Η επισκεψη της Κλειως

Η Γραμβούσα της Κρήτης, το άγνωστο άντρο των πειρατών

Η όμορφη και απόκρημνη Γραμβούσα, το ακρωτήρι στο βορειοδυτικό άκρο της Κρήτης, στη μία από τις δύο χερσονήσους των Χανίων, αποτέλεσε άντρο πειρατών καθ’ όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Το κάστρο που βρίσκεται εκεί είχε χτιστεί στα τέλη του 16ου αιώνα από τους Βενετούς, καταστράφηκε από κεραυνό που χτύπησε την μπαρουταποθήκη και ξαναχτίστηκε το 1630.

Ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη οι μάχες με τον στόλο του Αιγυπτίου Ιμπραήμ, στις 2 Αυγούστου του 1825, καταμεσίς της Ελληνικής Επανάστασης, τετρακόσιοι Κρητικοί μαχητές με επικεφαλής τον Δημήτριο Καλλέργη στράφηκαν εναντίον των μουσουλμάνων κυρίων τους και αφού επιτέθηκαν σε ένα οθωμανικό πλοίο κίνησαν για τη Γραμβούσα. Εκεί πήραν με δόλο το φρούριο από τα χέρια των Οθωμανών και το κατέστησαν φωλιά των επαναστατών, στο πλαίσιο του γενικότερου ξεσηκωμού των Ελλήνων. Έτσι δημιουργήθηκε η λεγόμενη Πειρατική Δημοκρατία της Γραμβούσας με τους κατοίκους της Κρήτης να διχάζονται ως προς τη στήριξη που της παρείχαν, αφού εν τέλει το φρούριο δεν κατέστη το κέντρο των πολεμικών επιχειρήσεων για τον ξεσηκωμό κατά των Οθωμανών, αλλά ένα άντρο πειρατών για λόγους που σχετίζονταν καθαρά με την επιβίωση των εξεγερμένων. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν ήσαν μόνο Έλληνες οι πειρατές που διέμεναν εκεί, αλλά επίσης και Ευρωπαίοι.

Η κατάσταση με τους πειρατές στη Γραμβούσα είχε φτάσει στο απροχώρητο ενόσω το ελληνικό ζήτημα πλησίαζε ταχέως στη λύση του. Οι Ευρωπαίοι είχαν αγανακτήσει, αφού οι πειρατές δεν κούρσευαν μονάχα οθωμανικά πλοία, αλλά και ελληνικά, καθώς και πλοία από τη Δυτική Ευρώπη.

Τελικά, όταν ανέλαβε την εξουσία ο Ιωάννης Καποδίστριας, με τη δημιουργία του ελληνικού κράτους, αποφασίστηκε εν έτει 1828 να εκστρατεύσουν από κοινού οι Άγγλοι και οι Γάλλοι με τους Έλληνες προκειμένου να εκδιώξουν τους πειρατές. Μάλιστα το 1831 η ρωσική φρουρά παρέδωσε επισήμως το κάστρο πίσω στους Οθωμανούς, αφού το νεοσυσταθέν ελληνικό κράτος άφηνε την Κρήτη στη δικαιοδοσία του σουλτάνου.

ΠΗΓΗ

Mark Mazower, «Η ελληνική  επανάσταση», εκδ. Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2021

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.