Εργαζομενοι φοιτητες… «ομηροι» της εργασιακης αβεβαιοτητας
Την ώρα, που η ανεργία είναι «σκαρφαλωμένη» σε εφιαλτικά ποσοστά στη χώρα μας, το μεγαλύτερο πλήγμα από την κοινωνική αυτή μάστιγα, υπερδιπλάσιο από το αντίστοιχο στον γενικό πληθυσμό, το υφίστανται σταθερά οι νέοι άνθρωποι. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία αποτύπωσης του φαινομένου, τα τελευταία χρόνια το ποσοστό των απασχολούμενων στις ηλικίες έως 24 ετών κινείται σταθερά κάτω από το 50%. Κι ενώ πολλά έχουν γραφτεί και πολλά έχουν ειπωθεί για τον αποκλεισμό των νέων από την αγορά εργασίας, πολύ λιγότερο έχει απασχολήσει την κοινωνία μας το άλλο πρόσωπο- εξίσου σκληρό- της μάστιγας της ανεργίας, που είναι η καταστρατήγηση των εργασιακών δικαιωμάτων όσων έχουν την «τύχη» να απασχολούνται. Και σε αυτήν την περίπτωση, δυστυχώς, τα μεγαλύτερα θύματα είναι και πάλι οι νέοι.
Σε ποιο βαθμό, όμως, είναι σε θέση να αντιληφθούν την καταστρατήγηση; Γνωρίζουν τα εργασιακά δικαιώματά τους; Γνωρίζουν τις υποχρεώσεις, που ορίζει η κείμενη νομοθεσία για τους εργοδότες; Γνωρίζουν τα εργαλεία διεκδίκησης και υπεράσπισης των δικαιωμάτων τους; Σε αυτά τα ερωτήματα επιχείρησε να δώσει απαντήσεις η Επίκουρη Καθηγήτρια Εργατικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου, κ. Λευκή Κιοσσέ, σε ενημερωτική εκδήλωση που διοργανώθηκε από τη συλλογικότητα Contra την Πέμπτη το απόγευμα στις φοιτητικές εστίες Κομοτηνής.
Η κ. Κιοσσέ περιέγραψε εκτενώς το νομοθετικό πλαίσιο γύρω από τα εργασιακά δικαιώματα των νέων έως 25 ετών και τη διαμόρφωση των όρων τους, μετά από τις αλλαγές που επέφερε η ψήφιση του δεύτερου μνημονίου, το 2012. Δεν παρέλειψε να κάνει ειδική μνεία στις προβλέψεις του νόμου για τη σπουδάζουσα νεολαία, εξηγώντας πως οι βασικότερες διαφοροποιήσεις συνίστανται στο εύρος των άδειων-άνευ αποδοχών- που μπορούν παίρνουν οι φοιτητές και σε ένα βοήθημα, το οποίο χορηγείται από τον ΟΑΕΔ.
Λευκή Κιοσσέ «Τα εργασιακά δικαιώματα είναι αυτά, που επλήγησαν άμεσα τα τελευταία χρόνια»
«Τα εργασιακά δικαιώματα είναι αυτά, που επλήγησαν άμεσα τα τελευταία χρόνια», παρατήρησε μιλώντας στον «ΠτΘ» η Επίκουρη Καθηγήτρια, επισημαίνοντας ότι σε ατομικό επίπεδο υπήρξε καταστρατήγηση πολλών δικαιωμάτων, όπως σε αυτό της αποζημίωσης μετά από την απόλυση. «Παλιά ένας νέος εργαζόμενος ή οποιοσδήποτε εργαζόμενος μετά από δύο μήνες απασχόλησης, αν απολυόταν, δικαιούταν αποζημίωση», εξήγησε, «αλλά πλέον ο χρόνος αυτός ανήλθε στους 12 μήνες». «Δηλαδή πλέον ένας νέος εργαζόμενος μπορεί να είναι 12 μήνες στον ένα εργοδότη, 12 στον άλλον, 12 στον άλλον και να μην μπορεί να πάρει αποζημίωση», προσέθεσε.
«Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να αποκατασταθούν οι συλλογικές συμβάσεις και να ανέβει ο κατώτατος μισθός»
Πλήγμα, ταυτόχρονα, επήλθε και στο δίκαιο των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, για το οποίο η κ. Κιοσσέ εξέφρασε την ελπίδα ότι θα αποκατασταθεί αργά, αλλά σταθερά. Για όσους υποστηρίζουν ότι η μείωση του εργασιακού κόστους ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και ότι θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας, η κ. Κιοσσέ υπενθύμισε ότι «θέσεις εργασίας όχι μόνο δε δημιουργούνται, αντίθετα τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν απολεστεί 1.300.000 θέσεις εργασίας». «Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να αποκατασταθούν οι συλλογικές συμβάσεις και να ανέβει ο κατώτατος μισθός», επισήμανε, «όμως το ζήτημα είναι αυτό να συνοδευτεί και από μια ανάπτυξη, για να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας».
«Μπορεί όλοι να μιλάμε για τα χαμένα δικαιώματά μας, όμως αυτοί που δικαιούνται να μιλούν περισσότερο είναι οι νέοι, διότι αυτοί έχουν απωλέσει τα περισσότερα»
Κλείνοντας, η κ. Κιοσσέ αναγνώρισε ότι όλες οι ηλικιακές κατηγορίες έχουν πληγεί από το δυσμενές τοπίο, που έχει διαμορφωθεί γύρω από τα εργασιακά δικαιώματα στη χώρα μας, αλλά διέκρινε ότι οι πλέον αδικημένοι σε αυτήν τη δυσμενή συγκυρία είναι οι νέοι. «Μπορεί όλοι εμείς, οι γονείς των νέων ανθρώπων, να μιλάμε για τα χαμένα δικαιώματά μας, τα συνταξιοδοτικά ή ό,τι άλλα έχουμε απωλέσει», σημείωσε, «όμως προσωπικά θεωρώ ότι αυτοί που δικαιούνται να μιλούν περισσότερο είναι οι νέοι, διότι αυτοί έχουν απωλέσει τα περισσότερα». Απαντώντας δε σε σχετική ερώτηση, υποστήριξε ότι η ύπαρξη εργαζομένων δύο ταχυτήτων, όπως αυτή επιβλήθηκε με τη ρύθμιση για τις διαφορετικές αποδοχές των εργαζόμενων κάτω των 25 και άνω των 25 ετών, συνιστά καταστρατήγηση συνταγματικής επιταγής. Όπως τόνισε, «είναι ευθέως αντίθετη με το Σύνταγμα, που ενώ λέει ότι μέριμνα της πολιτείας είναι να προστατεύεται η νεότητα, αντίθετα η πολιτεία εισήγαγε ρυθμίσεις για μισθούς κάτω των 25 και πάνω άνω 25 ετών». «Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί ένας 24χρονος έχει λιγότερες ανάγκες από έναν 26χρονο…», σχολίασε με νόημα.
Θοδωρής Καραζαρίφης «Έχει επικρατήσει η νεοφιλελεύθερη αντίληψη, που θεωρεί εμπόδια για την ανάπτυξη την κρατική παρέμβαση, τους θεσμούς του εργατικού δικαίου και τα κεκτημένα δικαιώματα»
Τους λόγους για τους οποίους πήραν την πρωτοβουλία να διοργανώσουν μια ενημερωτική εκδήλωση με θέμα τα εργασιακά δικαιώματα των νέων, αλλά και τις εμπειρίες τους από την καθημερινή συναναστροφή τους με ανθρώπους, που δοκιμάζονται στον αγώνα, είτε της αναζήτησης, είτε της διατήρησης μιας θέσης εργασίας, εξέθεσαν στον «ΠτΘ» δύο οικότροφοι φοιτητές, μέλη της συλλογικότητας Contra, o Θοδωρής Καραζαρίφης και ο Αλέξανδρος Αρκουδέας. «Έμπνευση για αυτήν την εκδήλωση μας έδωσαν τα βιώματά μας σε δύο επίπεδα, σε ένα ευρύτερο επίπεδο κοινωνίας και σε ένα επίπεδο τοπικό, στην Κομοτηνή», εξήγησε ο κ. Καραζαφίρης. «Σε επίπεδο κοινωνίας βλέπουμε ότι έχει επικρατήσει η νεοφιλελεύθερη αντίληψη, η οποία θεωρεί ως εμπόδια για την ανάπτυξη μιας οικονομίας τρία βασικά κοινωνικά κεκτημένα», επισήμανε, «πρώτον την κρατική παρέμβαση, δεύτερον τους θεσμούς του εργατικού δικαίου και τρίτον το εργατικό κίνημα». «Με βάση αυτά», προσέθεσε, «έχει προχωρήσει σε πλήρη απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, σε κατάργηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και σε κατάργηση των κεκτημένων, που είχαν κατακτηθεί με αγώνες. Έχουμε δει απολύσεις, έχουμε δει πολύ μεγάλες μειώσεις μισθών και πλήρη ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων».
«Ως φοιτητές σε επίπεδο Κομοτηνής, όταν πηγαίνουμε να δουλέψουμε, παρατηρούμε πλήρη αδυναμία απέναντι στον οποιοδήποτε εργοδότη»
«Ως φοιτητές σε επίπεδο Κομοτηνής», συνέχισε, «όταν πηγαίνουμε να δουλέψουμε, παρατηρούμε πλήρη αδυναμία απέναντι στον οποιοδήποτε εργοδότη, παρατηρούμε ουσιαστικά έναν εκβιασμό και εξευτελιστικές αμοιβές, ενώ σε οποιαδήποτε περίπτωση διεκδίκησης κάποιου δικαιώματος ως απάντηση εισπράττουμε την απόλυση». Αυτή η δυσχερής θέση των νέων, κατά τον κ. Καραζαφίρη, οφείλεται αφενός στην άγνοια περί των εργασιακών δικαιωμάτων του και αφετέρου στην απουσία ευρύτερα από την κοινωνία μας μίας κουλτούρας συλλογικής διεκδίκησης. «Δεν έχουμε γνώση οι περισσότεροι των εργασιακών δικαιωμάτων», σημείωσε, «αλλά και δεν υπάρχει μια κοινωνική κουλτούρα, η οποία να λέει ότι θα αντισταθούμε και ότι θα υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας». «Δεν υπάρχει δυστυχώς οργάνωση», προσέθεσε, «δεν ξέρουμε ότι δεν είμαστε ένας, που δυστυχώς εκβιαζόμαστε, αλλά είμαστε πολλοί, που υφιστάμεθα αυτό». «Γι’ αυτό πρέπει να οργανωνόμαστε και να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας όλοι μαζί», κατέληξε.
Αλέξανδρος Αρκουδέας «Οι περισσότεροι δε γνωρίζουν για τα δικαιώματά τους, αλλά ακόμα κι εκείνοι που τα γνωρίζουν φοβούνται να τα διεκδικήσουν, γιατί θα βρεθούν απολυμένοι»
«Η συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών θέλει να βρει μια δουλειά για τα προς το ζην», παρατήρησε από την πλευρά του ο Αλέξανδρος Αρκουδέας, «αλλά το θέμα είναι ότι είναι πολύ δύσκολο να δουλέψει, αφού ο δείκτης ανεργίας έχει ανέβει στα ύψη». «Έτσι αναγκαζόμαστε να συμβιβαστούμε σε δουλειές, που υπό άλλες συνθήκες μπορεί να μην κάναμε», προσέθεσε, «και να υποστούμε θυσίες, υποκύπτοντας στον εργοδότη, που μπορεί να μας ζητάει επιπλέον ώρες με πολύ μικρά ημερομίσθια, να μας βάζει σε μέρες που δεν μπορούμε γιατί έχουμε άλλες υποχρεώσεις». Ο κ. Αρκουδέας εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι οι περισσότεροι συνομήλικοί του δε γνωρίζουν για τα δικαιώματά τους, αλλά το χειρότερο, όπως επισήμανε, είναι ότι ακόμα κι εκείνοι που τα γνωρίζουν «φοβούνται ακόμα και να τα διεκδικήσουν, γιατί θα βρεθούν απολυμένοι».
«Άδικες οι διαγραφές, ειδικά τώρα με την κρίση, που πολλοί φοιτητές θέλουν να δουλέψουν και δεν μπορούν να παρακολουθούν τις παραδόσεις»
Τέλος, συνδέοντας το ζήτημα με τις διαγραφές φοιτητών, που προωθήθηκαν με τον λεγόμενο «νόμο-Διαμαντοπούλου» το 2012, εκτίμησε ότι «είναι λάθος να υποχρεώνεις έναν φοιτητή να σπουδάσει μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό όριο», επικαλούμενος ότι «ειδικά τώρα με την κρίση, πολλοί φοιτητές θέλουν να δουλέψουν και δεν μπορούν να παρακολουθούν τις παραδόσεις, ενώ δυσκολεύονται και να δίνουν μαθήματα». «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να επεκτείνεται και ο χρονικός ορίζοντας των σπουδών τους», επισήμανε. Επιπροσθέτως, υπογράμμισε πως «αν δεχτούμε ότι μετά από τα ν+2 χρόνια ο φοιτητής δε δικαιούται βιβλία, πάσο και τις λοιπές παροχές, επομένως δεν είναι βάρος στο κράτος», για να αναρωτηθεί «με ποια λογική θα τον διαγράψεις;». «Δεν έχει καμία λογική», τόνισε κλείνοντας, «επομένως πρόκειται για μια άδικη νομοθετική ρύθμιση, που θέλει τη διαγραφή των φοιτητών».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
