Μαθητες απο την Κομοτηνη πειραματιζονται συνδυαζοντας τη μουσικη και τη φυσικη

Το 1954 δώδεκα κράτη της Ευρώπης , μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα ιδρύουν το CERN, τον μεγάλο ερευνητικό φορέα πυρηνικών ερευνών. Στο πλαίσιο του εορτασμού των εξήντα χρόνων λειτουργίας του το Κέντρο διοργάνωσε ένα διαγωνισμό παγκόσμιο, -σημειωτέον ότι πλέον δεν είναι μόνο ευρωπαϊκός οργανισμός, αλλά παγκόσμιος, συμμετέχουν πολλά κράτη είτε ως μέλη είτε ως παρατηρητές μέλη, τυπικά όμως είναι ευρωπαϊκός οργανισμός, – ο οποίος διαγωνισμός αφορούσε μαθητές λυκείου από 16 ετών και πάνω.

Στο διαγωνισμό πήρε μέρος και ομάδα μαθητών από την Κομοτηνή με την καθοδήγηση της υπεύθυνης του Ερευνητικού Κέντρου Φυσικών Επιστημών Ροδόπης Δρ. Σοφίας Κυριαζοπούλου και του καθηγητή Φυσικής του Μουσικού Σχολείου κ. Μαλαμίδη, καταθέτοντας την δική τους επιστημονική πρόταση και αναμένουν τα αποτελέσματα τα οποία θα ανακοινωθούν κατά πάσα πιθανότητα στα μέσα Μάη. Γεγονός είναι πάντως ότι από τα πρώτα αποτελέσματα από τις 450 ομάδες που από όλο τον κόσμο έλαβαν μέρος το σύντομο αρχικό μήνυμα (twit) της ομάδας των σχολείων της Κομοτηνής αναρτήθηκε μεταξύ των 25 καλύτερων twit που κατατέθηκαν και ήταν το μοναδικό από την Ελλάδα. Σημειωτέον επίσης είναι ότι από τις 450 ομάδες που κατέθεσαν twit, ολοκληρωμένη πρόταση κατέθεσαν περίπου 300, εκ τον οποίων δέκα από την Ελλάδα. Μάλιστα οι ελληνικές συμμετοχές είναι ίδιες με αυτές της Γερμανίας και της Ινδίας

Κατάθεση πρότασης πειράματος

Εξηγώντας η υπεύθυνη του ΕΚΦΕ Ροδόπης κ. Κυριαζοπούλου τους λόγους που οδήγησαν στη διοργάνωση αναφέρει ότι γίνεται «με αφορμή το γεγονός των εξήντα χρόνων της λειτουργίας του CERN. Στο πλαίσιο αυτό ο Οργανισμός αποφάσισε να κάνει στο ευρύ κοινό γνωστή τη σημασία του, να προμοτάρει την έρευνά του και με τον τρόπο αυτό να προσεγγίσει καινούργιους μαθητές προς τον κόσμο της φυσικής και να βρει μελλοντικούς ερευνητές».

Αναλύοντας τα τρία σκέλη του διαγωνισμού, η κ. Κυριαζοπούλου αναφέρει ότι πρώτο το βασικό ζητούμενο του διαγωνισμού ήταν « οι μαθητές να προτείνουν ένα πείραμα που θα γινόταν με τη βοήθεια μιας δέσμης σωματιδίων που υπάρχει στο CERN, όχι την τελευταία δέσμη, τον Μεγάλο Αδρονικό Επιταχυντή (LHC), αλλά μια λιγότερο ισχυρή δέσμη με την οποία έγιναν πολλά σημαντικά πειράματα την εποχή του 1970-80, αλλά η οποία συνεχίζει να δίνει πειραματικές ευκαιρίες στους ερευνητές. Με βάση αυτή τη δέσμη το CERN αποφάσισε να προτείνει στους μαθητές να δημιουργήσουν ένα πείραμα, όποιο θέλουν, αρκεί να είναι εφικτό, να είναι όσο πιο δημιουργικό θέλουν οι μαθητές,, καταθέτοντας μια πρόταση χιλίων λέξεων, όπως ακριβώς θα την έκανε οποιαδήποτε άλλη συνεργασία ερευνητών. Οι μαθητές είχαν στη διάθεσή τους τη δέσμη σωματιδίων και συγκεκριμένους ανιχνευτές. Η ομάδα που θα δώσει το καλύτερο πείραμα ή το πιο δημιουργικό, ή το πιο περίεργο θα ανακηρυχθεί νικητής παγκοσμίως και το Σεπτέμβριο περίπου θα επισκεφθεί το CERN για μια εβδομάδα και θα εκτελέσει το πείραμα. Το βραβείο όπως είναι φυσικό είναι συμβολικό, δεν υπάρχουν βραβεία χρηματικά είναι μια μεγάλη γιορτή».

Κατάθεση μηνύματος 140 χαρακτήρων και βίντεο ενός λεπτού

Εκτός από την πρόταση των χιλίων λέξεων, τα άλλα δύο σκέλη ήταν πιο επικοινωνιακά και αφορούσαν, όπως εξηγεί η κ. Κυριαζοπούλου, «ένα μήνυμα 140 χαρακτήρων το οποίο στηρίζονταν στο πνεύμα επικοινωνίας των νέων ανθρώπων, και συγκεκριμένα ένα twit 140 χαρακτήρων, το οποίο αναδείκνυε την πρόθεση των μαθητών να πάρουν μέρος στο διαγωνισμό. Η τρίτη υποχρέωση ήταν να σταλεί ένα βίντεο ενός λεπτού το οποίο θα ανέβαζε η ομάδα στο youtube μέσα στο οποίο οι μαθητές θα παρουσίαζαν με ενθουσιασμό και δημιουργικότητα αυτό το πείραμά τους. Αυτά τα δύο επικοινωνιακά μέσα ενθουσιάζουν, όπως είναι γνωστό τους μαθητές».

Η πρόταση της ομάδας της Ροδόπης

Πρόθεση της προσπάθειας ήταν να δημιουργηθεί μια ομάδα παιδιών, η οποία θα είχε πάνω από εννέα μέλη μέχρι τριάντα με ένα ή δύο ενήλικες επόπτες. «Ευρισκόμενη στη Ροδόπη και έχοντας διατελέσει ερευνήτρια του CERN αλλά και επειδή είχαμε πραγματοποιήσει τα Μasterclasses Φυσικής τον Οκτώβριο στην Κομοτηνή, τα οποία έδωσαν στα παιδιά την ευκαιρία να ενημερωθούν για το CERN, προσπαθήσαμε να κάνουμε μια ομάδα που θα έπαιρνε μέρος σε αυτό το διαγωνισμό», αναφέρει η κ. Κυριαζοπούλου. Το εγχείρημα δύσκολο εφόσον τα παιδιά που είχαν πάρει μέρος στα Mastersclasses είναι μαθητές της τρίτης λυκείου και έχοντας πολλές υποχρεώσεις φέτος είχαν ελάχιστο ελεύθερο χρόνο. «Ηταν πολύ δύσκολο να συγκεντρώσουμε εννιά με δέκα παιδιά και να μπορέσουμε να συνεργασθούμε σε θέματα επιστημονικά που άπτονται προχωρημένων μαθημάτων Σωματιδιακής Φυσικής. Παρόλα αυτά τα παιδιά θυσίασαν όλες τις αργίες, όπως την 25η Μαρτίου, όπως και εμείς ως καθηγητές, και προσπαθήσαμε να κάνουμε αυτή την ομάδα η οποία είχε και παιδιά που αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν λόγω χρόνου αλλά και συμπληρώθηκε με άλλα παιδιά που ήρθαν λίγο αργότερα. Με αυτά τα παιδιά προσπαθήσαμε να δώσουμε μια ολοκληρωμένη πρόταση στο CERN για να πάρουμε μέρος και εμείς σε αυτή τη γιορτή που γίνεται, έχοντας πάντα στο μυαλό μας ότι θα ήμασταν κερδισμένοι, ότι σε αυτή τη γιορτή δεν υπάρχει νικητής και κερδισμένος. Τελικά η ομάδα πλαισιώθηκε από έντεκα παιδιά από διάφορα σχολεία και συγκεκριμένα από το 1ο ΓΕΛ Κομοτηνής, από το 3ο ΓΕΛ Κομοτηνής, από το Μουσικό Σχολείο Κομοτηνής. Εκδήλωσαν ενδιαφέρον και παιδιά από Ξυλαγανή και Σάπες και άλλα χωριά της Ροδόπης αλλά λόγω δυσκολίας μεταφοράς τους αναγκάστηκαν να μη συμμετέχουν. Τα παιδιά έκαναν το πείραμά τους το οποίο στηρίχθηκε στην ιδέα συνδυασμού φυσικής και μουσικής. Από πλευράς φυσικής τα παιδιά προσπάθησαν προτείνουν ένα πείραμα για να εξερευνήσουν εάν με τη διαθέσιμη δέσμη μπορούσαν να «ανακαλύψουν» το σωματίδιο J/ψ. Αυτό το σωματίδιο είναι στοιχειώδες, ζει πολύ λίγο και τα παιδιά είχαν ανακαλύψει την ύπαρξή του κατά τη διάρκεια της ανάλυσης ερευνητικών δεδομένων που πραγματοποίησαν στα πλαίσια των Mastersclasses τον Οκτώβριο. Το σωματίδιο αυτό έχει βρεθεί πειραματικά το 1974 και οι δύο αμερικανικές ομάδες που έκαναν την ανακάλυψη τιμήθηκαν με Νόμπελ. Επιπροσθέτως, η ανακάλυψη του σωματιδίου αυτού υποστήριζε τη θεωρία που είχαν βγάλει τρεις μεγάλοι φυσικοί εκ των οποίων ο ένας ήταν ο κ. Ηλιόπουλος, γνωστός εν ζωή Έλληνας Θεωρητικός Φυσικός. Έχοντας ανακαλύψει αυτό το σωματίδιο με τη σημερινή πολύ ισχυρή δέσμη σωματιδίων(LHC) τα παιδιά ενθουσιάστηκαν και σκεφθήκαμε μήπως αυτό είναι ένα σωματίδιο που μπορεί να ανακαλυφθεί με κάποιας χαμηλότερης ενέργειας δέσμη. Μήπως με εκείνη την δέσμη που είχε το CERN μπορούσε να είχε κάνει αυτό την ανακάλυψη του σωματιδίου το 1974. Σίγουρα η ανακάλυψη του σωματιδίου αυτού με τη δέσμη και τους ανιχνευτές που είχαμε διαθέσιμους στο CERN δεν είναι και τόσο απλή, αλλά εκεί προσπαθήσαμε με δημιουργικότητα να κάνουμε ένα τέχνασμα για να υπερβούμε τις δυνατότητες που μας δινόταν ώστε να έχουμε πιθανότητα να είναι εφικτή η ανακάλυψη αυτού του σωματιδίου. Αυτό από την πλευρά της φυσικής. Από εκεί και πέρα σκεφθήκαμε πώς μπορούμε να συνδυάσουμε τη φυσική με τη μουσική. Έχοντας τη δέσμη αυτών των σωματιδίων που πέφτει πάνω σε ένα στόχο, βγαίνουν διάφορα σωματίδια, καόνια, ηλεκτρόνια, πιόνια, ποζιτρόνια. Υπάρχει μια τυχαιότητα (όχι όμως απόλυτη) στο τι σωματίδια και τι ενέργεια σωματιδίων θα βγει. Είναι τυχαία, δεν είναι τυχαία, δεν υπάρχει καμία τυχαιότητα ήταν τα ερωτήματα τα οποία θέλαμε να αποκαλύψουμε και αυτό σκεφθήκαμε ότι μπορεί να γίνει αν σε κάθε σωματίδιο συνδέσουμε μια νότα ή μια συγχορδία ή κάποιο άλλο στοιχείο της μουσικής ανάλογα με τα πόσα σωματίδια φθάνουν στους ανιχνευτές μας, ανάλογα με την ενέργεια των σωματιδίων κλπ. Κάνοντας αυτούς τους συνδυασμούς προσπαθήσαμε να εντοπίσουμε τι μουσική βγαίνει από το χάος. Υπάρχει αρμονία στο χάος αναρωτήθηκαν τα παιδιά και συνέδεσαν τα σωματίδια με τη μουσική για να βρούμε ποια είναι η συμφωνία που θα παράγει το σύμπαν μέσα από αυτό το πείραμα. Το βίντεο έγινε από την ομάδα μας το σενάριο και η λήψη έγινε καθ’ ολοκληρίαν από την ομάδα και είναι πολύ αξιέπαινη αυτή η προσπάθεια. Εκτός από το χιούμορ τα λεπτά σημεία του βίντεο εντοπίζονται στην προσπάθεια του Δημόκριτου να χτυπήσει το άτομο και να το ανοίξει ή στην ικανότητα του Ορφέα να εξημερώσει με τη μουσική του τα άγρια θηρία και στο βίντεο προσπαθεί να εξημερώσει την Ευρυδίκη, αλλά και στο μήνυμα αν υπάρχει χάος και αρμονία μαζί».

Όσον αφορά στο μήνυμα των 140 χαρακτήρων τα παιδιά προσπάθησαν να συνδέσουν την αρχαιότητα με το σήμερα. «Από τη χώρα του Δημόκριτου που ήταν ο πρώτος που συνέλαβε την έννοια του ατόμου, το διαθεματικό μας πείραμα θα επιτρέψει στα στοιχειώδη σωματίδια να αποκαλύψουν τη χαοτική συμφωνία τους», τονίζεται σε αυτό.

Το σημαντικό κατά την κ. Κυριαζοπούλου ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα είναι ότι «τα παιδιά έμαθαν να συνεργάζονται, να βρίσκουν ελεύθερο χρόνο στο δύσκολο πρόγραμμά τους, να θέτουν ευγενείς στόχους και να παλεύουν για αυτούς. Έμαθαν ακόμη να συνεργάζονται για να σκηνοθετούν και να γυρίζουν βίντεο στο οποίο έπαιξαν με πολύ ενθουσιασμό.

Το βίντεο της συμμετέχουσας στο διαγωνισμό του CERN ομάδας

Το βίντεο αυτό είναι στο διαδίκτυο στη διεύθυνση https://www.youtube.com/watch?v=mdZhod5Mn_Y

Μπορεί να το δει όποιος θέλει, είναι αναγκαστικά ενός λεπτού και για αυτό είναι πολύ συμπυκνωμένο και πρέπει να το δει κανείς δύο φορές. Το κάναμε με πολύ αγάπη για τον τόπο μας αλλά ταυτόχρονα και με χιούμορ και έχει αγγλικούς και ελληνικούς υπότιτλους που μπορεί να ενεργοποιηθούν στο youtube»

Οι συμμετέχοντες μαθητές – Οι στηρίξαντες την προσπάθεια

• 1ο ΓΕΛ: Κομοτηνής: Μωραΐτου Μαρκέλλα, Αερίδου Ελένη, Λεχούδη Μαρία, Βεζδρεβάνη Στυλιανή
• 3ο ΓΕΛ: Κομοτηνής : Παπάζογλου Δήμητρα
• Μουσικό Σχολείο Κομοτηνής: Ψωμιάδης Ευάγγελος, Μεταλλίδης Δημήτρης, Τομζά Σοφία, Αψεμίδου Ελένη, Μπεκίρ Γιαβούζ και ο Ζερβός Εμμανουήλ που βοήθησε στο βίντεο.
• Να αναφέρουμε ότι δυο ακόμη μαθητές από το 3ο Λύκειο και μια μαθήτρια από το Λύκειο Ξυλαγανής βοήθησαν στις αρχικές συναντήσεις της ομάδας.

Να επισημάνουμε ότι την ομάδα στήριξαν ο κ. Σπύρος Κιοσσές, Διευθυντής του Μουσικού Σχολείου που σε όλες τις ώρες ήταν διαθέσιμος για να παρέχει το χώρο για να πραγματοποιούνται οι συναντήσεις της ομάδας, η κ. Μαριγούλα Κοσμίδου, Διευθύντρια του 3ου ΓΕΛ και ο κ. Δημήτριος Μαντατζής,Υποδιευθυντής του 1ου ΓΕΛ που εμψύχωσαν τους μαθητές για να λάβουν μέρος σε επιστημονικό διαγωνισμό.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.