειονοτικούς, «να τρώμε», για όλους τους προαναφερθέντες λόγους, τις σάρκες μας; Ο Μπρεχτ, εξάλλου, λέει ότι οι φτωχοί είναι και οι κακοί…

Η Θράκη εδώ και 80 ή και 100 χρόνια δεν έχει ηρεμήσει, εκτός από τα τελευταία 10 χρόνια, οπότε από το 1996 ξεκινάει η μεταπολίτευση της μειονότητας επί πρωθυπουργίας Σημίτη. Βήματα έγιναν από τον Κώστα Μητσοτάκη και τον Γιώργο Παπανδρέου, αλλά δεν κατάφεραν κάτι ουσιώδες για την ισονομία και ισοπολιτεία. Από τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο κι έπειτα και μέχρι το 1981 η Θράκη ήταν τόπος εξορίας των κομμουνιστών και των ανεπιθύμητων δημοσίων υπαλλήλων. Δυστυχώς όμως όλοι όσοι ήρθαν μας «μπαστάρδεψαν». Η ευθύνη λοιπόν βαρύνει το ελληνικό κράτος, που ξέχασε τη Θράκη για πολλά χρόνια, καλλιέργησε το συναίσθημα της ανασφάλειας, επέτρεψε το «μπαστάρδεμα» που πριν ανέφερα και συντέλεσε η μειονότητα να νιώθει ως «μουσαφίρης» στην Ελλάδα.

Τουρκία, Ερντογάν και στρατός

Τελικά στην Τουρκία τι γίνεται; Εσείς με ποιους τίθεστε;

Εγώ τίθεμαι ξεκάθαρα με τον Ερντογάν. Δεν μπορώ να στηρίξω ένα σοσιαλδημοκρατικό υποτιθέμενα κόμμα, όπως του Μπαϊκάλ, που μέρα παρά μέρα καλεί το στρατό να παρέμβει. Κάθε δέκα χρόνια στην Τουρκία δημιουργείται κι ένας μύθος. Για τον α ή β λόγο, από το 1923 έχει δημιουργηθεί μια νομενκλατούρα εξουσίας. Υπάρχει ριζικός διαχωρισμός κράτους – κυβέρνησης. Κράτος στην Τουρκία είναι ο στρατός, ο πρόεδρος της δημοκρατίας, η γραφειοκρατία και μια μερίδα του τύπου, οι οποίοι είναι τελείως αποκομμένοι από το λαό και θέλουν να συνεχίσουν να κυβερνούν αυτοί στα παρασκήνια. Για πρώτη φορά τώρα έχουμε, με την κυβέρνηση του Ερντογάν, μια εξουσία που προσπαθεί να κυριαρχήσει στην Τουρκία και η προσπάθεια που έκανε με την ΕΕ είναι για να κυβερνά ο λαός και όχι οι νομενκλατούρες.

Αν το πείραμα του Ερντογάν πετύχει – και ίσως αυτό να είναι το δεύτερο μεγάλο ιστορικό γεγονός μετά τα όσα επέτυχε η Τουρκία υπό τον Κεμάλ Ατατούρκ, όπως λένε κάποιοι ιστορικοί – ο στρατός πώς θα το αποδεχθεί;

Ορισμένα πράγματα δεν γίνονται με το ζόρι Αν δούμε την πορεία των πραξικοπημάτων στην Τουρκία, θα καταλάβουμε ότι και τώρα είχαμε ένα είδος άοπλου πραξικοπήματος με την ανακοίνωση του στρατού πριν ένα μήνα περίπου. Αλλαγές θα γίνουν, αλλά όχι εύκολα. Οι πραγματικοί αριστεροί και διανοούμενοι στην Τουρκία, βλέποντας πού έχει φτάσει η κατάσταση, συμπλέουν με τον Ερντογάν. Και η ΕΕ παίζει ρόλο και οι ΗΠΑ πρωτίστως και οι στρατιωτικοί ποτέ δεν θα μπορούσαν να διανοηθούν να κάνουν πραξικόπημα στη σημερινή εποχή χωρίς το πράσινο φως από τους Αμερικάνους, ειδάλλως αυτό θα αποτύχει. Εξάλλου, ο στρατός της Τουρκίας είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος του ΝΑΤΟ μετά την Αμερική και ο πρώτος της Ευρώπης…

Αλλαγές συνόρων – Ζητήματα ιστορίας

Εσείς πώς αντιμετωπίζετε τα διάφορα σενάρια για μια πιθανή απώλεια της Δυτικής Θράκης;

Θεωρώ ότι το πρόβλημα ξεκινάει με τους μικρής εμβέλειας Έλληνες πολιτικούς, τους εθνικιστές, τους δήθεν σοσιαλιστές και τους αριστερίζοντας ή φασίζοντες ή βασιλικούς, οι οποίοι, για να αποδείξουν την ύπαρξή τους, καταφεύγουν στην κινδυνολογία, από την Κύπρο μέχρι τη Θράκη, χωρίς να εκφέρουν άποψη, παρά μόνο είναι αλαλάζοντες μπροστά στις τηλεοράσεις και σπείρουν φόβο στις πληθυσμιακές ομάδες της Θράκης και σε καρεκλοκένταυρους και μικροφωνατζήδες των μέσων. Η Ελλάδα πρέπει να ενηλικιωθεί επιτέλους. Δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξουν τα σύνορα οποιουδήποτε κράτους σήμερα μετά τη Γιάλτα και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αν γίνει αυτό, θα αρχίσει ο Γ΄ Παγκόσμιος.

Για το Κόσοβο δεν φοβάστε;

Όχι καθόλου. Ακόμη και στη Γιουγκοσλαβία, μετά τις εξελίξεις των τελευταίων χρόνων, βλέπουμε ότι τα εξωτερικά σύνορά της δεν έχουν αλλάξει.

Πώς κρίνετε την κουβέντα που γίνεται και το ζήτημα που έχει εγερθεί για το σχολικό βιβλίο της ιστορίας της Στ΄ Δημοτικού;

Κρίνω ότι όλα αυτά γίνονται στα πλαίσια του μη σοβαρού, διότι στην ουσία δεν μίλησε κανένας ιστορικός για το θέμα που προέκυψε, αλλά μόνο οι «πιθηκίζοντες». Για να κάνουμε τι; Να μείνουμε στο 1821;

Μιλήστε μας λίγο για το βραβείο σας από την ΜΚΟ SΕΕMO…

Η ΜΚΟ SΕΕMO είναι ένα παρακλάδι του International Press Institute (IPI) που έχει μέλη δημοσιογράφους κι εκδότες στη Ν.Α. Ευρώπη. Εδώ και πέντε χρόνια η οργάνωση έχει καθιερώσει ετήσιο Βραβείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Διαλόγου. Το βραβείο για το 2006 διεκδικούσαν 30 άτομα και τελικά η κριτική επιτροπή αποφάσισε να το απονείμει σε μένα. Η χαρά μου ήταν πραγματικά πολύ μεγάλη. Οι λόγοι της βράβευσής μου είναι η «Trakya’nin’ Sesi», ο αγώνας μου για τα Ανθρώπινα και Μειονοτικά Δικαιώματα, το περιοδικό «Azinlikca» και η δύσκολη πορεία μου στο χώρο, μια και είχα χαρακτηριστεί ο προδότης της μειονότητας, της Τουρκίας και των Ελλήνων, ώσπου αυτοαναγορεύτηκα «πράκτορας» της CIA και ηρέμησαν τα πνεύματα…

Τ.Β. – Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.