1ο Ανοιχτο Σπηλαιολογικο Σεμιναριο στην Καβαλα

Σπηλαιολογικό σεμινάριο πραγματοποιείται στην Καβάλα από την Εταιρεία Σπηλαιολογικών Ερευνών Θεσσαλίας «Ο ΧΕΙΡΩΝ» υπό την αιγίδα της Σπηλαιολογικής Ομοσπονδίας Ελλάδος με συνδιοργανωτές την Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησηη Καβάλας, τον Δήμο Ελευθερών και το ΤΕΙ Καβάλας.

Στόχος του συνεδρίου η δημιουργία ενός πυρήνα εξερευνητών σπηλαίων στο Νομό Καβάλας.

Η εταιρεία «Ο Χείρων»

Η Εταιρεία Σπηλαιολογικών Ερευνών Θεσσαλίας «Ο Χείρων» ιδρύθηκε το 2004 στο Βόλο με σκοπό την προαγωγή της σπηλαιολογίας στη χώρα μας. Μέλη του συλλόγου είναι άτομα που αγαπούν τη φύση και ενδιαφέρονται για την εξερεύνηση των σπηλαιομορφών. Η ονομασία της Εταιρείας προσδιορίζει τον τόπο, διότι ο Κένταυρος Χείρων είχε το άντρο του στο Πήλιο.

Όπως δηλώνει ο έφορος υλικών του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας Σπηλαιολογικών Ερευνών Θεσσαλίας «Ο Χείρων», κ. Μάρκος Βαξεβανόπουλος, γεωλόγος με μεταπτυχιακό πάνω στο θέμα της γένεσης των σπηλαίων, «ουσιαστικά είμαστε μια μικρή ομάδα ανθρώπων που αγαπούν τα σπήλαια, που ξεκινήσαμε, εκπαιδευτήκαμε μόνοι μας και το 2004 ιδρύσαμε στο Βόλο την Εταιρεία Σπηλαιολογικών Ερευνών «Ο Χείρων». Από τότε αυτό που κάνουμε αφορά στην εξερεύνηση σπηλαίων, στη μελέτη τους, στην καταγραφή τους». Οι περισσότεροι εξερευνητές δεν έχουν εξειδικευμένη ενασχόληση με την σπηλαιολογία, απλά το χόμπι τους είναι η εξερεύνηση σπηλαίων.

Ο «Χείρων» κάθε χρόνο διοργανώνει σεμινάρια σπηλαιολογίας στο Βόλο. Σε αυτά μπορεί να συμμετάσχει καθένας που τρέφει αγάπη προς τα σπήλαια και επιθυμεί να λάβει σπηλαιολογική κατάρτιση. Τα σεμινάρια αποτελούνται από δύο κύκλους, των θεωρητικών μαθημάτων και των πρακτικών ασκήσεων.

Απώτερος στόχος του συλλόγου είναι η ευαισθητοποίηση του ανθρώπου σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνικής συμμετοχής και η επανασύνδεσή του με το φυσικό περιβάλλον. Το σπήλαιο αποτελεί ένα ευαίσθητο εργαστήρι της φύσης και η εκπαίδευση των σπηλαιολόγων πάνω σε θέματα εξερεύνησης, έρευνας και προστασίας δημιουργεί τις καλύτερες προϋποθέσεις για αειφόρο ανάπτυξη της Σπηλαιολογίας.

Το σεμινάριο

Μετά από πρόσκληση μιας ομάδας της Καβάλας η Εταιρεία Σπηλαιολογικών Ερευνών Θεσσαλίας «Ο Χείρων» δέχθηκε την πρόσκληση και ξεκίνησε τα σεμινάρια και στην Καβάλα. Σκοπός του σεμιναρίου είναι η δημιουργία ενός πυρήνα εξερευνητών στο Νομό Καβάλας που θα αποβλέπει στην συστηματική καταγραφή και συλλογή στοιχείων για τα σπήλαια της ευρύτερης περιοχής, βοηθώντας έτσι στη διαφύλαξη του φυσικού πλούτου που κρύβεται στον ορεινό όγκο του νομού.

Το σεμινάριο ξεκίνησε τις εργασίες του στις 9 Οκτώβρη και θα ολοκληρωθούν στις 20 Νοέμβρη, αποτελούνται δε από δύο κύκλους, των θεωρητικών μαθημάτων και των πρακτικών ασκήσεων.

Κύρια θέματα που θα αναπτυχθούν θα αφορούν στη γεωλογία και στη Βιολογία Σπηλαίων, στη χαρτογράφηση, στις βραχογραφίες, στην αρχαιολογία.

Ήδη έχουν γίνει τα δύο πρώτα θεωρητικά μαθήματα του σεμιναρίου. Την ερχόμενη Παρασκευή θα γίνει το τρίτο μάθημα και το επόμενο Σαββατοκύριακο θα γίνει η πρώτη πρακτική άσκηση. Οι συμμετέχοντες θα επισκεφθούν δύο σπήλαια της περιοχής Καβάλας, όπου οι εκπαιδευόμενοι σπηλαιολόγοι θα πάρουν το βάπτισμα του πυρός.

Πιο συγκεκριμένα, τα δύο σπήλαια είναι το πρώτο στο Μυρτόφυτο κοντά στο όρος Σύμβολο και το άλλο το Σπηλαιορυχείο στην περιοχή του Ζυγού.

11.000 σπήλαια στην Ελλάδα

Όπως σε πολλούς τομείς της επιστήμης, έτσι και στην Σπηλαιολογία, η Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Βαξεβανόπουλο, είναι λίγα χρόνια πίσω και ακολουθεί τις εξελίξεις. «Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια μετά το 2004 παρατηρείται μια αξιολογότατη ακμή αυτής της ενασχόλησης. Το σημαντικό είναι ότι στην σπηλαιολογία δίνει ιδιαίτερη ώθηση το πόσο προικισμένη είναι η χώρα μας σε αυτόν τον τομέα. Έχουν καταγραφεί πάνω από 11.000 μορφές σπηλαίων στην Ελλάδα και αυτή η καταγραφή συνεχίζεται με τάση ανοδική. Ιδιαίτερα στην Κρήτη και στην Πελοπόννησο. Πιστεύω ότι η Θράκη και η Μακεδονία έχουν πολλά σπήλαια, απλά δεν έχει γίνει αρκετή δουλειά».

Ως προς τις μορφές σπηλαίων, ο κ. Βαξεβανόπουλος διευκρινίζει ότι υπάρχουν διάφορες, όπως οριζόντια, τα οποία γνωρίζει ο περισσότερος κόσμος εκ των οποίων κάποια είναι αξιοποιημένα, τα βάραθρα, πηγές που γίνεται σπηλαιοκατάδυση, δηλαδή αυτά στα οποία γίνεται με μπουκάλες εξερεύνηση, βραχοσκεπή, τα οποία έχουν καταγραφεί.

Καταγραφή

και προσβασιμότητα σπηλαίων

Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 19 σπηλαιολογικοί σύλλογοι. Ένα μεγάλο μέρος της καταγραφής έχει κάνει και η Εταιρεία Σπηλαιολογικών Ερευνών Θεσσαλίας «Ο Χείρων».

Τα περισσότερα των σπηλαίων είναι δύσκολα προσβάσιμα στο κοινό και χρειάζεται η γνώση ειδικών τεχνικών «γιατί τίθεται σε κίνδυνο όχι μόνο η υγεία αυτών που τα επισκέπτονται και δεν έχουν τις κατάλληλες γνώσεις, αλλά τίθεται σε κίνδυνο και το ίδιο το σπήλαιο, δηλαδή πάρα πολλές καταστροφές έχουν γίνει λόγω αυτής της εισόδου ανθρώπων αδαών εντός τους».

Ανεκτίμητη η γνώση

από τη μελέτη των σπηλαίων

Από την μελέτη των σπηλαίων προκύπτει πολύτιμη επιστημονική γνώση. Στο εσωτερικό τους δεν υπάρχουν τιμαλφή, αλλά η αρχαιολογική γνώση που αποκομίζουμε τα σπάνια είδη που ζουν στο εσωτερικό τους η αξία είναι ανεκτίμητη. Επίσης, ανεκτίμητη είναι η εθνολογική τους σημασία δηλαδή το πώς έχουν χρησιμοποιηθεί στους ιστορικούς χρόνους.

Όλα επαφίονται

στον εθελοντισμό

Το μεγάλο μείον της υπόθεσης είναι η μη στήριξη του κράτους προς τους συλλόγους που ασχολούνται με την σπηλαιολογία. «Ουσιαστικά υπάρχουν δύο υπηρεσίες στο Υπουργείο Πολιτισμού που προστατεύουν μόνο όμως τα σπήλαια που έχουν χρησιμοποιηθεί από τον άνθρωπο, όλα τα άλλα σπήλαια έχουν αφεθεί στην τύχη τους και δεν προστατεύονται. Ελπίζω τώρα, με τη δημιουργία ξεχωριστού υπουργείου Περιβάλλοντος, να υπάρχει και μια υπηρεσία που θα προστατεύει τα σπήλαια και γενικά όλες αυτές τις γεωλογικές μορφές. Ειδικά τους συλλόγους δεν τους έχει στηρίξει η πολιτεία και ό,τι κάνουμε το κάνουμε με λεφτά από την τσέπη μας και με το μεράκι μας».

Α.Π.

Από το Ινστιτούτο Προστασίας Γεωλογικών Μνημείων «ΛΙΘΟΣ»

Ο Μάρκος Βαξεβανόπουλος είναι μέλος του Ινστιτούτου Προστασίας Γεωλογικών Μνημείων «ΛΙΘΟΣ», το οποίο είναι μία μη κυβερνητική οργάνωση με γενικό σκοπό την προστασία του περιβάλλοντος και την προσήλωση στην αειφορία των φυσικών πόρων. Ειδικότερα αποσκοπεί στη μελέτη, στην ενδελεχή έρευνα και στην προστασία των Γεωλογικών Μνημείων της Φύσης αλλά και κάθε στοιχείου πολιτισμού που συνδέεται με αυτά.

Το Ινστιτούτο Προστασίας Γεωλογικών Μνημείων «ΛΙΘΟΣ», όπως αναφέρει ο κ. Βαξεβανόπουλος, πρόσφατα τον Αύγουστο ανέλαβε τον καθαρισμό του Σπηλαίου της Μαρώνειας, «διότι είχαν γίνει πολλοί βανδαλισμοί στο εσωτερικό του Σπηλαίου. Ήρθαμε τον Αύγουστο μετά από πρόσκληση του Δήμου, ο οποίος και μας φιλοξένησε για τέσσερις ημέρες, και το επιστημονικό προσωπικό του Ινστιτούτου έκανε πραγματικά το σπήλαιο αγνώριστο, πεντακάθαρο, ώστε ο κάθε σπηλαιολόγος να μπορεί να μπει και να μην στενοχωρηθεί βλέποντας απορρίμματα σε γωνιές του σπηλαίου».

Το Ινστιτούτο ανέλαβε την επιστημονική επιμέλεια του Σπηλαίου και ήδη έχει καταθέσει στο Δήμο κάποιες αειφορικές ιδέες, «έτσι ώστε να αξιοποιηθεί το Σπήλαιο και επί πλέον να αξιοποιηθεί και όλη η περιοχή. Το πρώτο που προτείναμε είναι η δημιουργία ενός εξωτερικού κτιρίου Φυσικής Ιστορίας, το οποίο να γεμίσει με γεωλογικά αντικείμενα του σπηλαίου έτσι ώστε ο επισκέπτες να μαθαίνει για το σπήλαιο σε ένα εξωτερικό χώρο και η είσοδός του μέσα να μην επιβαρύνει το περιβάλλον του σπηλαίου.

Το επόμενο βήμα για το Σπήλαιο της Μαρώνειας αφορά σε πρότασή μας προς το δήμαρχο για τη δημιουργία μελέτης που θα αποκαταστήσει τους βαμμένους τοίχους του Σπηλαίου, διότι οι βάνδαλοι έχουν γράψει με σπρέι τα περισσότερα τοιχώματα του σπηλαίου. Το επόμενο βήμα είναι να καθαρίσουμε και να το κάνουμε όπως ήταν παλιά.

Όσον αφορά στην προσβάσιμότητά του με την κλασική έννοια αυτό συζητιέται ακόμη».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.