Τα πανηγυρια των Συλλογων συμβαλλουν αραγε στην προβολη της τοπικης μας παραδοσης;

Ο κ.Χαράλαμπος Μπενάζης είναι φιλόλογος από τη Δράμα, ασχολείται όμως από τα σχολικά του χρόνια με τη λύρα και τα τραγούδια της Θράκης, έχοντας καταγωγή από την Αγία Παρασκευή Δράμας, ένα χωριό όπου εγκαταστάθηκαν καταγόμενοι από την Τρουλιά, το πιο κοντινό χωριό προς το Σαμμάκοβο η ιστορία της οποίας συνταυτίζεται με την δική του.

Έχει δε αναμνήσεις από τις συναντήσεις των Σαμμακοβιτών την εποχή που πραγματοποιούνταν από το Δήμο Νέου Σιδηροχωρίου κατά την Δημαρχία του κ. Κώστα Βαρβάτου, τονίζει την ανάγκη να επιστρέψουν οι συναντήσεις ως όχι απλά αφορμή για διασκέδαση, αλλά για παραγωγή Πολιτισμού.

Η ανάρτησή του έχει ως εξής:

«Δεν είναι πρόθεσή μου να αμφισβητήσω την προσπάθεια των ανθρώπων που σήμερα κρατούν ζωντανούς τους συλλόγους και τις τοπικές μας εκδηλώσεις. Γνωρίζω προσωπικά ότι πρόκειται για ανθρώπους της καθημερινότητας, που αφιερώνουν χρόνο, κόπο και χρήματα και κάνουν προσωπικές θυσίες για να μπορέσει να πραγματοποιηθεί μια εκδήλωση. Και αυτό αξίζει αναγνώριση.

Όμως οι άνθρωποι αυτοί λειτουργούν πλέον μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον.

Η στήριξη από την τοπική αυτοδιοίκηση και το Δήμο είναι περιορισμένη και, συχνά, ο πολιτισμός αντιμετωπίζεται ως “εκδήλωση” μόνο όταν μπορεί να συνδεθεί με οικονομική δραστηριότητα. Έτσι, οι σύλλογοι, χωρίς ουσιαστικούς πόρους και χωρίς την παλιότερη θεσμική υποστήριξη, οδηγούνται σχεδόν αναγκαστικά σε αυτό που μπορούν ευκολότερα να οργανώσουν: ένα πανηγύρι.

Κι όμως, κάποτε ο ρόλος μιας τοπικής πολιτιστικής συνάντησης ήταν κάτι περισσότερο.

Έρχεται αυθόρμητα στο μυαλό μου ο Δήμος Νέου Σιδηροχωρίου, όπως λειτουργούσε και έφερνε κοντά τους ανθρώπους, με σκοπό να αλληλεπιδράσουν πολιτιστικά και να αναδείξουν την πολιτιστική τους ταυτότητα και δημιουργία.

Οι συναντήσεις Σαμμακοβιτών δεν ήταν απλώς αφορμές για χορό και διασκέδαση. Ήταν ευκαιρίες να συναντηθούμε ως κοινότητα, να θυμηθούμε την κοινή μας καταγωγή, να αναδείξουμε ανθρώπους και δημιουργήματα του τόπου μας: ποιήματα, χορωδίες, μουσικούς, ιστορίες, πρόσωπα που άφησαν το αποτύπωμά τους.

Ο κόσμος τότε δεν περίμενε μια φορά τον χρόνο το πανηγύρι για να διασκεδάσει. Γλεντούσε μέσα στον δικό του κοινωνικό κύκλο. Γι’ αυτό και μια πολιτιστική συνάντηση μπορούσε να προσφέρει κάτι διαφορετικό: όχι απλώς διασκέδαση, αλλά πολιτισμό.

Από τη διάλυση του Δήμου Σιδηροχωρίου το 2010 και μετά, σταδιακά χάθηκε ένα μέρος αυτού του θεσμικού πλαισίου. Οι σύλλογοι των Σαμμακοβιτών στα αδελφά χωριά μας έμειναν περισσότερο μόνοι τους, οι άνθρωποι φορτώθηκαν με μια ολοένα πιο απαιτητική καθημερινότητα και ο θεσμός της συνάντησης άρχισε σιγά-σιγά να προσαρμόζεται σε αυτά που μπορούσαν να γίνουν.

Και κάπως έτσι, χωρίς ίσως να το επιδιώξει κανείς, η συνάντηση μετατράπηκε σε πανηγύρι και το πανηγύρι άρχισε να υποκαθιστά την πολιτιστική δράση.

Δεν φταίνε γι’ αυτό οι άνθρωποι που σήμερα προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανό τον σύλλογό τους. Ίσως, αντίθετα, τους οφείλουμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» επειδή συνεχίζουν, μέσα στις σημερινές δυσκολίες.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν θα κάνουμε πανηγύρια. Ας γίνονται και αυτά.

Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να ξαναδώσουμε στους συλλόγους μας τη δυνατότητα να κάνουν και κάτι περισσότερο: να αναδεικνύουν τη μνήμη, τους ανθρώπους, την ιστορία και τη δημιουργία του τόπου μας. Να μη μένουν οι κάτοικοι απλοί θεατές μιας εκδήλωσης, αλλά να γίνονται ξανά οι ίδιοι φορείς της παράδοσής τους.

Γιατί η παράδοση δεν είναι μόνο αυτό που παρουσιάζουμε μια φορά τον χρόνο σε μια πλατεία.

Είναι αυτό που μια κοινότητα δημιουργεί, θυμάται και παραδίδει στην επόμενη γενιά.

Και ίσως εδώ να χωράει μια προσωπική αναφορά. Η Αγία Παρασκευή, το δικό μου χωριό, έχει την ίδια ρίζα με το Σιδηροχώρι και τα αδελφά χωριά μας. Εκεί όμως τα πράγματα έχουν ήδη φτάσει σε ένα σημείο που δεν θα ευχόμουν ποτέ να δω και στο Σιδηροχώρι: ο σύλλογος στον οποίο μάλιστα συμμετείχα, έπαψε να λειτουργεί. Δεν το αναφέρω για να κατηγορήσω τους ανθρώπους που προσπάθησαν ή προσπαθούν. Το αντίθετο. Το βλέπω περισσότερο ως ένα παράδειγμα προς αποφυγή. Γιατί όταν οι άνθρωποι αφήνονται μόνοι τους, χωρίς τη θεσμική και ουσιαστική στήριξη που χρειάζεται ο πολιτισμός, ακόμη και η διάθεση των λίγων που επιμένουν κάποτε εξαντλείται. Και γι’ αυτό θα ήθελα να δω στο Σιδηροχώρι να συνεχίζονται οι συναντήσεις, να εξελίσσονται και να αποκτούν ξανά το περιεχόμενο που κάποτε είχαν.

Και κάπου εδώ, κοιτάζοντας μια παλιά φωτογραφία από εκείνη την ωραία εποχή, θυμάμαι τον εαυτό μου στην εκπομπή  «Κυριακή στο χωριό», όταν ήρθε στο Νέο Σιδηροχώρι και παρουσίασε την τοπική ζωή του τότε Δήμου. Εγώ, με την παιδική αφέλεια εκείνης της ηλικίας, δεν μπορούσα φυσικά να φανταστώ την τροπή που θα έπαιρναν τα πράγματα τα επόμενα χρόνια. Απολάμβανα αμέριμνος τη στιγμή, όπως ακριβώς πρέπει να κάνει ένα παιδί σε μια τέτοια συνάντηση: με το σουβλάκι μου στο χέρι, περήφανος και ανυποψίαστος… ένας σωστός σουβλακομάχος».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.