30% ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗ για αγορα και αποκατασταση οικιας στην Παλια Πολη της Ξανθης

Μπορεί τα μεγαλεία της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης να ανήκουν στην κατηγορία των «διηγώντας τα να κλαις», πλην όμως η ζωή συνεχίζεται… Το ίδιο και ο αγώνας, τα τελευταία χρόνια, να διασωθεί ο χαρακτήρας και η αρχιτεκτονική του παραδοσιακού οικισμού ο οποίος αφενός έχει χαρακτηρισθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού «διατηρητέος» και αναγνωρίζεται η μοναδικότητά του στο βορειοελλαδικό χώρο, αφετέρου «υποφέρει» από αυθαιρεσίες που γίνονται στην ανοικοδόμηση νέων και στην αναστήλωση παλαιών κτισμάτων…

Στο πλαίσιο αυτό, μια σοβαρή επιδίωξη της τοπικής δημοτικής Αρχής σε συνεργασία με το Σύλλογο Προστασίας Παλιάς Πόλης, ήταν η θεσμοθέτηση οικονομικών κινήτρων όπως π.χ. τα χαμηλότοκα τραπεζικά δάνεια, προκειμένου να διευκολυνθεί η εμπλοκή των ιδιωτών στην προσπάθεια αναβάθμισης του οικισμού. Επιδίωξη, της οποίας η ικανοποίηση εκκρεμεί μέχρι σήμερα…

Το κενό στον τομέα αυτό, έρχεται αναπάντεχα να καλύψει το Ίδρυμα Λεβέντη που σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας Περιβάλλοντος και Πολιτιστικής Κληρονομιάς θέτουν σε εφαρμογή ένα «ολοκληρωμένο σχέδιο επιχορήγησης κατοίκων της Ξάνθης για την αγορά κι αποκατάσταση διατηρητέων σπιτιών στην Παλιά Πόλη». Την ανακοίνωση έκανε στους δημοσιογράφους ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας κ. Κώστας Καρράς, ο οποίος βρέθηκε στην Ξάνθη, μ’ αφορμή το – προγραμματισμένο από το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, για τη Δευτέρα το βράδυ – αφιέρωμα στο Ίδρυμα Λεβέντη.

Τα βασικά σημεία του προγράμματος «Λεβέντη» για την Παλιά Πόλη, είναι:

•η επιχορήγηση μέχρι το 30% της συνολικής δαπάνης (άνευ οροφής) για την αγορά και την αποκατάσταση κτιρίου

•η αποφασιστική εμπλοκή της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς στις διαδικασίες επιλογής αρχιτέκτονα και παρακολούθησης των εργασιών αποκατάστασης ως προϋπόθεση για την εκταμίευση του ποσού που χορηγεί το Ίδρυμα Λεβέντη στον κάθε δικαιούχο

•η χρήση του ακινήτου για κατοικία του δικαιούχου και της οικογένειάς του για χρονικό διάστημα πέντε τουλάχιστον ετών από την υπογραφή της δανειακής σύμβασης με την τράπεζα (Εμπορική)

«Στόχος της γενναιόδωρης αυτής ενέργειας είναι να ενθαρρυνθεί η με σωστό τρόπο αναστήλωση του παραδοσιακού οικισμού ως χώρου κατοικίας», σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Καρράς καθιστώντας σαφές ότι το πρόγραμμα δεν αφορά καθ’ οιονδήποτε τρόπο συλλογικούς ή άλλους τοπικούς φορείς και ιδιωτική επιχειρηματική δραστηριότητα. Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας έδωσε στη δημοσιότητα τα τηλεφωνικά νούμερα τα οποία μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να καλούν για περισσότερες πληροφορίες: 25410 29282 & 62086 ενώ ετοιμάζεται να λειτουργήσει γραμματεία του προγράμματος στο κτήριο της Ακαδημίας Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης επί της 12 Αποστόλων και Οδυσ. Ανδρούτσου γωνία.

ΚΑΙ Ο ΔΗΜΟΣ…

Στο μεταξύ, από την πλευρά του Δήμου αναμένεται να γίνουν παρεμβάσεις στον Παραδοσιακό Οικισμό της Ξάνθης, βάσει του Σχεδίου Ανάπτυξης τής Παλιάς Πόλης το οποίο έχει ενταχθεί στο Πρόγραμμα Ολοκληρωμένων Παρεμβάσεων Σε Αστικές Περιοχές που συγχρηματοδοτείται από το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ και αφορά Δήμους με πληθυσμό άνω των 20 χιλιάδων κατοίκων.

Να σημειωθεί ότι το Πρόγραμμα Ολοκληρωμένων Παρεμβάσεων έχει στόχο την αντιμετώπιση – ανάπτυξη περιοχών οι οποίες συγκεντρώνουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά:

1)αντιμετωπίζουν προβλήματα υποβάθμισης τού αστικού περιβάλλοντος

2)παρουσιάζουν φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού και υψηλής ανεργίας

3)παρουσιάζουν υποβαθμισμένο εκπαιδευτικό επίπεδο

4)διαθέτουν προϋποθέσεις για ενεργοποίηση τοπικών συγκριτικών πλεονεκτημάτων και οικονομική μεγέθυνση των τοπικών αγορών εργασίας

Η Παλιά Πόλη τής Ξάνθης εντάσσεται στο Πρόγραμμα ως Παραδοσιακός Αστικός Θύλακας (περιοχή που έχει αρχιτεκτονικά – πολεοδομικά χαρακτηριστικά από παλαιότερες ιστορικές περιόδους και σήμερα παρουσιάζει σημάδια εγκατάλειψης).

Το Σχέδιο Δράσης θα αφορά σε παρεμβάσεις αστικής ανάπλασης, υποδομών στις μεταφορές, τον πολιτισμό και το περιβάλλον, τεχνολογικής και επιχειρηματικής ανάπτυξης, άρσης τού κοινωνικού αποκλεισμού, μείωσης τής ανεργίας, εκπαίδευσης και κατάρισης ειδικών ομάδων, παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, πληροφόρησης και ευαισθητοποίησης τού κοινού και ανάληψης καινοτόμων πρωτοβουλιών.

Η πρόταση με την οποία ο Δήμος τής Ξάνθης επιδιώκει μέσα από τις Ολοκληρωμένες Παρεμβάσεις τη διαμόρφωση βελτιωμένου περιβάλλοντος στην Παλιά Πόλη, αξίζει να σημειώσουμε ότι βασίζεται σε μελέτη που ολοκληρώθηκε το 1995 και είχε ως αντικείμενο την «Προστασία, αποκατάσταση και αξιοποίηση τού Παραδοσιακού Οικισμού».

ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ…

Το όνομα της Ξάνθης είναι ήδη από το 1715 ακουστό στον κόσμο χάρις στον «διάσημο» αρωματικό καπνό που παράγει κι εμπορεύεται. Είναι ένα πλούσιο, μεγάλο χωριό που αναπτύσσεται κοντά στην τότε πρωτεύουσα του Νομού, τη Γενισέα. Την Άνοιξη του 1829 δύο καταστροφικοί σεισμοί ισοπεδώνουν την πόλη. Αλλά δεν την αφανίζουν. Η ανοικοδόμηση που ακολουθεί, δημιουργεί μια νέα πόλη πάνω στα ερείπια. Δυτικομακεδόνες και Ηπειρώτες μάστοροι βάζουν όλη τους την τέχνη στην κατασκευή των σπιτιών των πλουσίων καπνεμπόρων της εποχής, τα αρχοντικά, που στέκουν μέχρι σήμερα αγέρωχα να υπενθυμίζουν την ακμή που ήρθε στις δεκαετίες μετά.

Στα χρόνια που ακολουθούν, αυτή η πόλη αποκτά Δημογεροντία και εξελίσσεται σε διοικητικό κέντρο, όταν το 1872 καίγεται η Γενισέα. Το 1891 κατασκευάζεται δίπλα της η σιδηροδρομική γραμμή και η οικονομική ανάπτυξη που έρχεται είναι άνευ προηγουμένου. Μεγάλες ξένες καπνεμπορικές εταιρείες εγκαθίστανται στην Ξάνθη, που είναι πλέον αδιαμφισβήτητα ένα μεγάλο, πολυπολιτισμικό, βιομηχανικό κέντρο για την ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, υπάρχει έντονη πολιτιστική και πνευματική δραστηριότητα. Οι Ξανθιώτες εμφανίζονται κοσμοπολίτες, γλεντζέδες, εραστές της Τέχνης, ανήσυχοι και δημιουργικοί στην οργάνωση της κοινωνικής τους ζωής. Η οργασμική και πολυεπίπεδη ανάπτυξη συνεχίζεται μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με τα ιστορικά γεγονότα της περιόδου να μην είναι ικανά να γκρεμίσουν το οικοδόμημα αυτό των Ξανθιωτών.

Ωστόσο, κάμψη έρχεται μαζί με τον πόλεμο και κάνει εμφανή τα σημάδια της αμέσως μετά: οι ξένοι οίκοι έχουν εκτοπίσει τους ντόπιους απ’ την καπνεμπορική δραστηριότητα και ο πλούτος αλλάζει χέρια. Η επεξεργασία του καπνού παύει να γίνεται αποκλειστικά από τους ανθρώπους και η «τάξη» των καπνεργατών πλήττεται με ανεργία. Αρχίζει η μετανάστευση. Η εύρωστη πόλη, των 30 χιλιάδων κατοίκων που είναι παραμονές του πολέμου, «αιμορραγεί ακατάσχετα» για τις επόμενες τρεις δεκαετίες…

Τα αρχοντόσπιτα εγκαταλείπονται, μεταπωλούνται ή περιέρχονται στο Κράτος. Η φροντίδα και η συντήρησή τους καθίσταται οικονομικά ασύμφορη. Με το χρόνο ερειπώνονται. Η περιοχή τους δεν χαίρει άλλωστε και της εκτίμησης …των εργολάβων που αναπτύσσουν την οικοδομική τους δραστηριότητα στα «πέριξ» πεδινά εδάφη. Οι αστοί προτιμούν πλέον τα διαμερίσματα στις οικοδομές για τη διαμονή τους από τα ιδιόκτητα σπίτια με τις αυλές… Σ’ αυτά παραμένουν κάποιοι εναπομείναντες από το ρεύμα της μετανάστευσης κληρονόμοι, ενοικιαστές ή τα σπίτια αγοράζονται από τους μουσουλμάνους, που προτιμούν την ιδιοκτησία γης (μονοκατοικία) από τον «αέρα» (διαμέρισμα σε πολυκατοικία). Ο οικισμός υποβαθμίζεται. Και, πράγμα διόλου οξύμωρο, σώζεται! Δεν θ’ αργήσουν φυσικά οι Ξανθιώτες, στρέφοντας κάποια μέρα, από τα «ψηλά» πατώματα όπου μένουν, το βλέμμα τους πάνω του, ν’ αντιληφθούν την πλούσια προίκα που τους άφησαν οι πρόγονοί τους και ν’ αρχίσουν να ενδιαφέρονται για τη διατήρησή της… Και δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν κάνει όνειρο ζωής την απόκτηση μιας κατοικίας στην περιοχή αυτή, αναγνωρίζοντας τα ποιοτικά στοιχεία που απλόχερα έχει να προσφέρει καθώς είναι δομημένη για να εξυπηρετεί τις βαθιές ανάγκες των ανθρώπων για την επικοινωνία, την επαφή και το Ωραίο…

«Όνειρο ζωής» που, η σύγχρονη πραγματικότητα της Παλιάς Πόλης το έχει «καταδικάσει» για τους πολλούς ως πολυτέλεια καθώς τα σπίτια πλέον δεν είναι εύκολα διαθέσιμα και όταν είναι, το κόστος τα καθιστά απλησίαστα…

Μαρία Β. Μπόντη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.