«Ο Μπεκτασισμος-Αλεβιτισμος στο συγχρονο μουσουλμανικο κοσμο»

Το Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας διοργάνωσε το Σαββατοκύριακο στο Αμφιθέατρο της παλιάς Νομικής διημερίδα με θέμα «Θρησκευτική παράδοση, κοινωνικές και πολιτικές πτυχές του Μπεκτασισμού – Αλεβιτισμού στο σύγχρονο πλαίσιο του σύγχρονου μουσουλμανικού κόσμου». Η ιδέα της διημερίδας ανήκε στην κ. Αικατερίνη Μάρκου, επίκουρο καθηγήτρια στο τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας ΔΠΘ με σκοπό να προσεγγισθεί το θέμα του Μπεκτασισμού και του Αλεβιτισμού με ένα τρόπο σφαιρικό και να παρουσιαστούν και η θρησκευτική διάσταση και οι κοινωνικές και πολιτικές πτυχές, ξεφεύγοντας από τη μέχρι τώρα ματιά που υπήρχε και ήταν εστιασμένη στα τελετουργικά ή στις συγγένειες που είχε και έχει με το Χριστιανισμό.

Αικ. Μάρκου, επίκουρος τμήματος Ιστορίας-Εθνολογίας ΔΠΘ «Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε είναι περίπου 3000 Μπεκτασί στη Θράκη»

Οι εισηγήσεις κινήθηκαν γύρω από το χώρο των Βαλκανίων που ουσιαστικά ο Μπεκτασισμός εμφανίζεται, υπάρχει και αναπτύσσεται, αλλά έγινε και μια αναφορά στη Μέση Ανατολή. Ο Μπεκτασισμός-Αλεβιτισμός πρόκειται για ένα συγκρητισμό και ως συγκρητισμός εμπεριέχει κάποια στοιχεία ξένα. Πάντα προσαρμόζονταν στον τόπο όπου αναπτυσσόταν. Ερχόταν σε επαφή με άλλες θρησκείες και δανειζόταν στοιχεία. Δεν μπορεί να θεωρηθεί μια ξεχωριστή θρησκεία, όπως είναι οι μονοθεϊστικές. «Σήμερα επιβιώνει απλά και αυτός προσπαθεί να προσαρμοστεί στις συνθήκες τις παγκοσμιοποίησης. Υπάρχει και στην Ελλάδα και υπόκειται στις αλλαγές που θα υποδειχθούνε στο συνέδριο. Υπάρχει και αναδιοργανώνεται και αναδιαμορφώνεται ανάλογα με τις συνθήκες που κυριαρχούν γύρω του. Στη Θράκη δεν μπορούμε να μιλήσουμε για μεγάλη κοινότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε είναι περίπου 3000 Μπεκτασί, αν και αυτό εξαρτάται από το πώς οι ίδιοι αυτοπροσδιορίζονται, αλλά εμείς τους υπολογίζουμε γύρω στους 3000», ανέφερε η κ. Μάρκου.

Την πρώτη μέρα της διημερίδας «ο Σουφισμός και τα κοινοτικά κινήματα της Μέσης Ανατολής» ήταν το θέμα που πραγματεύτηκε ο κ. Χάσαν Μπαντάουη, Επίκουρος Καθηγητής, στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ, αναφέροντας ότι όλες οι αιρέσεις και τα θρησκευτικά κινήματα, που δημιουργήθηκαν στον κόσμο των μουσουλμάνων, είχαν άμεση σχέση με τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της εποχής τους ή με την τοπική θρησκευτική παράδοση και τους ιδιαίτερους πολιτισμούς των εξισλαμισμένων λαών. Στη συνέχεια η κ. Μάρκου ανέλυσε τις «Μετατοπίσεις και την ανασύσταση των ταυτοτήτων μέσα σε έναν επαναπροσδιοριζόμενο ισλαμικό κόσμο». Η πρώτη μέρα έληξε με την εισήγηση του κ. Λάμπρου Μπαλτσιώτη, Ιστορικού, στο Συνήγορο του Πολίτη και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο με θέμα «Υπερβαίνοντας τα σύνορα: η περίπτωση τον αλβανικού Μπεκτασισμού μετά το 1990», αναλύοντας το πώς τα τελευταία χρόνια επιχειρείται μια «ανασύνταξη» με βάση τις νεότερες εξελίξεις στις αλβανόφωνες περιοχές των Βαλκανίων.

Την Κυριακή η ημερίδα ξεκίνησε με την εισήγηση του κ. Γεωργίου Μαυρομάτη, Λέκτορα στο Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης για την Προσχολική Ηλικία ΔΠΘ, σχετικά με τις «Μπεκτασικές κοινότητες του ελλαδικού χώρου στο σκληρό 20° αιώνα» παρουσιάζοντας, με τη βοήθεια εποπτικού υλικού, την πορεία των μπεκτασικών-αλεβίτικων κοινοτήτων στον ελλαδικό χώρο κατά τον 20ο αιώνα και την τύχη που είχαν τα μνημεία τους, κάνοντας μια εκτενή αναφορά στο πολιτικό-ιδεολογικό πλαίσιο που οδήγησε ή επέτρεψε τις συγκεκριμένες εξελίξεις. Η κ. Μιράντα Τερζοπούλου, Λαογράφος-Εθνολόγος, στη συνέχεια αναφέρθηκε στο πανηγύρι Yayla ή Secek, την πιο σημαντική θρησκευτική και κοινωνική εκδήλωση της θρακικής μπεκτασικής κοινότητας, και στον μετασχηματισμό της που επήλθε όχι μόνο ως αποτέλεσμα της εξέλιξης και του εκσυγχρονισμού αλλά ως συνέπεια ισχυρών, αν και συχνά αδιόρατων, εξωγενών πολιτικών διεργασιών.

Το θέμα «Μπεκτασίδικη παράδοση, πολιτικές εξορθολογισμού της θρησκείας και πρακτικές μη συμμόρφωσης μουσουλμάνων στα Βαλκάνια» ανέλυσε η κ. Τσιμπιρίδου Φωτεινή, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο τμήμα Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Στη συνέχεια ο κ. Νίκος Σιγάλας, Ιστορικός-Ερευνητής, IFEA Istanbul και CNRS Paris ασχολήθηκε με τις «Δομές της θρησκευτικής εξουσίας σε μια μπεκτασική κοινότητα της νοτιοδυτικής Τουρκίας» μιλώντας για το χωριό Tekkekoy της Αντάλιας, που η φήμη του είναι τέτοια ώστε να είναι δυνατόν να ακούσει κανείς να μιλούν, όχι μόνο σε κάθε άκρη της Τουρκίας αλλά και σε πολλά μέρη των Βαλκανίων. Η διημερίδα ολοκληρώθηκε με την εισήγηση του κ. Elias Nicolas, Εθνομουσικολόγου, υποτρόφου στο EFEA Istanbul, ο οποίος αναφέρθηκε στην κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια θρησκευτικών τελετών σε χωριά που κυριαρχεί ο Μπεκτασισμός.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.