Στην Κομοτηνη η «Πιλοτικη Εφαρμογη Εκπαιδευτικων Υλικων» του Προγραμματος Εκπαιδευσης Μουσουλμανοπαιδων

Μία από τις παιδαγωγικά καινοτόμες δράσεις του Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων, ήτοι η «πιλοτική εφαρμογή εκπαιδευτικών υλικών» του Προγράμματος για τα μαθήματα της ιστορίας, της λογοτεχνίας και των φυσικών επιστημών που έλαβε χώρα από τον Δεκέμβριο του 2010 μέχρι τον Μάιο του 2014, από μικρό αριθμό εθελοντών εκπαιδευτικών σε μικτές τάξεις –χριστιανών και μουσουλμάνων μαθητών– γυμνασίων του νομού Ροδόπης και Ξάνθης, παρουσιάζεται σήμερα, από τις 09:00 μέχρι τις 15:00, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κομοτηνής.

Η κ. Άννα Φραγκουδάκη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος, η οποία και θα παρουσιάσει το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα των εν λόγω δράσεων, μίλησε στο Ράδιο Παρατηρητής και στις Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη και Νατάσσα Βαφειάδου, για τους στόχους τους και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτές, για την ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευτικών που δύναται να τους καταστήσει συνδιαμορφωτές τόσο του νέου κάθε φορά Αναλυτικού Προγράμματος όσο και των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, μεταβάλλοντας προς το καλύτερο τον χαρακτήρα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Επιπροσθέτως, αναφέρθηκε στο γεγονός ότι τα υλικά αυτά απευθύνονται σε όλους τους μαθητές ανεξαρτήτως κοινωνικού στρώματος και μορφωτικού επιπέδου και ότι δεν αφορούν μόνο σε μουσουλμάνους μαθητές. Για τον λόγο αυτό, εξάλλου, όπως είπε, «ήδη χρησιμοποιούνται από τα καλύτερα ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας».

«Από τον Δεκέμβριο του 2010 μέχρι τον Μάιο του 2014, έγινε η πιλοτική χρήση αυτών των βιβλίων παράλληλα με τα εγχειρίδια του επίσημου Αναλυτικού Προγράμματος»

ΠτΘ: Κ. Φραγκουδάκη, σε τι αφορά η επιμορφωτική πρόταση του Προγράμματος για την Εκπαίδευση των Παιδιών της Μουσουλμανικής Μειονότητας της Θράκης;

Α.Φ.: Ονομάζεται «Πιλοτική Εφαρμογή Εκπαιδευτικών Υλικών». Επί τρία χρόνια, σε λίγα σχολεία των νομών Ξάνθης και Ροδόπης, μικρός αριθμός εθελοντών εκπαιδευτικών εφάρμοσαν ένα πρόγραμμα χρήσης, μέσα σε μικτές τάξεις, δηλαδή με παιδιά και από την πλειονότητα και από τη μειονότητα, στις τρεις τάξεις του γυμνασίου, των σχολικών βιβλίων που έχει φτιάξει το πρόγραμμα για τους μουσουλμάνους μαθητές στα μαθήματα της ιστορίας, της λογοτεχνίας και των φυσικών επιστημών –έχει φτιάξει κι άλλα αλλά αυτά εφαρμόστηκαν– παράλληλα με τα εγχειρίδια του επίσημου Αναλυτικού Προγράμματος.

Αυτό είναι μια πρόταση –δεν είναι τεχνικό θέμα δηλαδή– που στηρίζεται σε μοντέρνες παιδαγωγικές μεθόδους που έχουν θεσμοθετηθεί αλλά δεν εφαρμόζονται. Είναι μια πρόταση για το πώς παύει η γνώση να είναι κάτι μονολιθικό και προκρούστειο, με ένα μοναδικό εγχειρίδιο. Παύει η απόκτηση της γνώσης να είναι μνημική, η κατάρα του τυφλοσούρτη. Και, κυρίως, η διδασκαλία παύει να είναι έλεγχος, αν μπορεί ο μαθητής να την αναπαράγει προφορικά ή γραπτά την ώρα που τον ρωτάει ο δάσκαλος. Γίνεται απορία και γνώση λειτουργική, γνώση δηλαδή που έχει αποτελέσματα και μπορεί να μεταφερθεί από ένα πλαίσιο σε ένα άλλο πλαίσιο.

Π.χ. όλα τα παιδιά στο σχολείο μαθαίνουν ότι τα μέταλλα είναι καλός αγωγός του ηλεκτρισμού. Ο τρόπος που το μαθαίνουν όμως μέσα από αυτή τη διαδικασία δεν εμποδίζει τα παιδιά να κάνουν ένα κλικ στο μυαλουδάκι τους ότι δεν πρέπει να βάλουν ένα καρφί μέσα σε μια πρίζα γιατί θα πάθουν ηλεκτροπληξία. Αυτό είναι η λειτουργική γνώση. Τα βιβλία αυτά του γυμνασίου, τα έχουμε χρησιμοποιήσει επί χρόνια στην ενισχυτική διδασκαλία που έκανε το πρόγραμμα για τους μουσουλμάνους μαθητές, εκτός του κανονικού σχολικού ωραρίου, απογεύματα, σαββατοκύριακα κ.λπ. Χρησιμοποιήθηκαν λοιπόν επί χρόνια από εκπαιδευτικούς που παρακολουθούσαν παράλληλα επιμόρφωση. Αυτή είχε τη μορφή διαλόγου και συνεργασίας με τους εκπαιδευτικούς, που έκαναν κριτική στα βιβλία και τα υλικά και αυτό επιδρούσε στους συγγραφείς που αναδιαμόρφωναν τα σχολικά βιβλία που φτιάξαμε. Από τον Δεκέμβριο του 2010 μέχρι τον Μάιο του 2014, έγινε η πιλοτική χρήση αυτών των επί χρόνια δοκιμασμένων βιβλίων παράλληλα με τα εγχειρίδια του επίσημου Αναλυτικού Προγράμματος.

«Η βασική παιδαγωγική αρχή, που απουσιάζει τελείως από το ελληνικό σχολείο είναι ότι, για να είναι αποτελεσματικά τα σχολικά βιβλία και όλα τα υλικά μάθησης, πρέπει να δοκιμάζονται»

ΠτΘ: Ποιοι είναι οι σκοποί της εν λόγω διαδικασίας;

Α.Φ.: Το πρόγραμμα μετρά πλέον 17 ολόκληρα χρόνια ιστορίας. Αυτό που παλεύει να προβάλλει ως παιδαγωγική αρχή αυτά τα χρόνια είναι ότι χρειάζεται πειραματική φάση για κάθε αλλαγή στο σχολείο. Αυτό που απουσιάζει δηλαδή τελείως από το ελληνικό σχολείο. Και αυτή η απουσία είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που εμποδίζουν την καλή του ποιότητα. Δηλαδή η βασική παιδαγωγική αρχή είναι ότι, για να είναι αποτελεσματικά τα σχολικά βιβλία και όλα τα υλικά μάθησης, πρέπει να δοκιμάζονται. Κανένας σοφός δεν μπορεί στο γραφείο του, μακριά από την καθημερινή σχολική πράξη να γράψει πολύ καλά σχολικά βιβλία. Εξίσου ίσως και περισσότερο σημαντική είναι η αρχή της ενεργητικής εμπλοκής των εκπαιδευτικών. Δοκιμάζοντας και κρίνοντας στην καθημερινή εκπαιδευτική πράξη ένα νέο υλικό, οι εκπαιδευτικοί παύουν να είναι παθητικοί εφαρμοστές του, γίνονται ενεργητικοί συμμέτοχοι. Αυτό αξιοποιεί την πολύ μεγάλη σπουδαιότητα που έχουν οι εκπαιδευτικοί και τη σοφία της καθημερινής σχολικής πράξης. Και αυτή τη σοφία κανένας σοφός επιστήμονας δεν μπορεί να την υποκαταστήσει, τη χρειάζεται απαραίτητα. Έτσι οι εκπαιδευτικοί γίνονται κάθε φορά συνδιαμορφωτές του νέου Αναλυτικού Προγράμματος και συμμέτοχοι της κάθε μεταρρύθμισης που γίνεται στην εκπαίδευση. Αυτό είναι προφανές ότι τους ενδυναμώνει και τους κάνει πιο υπεύθυνους για αυτά που συμβαίνουν μέσα στη σχολική τάξη. Έτσι πετυχαίνουν και οι εκπαιδευτικές αλλαγές.

«Τα βιβλία μας λαβαίνουν υπόψη και το παιδί του φούρναρη, του ψαρά, του ξυλουργού και της νοικοκυράς αλλά και το παιδί του γιατρού και του δικηγόρου»

ΠτΘ: Προκύπτει κάποια δυσκολία από το γεγονός ότι τα βιβλία και τα υλικά αυτά προορίζονται για μουσουλμάνους μαθητές;

Α.Φ.: Αυτό ετίθεντο κάθε φορά όταν άρχιζε η ομάδα των ειδικών να τα φτιάχνει. Και του δημοτικού που πρωτοξεκινήσαμε με τα βιβλία για τη γλώσσα, το πώς θα μάθουν δηλαδή τα παιδιά ελληνικά ενώ έχουν άλλη μητρική γλώσσα. Κατά τα άλλα υπάρχουν βιβλία για μουσουλμάνους; Δηλαδή υπάρχουν άλλα βιβλία ιστορίας, μαθηματικών και γραμματικής για μουσουλμάνους; Επομένως, τα βιβλία αυτά δεν είναι για μειονότητες, γι’ αυτό και τα παίρνουν και τα καλύτερα ιδιωτικά σχολεία.

Είναι καλύτερα σχολικά βιβλία γιατί, εκτός από τον τρόπο συγγραφής, ελέγχου και πειραματικής εφαρμογής και διορθώσεών τους επί χρόνια με τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών, δεν απευθύνονται, όπως το σχολικό μας εγχειρίδιο, σε έναν φανταστικό μέσο όρο γνωστικού επιπέδου μαθητή. Λαβαίνουν υπόψη τους ότι οι μαθητές που είναι σε οποιαδήποτε σχολική τάξη είναι παιδιά που ανήκουν σε οικογένειες από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα και μορφωτικά επίπεδα. Απευθύνονται δηλαδή σε όλους τους μαθητές. Λαβαίνουν υπόψη δηλαδή και το παιδί του φούρναρη, του ψαρά, του ξυλουργού και της νοικοκυράς που έχει τελειώσει μόνο το δημοτικό αλλά και το παιδί του γιατρού και του δικηγόρου. Έτσι η κάθε ομάδα-τάξη λειτουργεί καλύτερα, οι μέτριοι γίνονται καλοί, οι κακοί γίνονται προβιβάσιμοι και οι καλοί γίνονται άριστοι. Όλο μαζί ανεβαίνει το επίπεδο.

«Τα καλύτερα ιδιωτικά σχολεία στην Αθήνα ήδη χρησιμοποιούνε τα βιβλία μας»

Το υλικό είναι πλέον έτοιμο στην τελική του μορφή, είναι εγκεκριμένο από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και βρίσκεται αναρτημένο στον ιστότοπο του προγράμματος όπως όλα τα βιβλία και υλικά. Άλλωστε, τα καλύτερα ιδιωτικά σχολεία στην Αθήνα τα χρησιμοποιούνε ήδη και μας τα ζητάνε και σε τυπωμένη μορφή.

Συνέντευξη: Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη, Νατάσσα Βαφειάδου

[email protected], [email protected]

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.