«Λογοτεχνικα και εικαστικα αθηναιογραφηματα» ο τιτλος της τριτης εκδηλωσης του κυκλου «Λογοτεχνικες αποτυπωσεις της πολης»
Μετά την επιτυχημένη διεξαγωγή των δύο πρώτων συναντήσεων, που ήταν αφιερωμένες στις πόλεις του παρελθόντος και στη Θεσσαλονίκη, η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης-Γραφείο Σχολικών Δραστηριοτήτων και το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής συνεχίζουν με την τρίτη συνάντηση του κύκλου «Λογοτεχνικές αποτυπώσεις της πόλης», την Πέμπτη, 5 Φεβρουαρίου 2015, στις 19.00΄και στον χώρο του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής.
Αυτή τη φορά, η συνάντηση είναι αφιερωμένη στην πόλη της Αθήνας και ο τίτλος της είναι «Λογοτεχνικά και εικαστικά αθηναιογραφήματα», για την επεξήγηση του οποίου καταφύγαμε στην υπεύθυνη του Γραφείου Σχολικών Δραστηριοτήτων κ. Κατερίνα Σχοινά, η οποία μας ανέφερε τα ακόλουθα.
Κατερίνα Σχοινά, υπεύθυνη Γραφείου Σχολικών Δραστηριοτήτων «“Η Αθήνα είναι η κατεξοχήν ελληνική πόλη-κείμενο” κατά τη Λίζυ Τσιριμώκου»
«Η Αθήνα ευλόγως ενέπνευσε και εμπνέει πληθώρα λογοτεχνών και καλλιτεχνών. Η ελληνική πρωτεύουσα από το 1870 και πέρα γίνεται η πρώτη ύλη στη λογοτεχνική μυθοπλασία, καθώς η πόλη αυτή αποτελεί το αδιαμφισβήτητο πλέον πολιτικό, διοικητικό και πνευματικό κέντρο της χώρας. Εξάλλου, το νέο κράτος, παρά την κυριαρχία του αγροτικού στοιχείου, ακολουθεί μια πολιτική διευθέτησης χώρου βασισμένης στην έννοια της αστικότητας (urbanity).
Στην Ελλάδα «παρακολουθούμε την μονοπωλιακή σχεδόν εγγραφή της Αθήνας στην αφηγηματική πρόζα μεταξύ 1870-1920», όταν η Αθήνα, «σημείο σύγκλισης και διασταύρωσης των προβλητικών τροχιών της περιφέρειας, τον κύριο κόμβο σχέσεων και διασυνδέσεων όλων των άλλων πόλεων του ελλαδικού χώρου», «αποτελεί την κατεξοχήν ελληνική πόλη-κείμενο», υποστηρίζει η Λίζυ Τσιριμώκου, προσκεκλημένη ομιλήτρια στην εκδήλωση της ερχόμενης Πέμπτης.»
Η νεοελληνίστρια Λίζυ Τσιριμώκου, η «λογοτεχνία της πόλης» και…
«Η κορυφαία αυτή Νεοελληνίστρια είναι, εξάλλου, και ο άνθρωπος που εισήγαγε στην Ελλάδα το θέμα «Λογοτεχνία της πόλης», στο ομότιτλο βιβλίο της που κυκλοφόρησε στην ελληνική βιβλιαγορά το 1988, βασισμένο σε προγενέστερη ανακοίνωση του 1985 στο Διεθνές Συμπόσιο Ιστορίας της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού. Η μελέτη αυτή εισάγει και στη χώρα μας την προβληματική για τη σχέση του άστεως με τη λογοτεχνία, παρέχει πλούσιο βιβλιογραφικό οδηγό για κάθε ενδιαφερόμενο ερευνητή και συγκροτεί ένα ενδιαφέρον ανθολόγιο λογοτεχνικών κειμένων, που αποτυπώνουν την πόλη της Αθήνας. Έκτοτε, πολλές προπτυχιακές και μεταπτυχιακές εργασίες, διδακτορικές διατριβές και εξειδικευμένες μελέτες θα ασχοληθούν με το θέμα των λογοτεχνικών πόλεων (βλ. πχ. τις μελέτες των Π.Βουτουρή, Γ. Γκότση, Β. Αποστολίδου, Ε. Χουζούρη, Ε. Σταυροπούλου, Μ. Παπαρούση κ.ά.), γεγονός που παραδέχθηκε στην προηγούμενη συνάντηση στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. και ο Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος, ο οποίος παρουσίασε τους πεζογράφους της Θεσσαλονίκης και την εγγραφή της πόλης στο έργο τους.»
…«Το παλίμψηστο της Αθήνας»
«Είναι, λοιπόν, μεγάλη τιμή για το κοινό της πόλης» ανέφερε στη συνέχεια η κ.Σχοινά, «η παρουσία της κατεξοχήν ειδικής στο θέμα Λ. Τσιριμώκου, Καθηγήτριας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία θα ξεκινήσει την εκδήλωση με την εισήγησή της που φέρει τον τίτλο «Το παλίμψηστο της Αθήνας».
«Η πόλη και η γραφή (της): Σ.Δημητρίου, Τα οπωροφόρα της Αθήνας» από τον Σπύρο Κιοσσέ
«Ο εκλεκτός φιλόλογος Σπύρος Κιοσσές θα αναλάβει, στη συνέχεια, να μας ξεναγήσει στη σημερινή Αθήνα ενός εκ των κορυφαίων της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, του Σωτήρη Δημητρίου, διερευνώντας ταυτοχρόνως και την κατά Δημητρίου αστυγραφία, σε ένα κείμενο που αποκαλύπτει στον αναγνώστη του την πόλη και τη γραφή της, όπως προδίδει και ο εύγλωττος τίτλος της εισήγησης του Σπ. Κιοσσέ “Η πόλη και η γραφή (της): Σ.Δημητρίου, Τα οπωροφόρα της Αθήνας”».
«Το αθηναϊκό τοπίο στη ζωγραφική της γενιάς του ΄30» από την Κική Χριστοδούλου
«Η τρίτη εισήγηση μας μεταφέρει από τη λογοτεχνία στις εικαστικές τέχνες και ασχολείται με τα εικαστικά αθηναιογραφήματα της γενιάς του ΄30. Η εξαιρετική ιστορικός τέχνης και μουσειολόγος Κική Χριστοδούλου συνεργάζεται για μια ακόμη φορά με την ΔΔΕ Ροδόπης με την εισήγησή της «Το αθηναϊκό τοπίο στη ζωγραφική της γενιάς του ΄30». Στην εκδήλωση θα ακουστούν, δια στόματος Δημήτρη Τζελέπη και Πέτρου Κεχαγιόγλου, αποσπάσματα λογοτεχνικών αθηναιογραφημάτων όχι μόνον του Σωτήρη Δημητρίου, αλλά και του ευπατρίδη Αθηναίου Μένη Κουμανταρέα, καθώς και του Πέτρου Μάρκαρη, συγγραφέα που επέλεξε να ζήσει στην Αθήνα και να μας ξεναγήσει σε αυτήν με τη ματιά του ήρωά του αστυνόμου Χαρίτου.»
Λίζυ Τσιριμώκου
Η καθηγήτρια συγκριτικής γραμματολογίας Λίζυ Τσιριμώκου γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε φιλοσοφία και φιλολογία στην Αθήνα (1967-1972) και στο Παρίσι (1972-1979) και από το 1979-80 διδάσκει θεωρία της λογοτεχνίας και συγκριτική γραμματολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Έχει εκδώσει τη «Λογοτεχνία της πόλης» (Λωτός, 1988), τον συγκεντρωτικό τόμο δοκιμίων «Εσωτερική ταχύτητα» (Άγρα, 2000), τη σχολιασμένη αλληλογραφία του Γιάννη Ρίτσου με την Καίτη Δρόσου και τον Άρη Αλεξάνδρου («Τροχιές σε διασταύρωση», Άγρα, 2008). Μεταφράζει κείμενα κριτικά είτε λογοτεχνικά από τα γαλλικά (Charles Baudelaire, «Περί της ουσίας του γέλιου και γενικά περί του κωμικού στις καλές τέχνες», Άγρα, 2000), Georges Bataille, «H αγιοσύνη, ο ερωτισμός και η μοναξιά», Το Ροδακιό, 1993, Georges Perec, «Σκέψη/Ταξινόμηση», Άγρα, 2005). Μελέτες, δοκίμια και άρθρα της φιλοξενούνται σε περιοδικά και Πρακτικά συνεδρίων. Άσκησε επί μακρόν κριτική του βιβλίου στην εφημερίδα «Το Βήμα» και από το 2008 συνεργάζεται τακτικά ως βιβλιοκριτικός με την εφημερίδα «Τα Νέα».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
