21 Απριλιου: 42 χρονια μετα το πραξικοπημα

42 χρόνια μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου στην Ελλάδα, μια χρονολογία σταθμός στην ιστορία της ελληνικής δημοκρατίας την οποία έμελε να κρατήσει σε γύψο μια επταετία και υπάρχουν ακόμη θιασώτες της ελληνικής χούντας των συνταγματαρχών (μεταφράζεται ως σύνδεσμος από τα ισπανικά). Υπάρχουν άνθρωποι που παραπέμπουν με πολύ θετικά σχόλια στα έργα που έγιναν επί Παπαδόπουλου, τον μνημονεύουν με κάθε αφορμή και θεωρούν το Πολυτεχνείο μια επέτειο που πρέπει να ξεχαστεί γιατί πρόκειται για επεισόδια που ξεκίνησαν κάποιοι «αλήτες» οι οποίοι δεν έπαθαν τίποτε… Η ιστορία γράφεται κάθε φορά ανάλογα με τον τρόπο που διαβάζεται και ανάλογα με τον τρόπο που κάποιοι ζουν για να την θυμούνται. Το θετικό είναι ότι σε μια χώρα των δέκα εκατομμυρίων και κάτι κατοίκων δεν ενθυμούνται την επταετία οι πολλοί ως περίοδο των άτοκων (χαρισμένων) δανείων και των μεγάλων έργων αλλά ως χούντα με ξερονήσια, ανακρίσεις, ανελευθερία και καταδίκες της χώρας μας από το εξωτερικό για το κυνηγητό κάθε δημοκράτη πολίτη.

Συζητήσαμε με τον Νίκο Σαλπιγγίδη, έναν Κομοτηναίο που το 1967 σπούδαζε στην Θεσσαλονίκη για το πού βρισκόταν όταν έγινε το πραξικόπημα και πώς αντέδρασαν τα φοιτητικά κινήματα μαζί με τους δημοκράτες πολίτες.

«Ήμουν φοιτητής στην Γεωπονική Σχολή, στο 2ο έτος και μάλιστα στις 20 Απριλίου ήμασταν στην συγκέντρωση, στα Κάστρα. Η Αστυνομία μάς επισκέφθηκε και τότε όταν η Αστυνομία εμφανιζόταν διαλυόμασταν. Είχαμε βρεθεί σε κάποιο αδιέξοδο στα Κάστρα και μας φυγάδεψε κάποιος δημοκράτης πολίτης από την άλλη πλευρά που ήταν το τείχος γιατί όσους συνελάμβαναν εκείνη την ημέρα, την επόμενη τους μετέφεραν στα κρατητήρια.

Ο Παναγιώτης Κανελόπουλος και ο Γιώργος Παπανδρέου είχαν τότε συμφωνήσει να γίνουν εκλογές για τις 28 Μαΐου.

Έγινε το πραξικόπημα του βασιλιά και στη συνέχεια υπήρχαν τρομερές κινητοποιήσεις από τη νεολαία του Κέντρου και τους Λαμπράκηδες που ήταν αντίθετοι στην όλη κατάσταση. Η μία κυβέρνηση μετά την άλλη – από αυτές που διόριζε ο βασιλιάς – έπεφταν και στο τέλος ήρθαν σε συμφωνία η Ένωση Κέντρου με την ΕΡΕ για να σχηματιστεί μια υπηρεσιακή κυβέρνηση με στόχο να προκηρύξει εκλογές».

Η προετοιμασία του πραξικοπήματος πήρε πολύ καιρό και δεν έγινε μόνο σε επίπεδο Ελλάδας. «Ήταν ένα σχέδιο οργανωμένο από την αμερικάνικη CIA και τις μυστικές υπηρεσίες της Ελλάδας» μεταφέρει ο Νίκος Σαλπιγγίδης.

Ο ρόλος των δημοκρατών πολιτών στο να αντιληφθούν τι γινόταν στους κόλπους των στρατιωτικών και να αποτρέψουν το πραξικόπημα είναι ένα ερώτημα που μόνο θεωρητικά μπορεί ν’ απαντηθεί μετά από 42 χρόνια. «Θέλω να πιστεύω πως ενώ το γνώριζαν δεν τολμούσαν γιατί έπρεπε να προχωρήσουν σε εκκαθάριση πριν την εκδήλωσή του. Το γνώριζαν ότι υπάρχει αλλά κατά πάσα πιθανότητα δεν περίμεναν ότι θα κινηθεί.

Το λαϊκό κίνημα οργανωνόταν και δεν ίσχυε τίποτε από τα όσα έλεγαν ότι θα έρθουν οι κομμουνιστές στην Ελλάδα (η πολυσυζητημένη απόβαση στον Πειραιά!)

Φαινόταν, όμως, ότι από εκείνη την εποχή θα γινόταν ένα βάθεμα της δημοκρατίας. Το πιθανότερο είναι ότι θ’ ακολουθούσε κι ένας εκδημοκρατισμός στα Σώματα Ασφαλείας κι αυτό δεν το ήθελαν γι’ αυτό κι έγινε η εκτροπή».

Ο κ. Σαλπιγγίδης περιγράφει συνοπτικά την 21η Απριλίου του ’67. «Στις 21 Απριλίου ήταν μια ηλιόλουστη μέρα. Έβλεπες μια ολόκληρη Θεσσαλονίκη να περπατάει δίνοντας την εντύπωση μιας μεγάλης σιωπηλής κηδείας, κάτι πρωτόγνωρο». Μόνο που η τελετή κράτησε πολύ περισσότερο από τις συνηθισμένες των κηδειών. «Κράτησε πολύ γιατί την στήριζαν οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ» λέει, μια και παρόμοιες «τελετές» συνέβησαν και σε άλλα σημεία του πλανήτη, όπως στην Ισπανία.

Παιδεία, δημοκρατία

Συγκρίνοντας την εποχή εκείνη με την σημερινή, ο κ. Σαλπιγγίδης είπε για τους νέους. «Όλη η νεολαία πάλευε για ένα καλύτερο μέλλον. Σήμερα, οι νέοι μας αντιμετωπίζουν πιο έντονα το πρόβλημα της ανεργίας και της επιβίωσης, συγκριτικά με τότε.

Τότε, υπήρχαν καλύτερες ευκαιρίες για δουλειά, ενώ σήμερα έχουμε μεν άνοιγμα δημοκρατίας αλλά χρειάζεται αγώνας για την δουλειά.

Η συνειδητοποιημένη νεολαία δούλευε τότε για την δημοκρατία. Οι αντιστασιακές οργανώσεις, τουλάχιστον οι πυρήνες, φτιάχτηκαν την επόμενη μέρα και συζητούσαν πολλά μεταξύ τους, το πώς θα πέσουν προκηρύξεις, πώς θα μεταφερθούν πληροφορίες, πώς θα συγκεντρωθούν κάποια χρήματα για τους εξόριστους φυλακισμένους. Ο αγώνας δεν σταμάτησε αλλά πήρε άλλη μορφή».

Όσο για τα πανεπιστήμια, ο κ. Σαλπιγγίδης εξηγεί ότι παρέμειναν ανοιχτά, οι φοιτητές μεν δεν μιλούσαν ανοιχτά πλην όμως οι πυρήνες δούλευαν. «Στη Γεωπονική Σχολή, θυμάμαι καταμεσήμερο, κάποια στιγμή άνοιξαν πανό με προκηρύξεις και συνθήματα όπως «Ζήτω το πατριωτικό μέτωπο» κι αυτό ήταν πολύ δυνατό. Ήταν οργανωμένο από πυρήνα αντιστασιακών που είχε πυροδοτήσει το πανό με φυτίλι κι όταν είχε ανοίξει αυτοί οι ίδιοι δεν βρισκόντουσαν εκεί. Όσοι συμμετείχαν στους αγώνες γνώριζαν πως αν τους έπιαναν θα έτρωγαν πολλά χρόνια φυλακή.

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ήταν ζωντανό κι όπως αποδείχθηκε δημιούργησε το κίνημα των φοιτητών του 1973» είπε.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.