Ο Οστερμαιερ ανεβαζει Ιψεν και προειδοποιει: “Η Γερμανια ξαναβλεπει τους εφιαλτες του παρελθοντος”
Ένα εμβληματικό έργο, ένας παγκοσμίου φήμης σκηνοθέτης και η συνεργασία που φέρνει μια εκρηκτική παράσταση-εμπειρία στην Ελλάδα την πιο κατάλληλη στιγμή.
Η Schaubühne Berlin και το Θέατρο του Νέου Κόσμου ενώνουν τις δυνάμεις τους στην παράσταση “Εχθρός του λαού” του Χένρικ Ίψεν, σε διασκευή και σκηνοθεσία Τόμας Όστερμάιερ. Η παράσταση του Όστερμάιερ μια ανατρεπτική εκδοχή του αριστουργήματος του Ίψεν έχει παρουσιαστεί από το 2012 με τεράστια επιτυχία σε περισσότερες από 40 χώρες, και τώρα θα τη δούμε στην Αθήνα για πρώτη φορά με Έλληνες ηθοποιούς.
Ο παγκοσμίου φήμης Γερμανός σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντής της Schaubühne και οι ηθοποιοί της παράστασης που θα κάνει πρεμιέρα στις 22 Οκτωβρίου μάς συνάντησαν στο θέατρο Κνωσσός εν μέσω προβών για να μοιραστούν τις σκέψεις τους σχετικά με αυτή τη θεατρική πρόκληση.
Στη συζήτηση συμμετείχαν εκτός από τον χειμαρρώδη σκηνοθέτη, όλοι οι ηθοποιοί της παράστασης: Κωνσταντίνος Μπιμπής, Μιχάλης Οικονόμου, Λένα Παπαληγούρα, Ιερώνυμος Καλετσάνος, Στέλιος Δημόπουλος, Άλκηστις Ζιρώ και Ιάσονας Άλυ.
“Εχθρός του λαού” του Χένρικ Ίψεν Το έργο
Ο σπουδαίος Γερμανός δημιουργός, που έχει ταράξει επανειλημμένως τα ευρωπαϊκά θεατρικά νερά με τις πολιτικά φορτισμένες σκηνικές του αναγνώσεις δίνει τη δική του οπτική για τον “Εχθρό του λαού” ένα έργο-καθρέφτη της κοινωνικής υποκρισίας και της διαχρονικής σύγκρουσης ανάμεσα στην αλήθεια και το συμφέρον.
Δεν ξέρουμε αν – όπως μας είπε ο Όστερμάιερ πράγματι το έργο αυτό ήταν το αγαπημένο του Χίτλερ, πάντως θέτει καίρια ερωτήματα για τη δημοκρατία, τα μέσα ενημέρωσης και τη συλλογική ευθύνη, σε μια εποχή που το ψέμα συχνά παρουσιάζεται ως αναγκαία πολιτική στρατηγική.
Το κεντρικό πρόσωπο ο γιατρός Τόμας Στόκμαν ανακαλύπτει ότι τα δημοτικά ιαματικά λουτρά που αποτελούν την απόλυτη πηγή εισοδήματος και υπερηφάνειας της πόλης του είναι μολυσμένα και επικίνδυνα για την υγεία. Θέλοντας να προστατεύσει τον κόσμο, απαιτεί άμεση επισκευή και αποκατάσταση. Στην αρχή πιστεύει ότι οι αρχές και ο τοπικός Τύπος θα τον στηρίξουν· ωστόσο αντιδρά έντονα ο αδελφός του, Πέτερ Στόκμαν, που είναι ο δήμαρχος και έχει οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Επίσης εμπλέκονται εκδότες και τοπικοί παράγοντες που προτιμούν την ησυχία και τα κέρδη, παρά την αλήθεια.
Το ζήτημα γίνεται δημόσιο: αρχικά η τοπική εφημερίδα δείχνει ενδιαφέρον, αλλά μόλις καταλαβαίνει το οικονομικό κόστος και τον πολιτικό κίνδυνο, υπαναχωρεί. Με τη μαζική πίεση, μια κοινή γνώμη διαμορφώνεται ενάντια στον Στόκμαν η πόλη προτιμά το βραχυπρόθεσμο όφελος και την ασφάλεια της εικόνας της παρά την επικίνδυνη αλήθεια. Ο Τόμας που επιμένει στην αλήθεια και την ηθική ευθύνη του επιστήμονα, τελικά στιγματίζεται και χαρακτηρίζεται “εχθρός του λαού”.
Στο τέλος χάνει την κοινωνική θέση και την αποδοχή, αλλά παραμένει αμετάπειστος: προτιμά να υπερασπιστεί την αλήθεια παρά να συμβιβαστεί. Το έργο κλείνει με την εικόνα ενός ανθρώπου που, παρά την κοινωνική απομόνωση, διατηρεί την πίστη του στην πρόοδο και την ατομική ευθύνη.
Τα κύρια θέματα που θίγονται είναι η αντιπαράθεση της αλήθειας με το οικονομικό/πολιτικό συμφέρον, η χειραγώγηση της κοινής γνώμης και του Τύπου, η δημοκρατία και η ηθική ευθύνη των ειδικών, και τέλος η μοναξιά του ηθικού προσώπου και το κόστος της ακεραιότητας ζητήματα τραγικά επίκαιρα στις μέρες μας.
Ο ίδιος ο Όστερμάιερ αποκαλεί σοκαριστικό το γεγονός ότι: “Αυτό το έργο, γραμμένο πριν από 140 χρόνια, παραμένει επίκαιρο και εξακολουθεί να μας μιλάει μέσα από αυτή τη σύγκρουση κάτι που σημαίνει ότι η σύγκρουση αυτή εξακολουθεί να υπάρχει.”
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
