Boko Haram

Η έξαρση της τροµοκρατίας στην αναπτυσσόµενη Αφρική αποτελεί φαινόµενο που αναδείχνει την παθογένεια του νεοφιλελευθερισµού και της παγκοσµιοποίησης. Στην Αφρική που σήµερα µαζί µε την ανάπτυξη βιώνει έναν αδυσώπητο πόλεµο. Με αφορµή την πρόσφατη τροµοκρατική επίθεση της οργάνωσης Boko Haram στην πόλη Maiduguri, στη βορειοανατολικλη Νιγηρία, µια από τις πιο ανεπτυγµένες χώρες του κόσµου, δηµοσιεύουµε την ενδιαφέρουσα ανάλυση από την Βρετανική Guardian. Κι όπως όλα δείχνουν, για την τροµοκρατία στους νέους Αφρικανικούς παραδείσους θα έχουµε να ακούµε και να διαβάζουµε… Είναι η Τζιχάντ πια, που ως πρόφαση αντιστέκεται στη νέα αποικιοκρατία… Ν.Χ.

Ο Zakari Matazu είχε µόλις επιστρέψει στο σπίτι του όταν ένας εκκωφαντικός θόρυβος έκανε τ’ αυτιά του να πονέσουν. Ένα κοµµάτι του τοίχου από το σπίτι του σωριάστηκε σηκώνοντας σύννεφα σκόνης. Ακολούθησε δεύτερος ήχος που έκανε τα πόδια του να τρέµουν. «Περπάτησα έξω και είδα τους ανθρώπους να τρέχουν στο δρόµο- ένιωσα ότι τα πόδια µου δεν µπορούσαν να µε κρατήσουν, και κάθισα στο έδαφος» θυµάται. «Τότε ήταν που είδα τη γειτόνισσα να ουρλιάζει δεί χνοντας το κτήριο που είχε βοµβαρδιστεί. Τα παιδιά της ήταν µέσα στα ερείπια».
 
Ο 29χρονος Matazu είναι αυτόπτης µάρτυρας της διπλής βοµβιστικής επίθεσης που έγινε πριν λίγες µέρες στη βορειοανατολική Νιγηρία, στην περιοχή Maiduguri, στο πιο πυκνοκατοικηµένο σηµείο της Αφρικής. Ο απολογισµός πέρα από κάθε όριο. Επτά κτίρια έγιναν σκόνη. 45 άνθρωποι νεκροί. Η επίθεση φέρει την υπογραφή της Boko Haram, µιας «ριζοσπαστικής σέκτας», που θεωρείται υπεύθυνη για τη δολοφονία τουλάχιστον 1.300 ανθρώπων τους προηγούµενους δύο µήνες και περισσότερων από 130 µόνο την προηγούµενη εβδοµάδα. Πρόκειται για οργάνωση που ισχυρίζεται πως έχει δεσµούς µε την Al-Qaida και φιλοδοξεί να επιβάλει το νόµο της sharia στα 170 εκατοµµύρια κατοίκους της Νιγηρίας.
 
«Τα µέλη της είναι τόσο άσπλαχνοι όσο οποιαδήποτε οµάδα ισλαµιστών ή τροµοκρατών οπουδήποτε στον κόσµο», υποστηρίζει ο Antony Goldman, αναλυτής για τη δράση της τροµοκρατίας στην περιοχή της Δυτικής Αφρικής. «Ικανοποιούνται µε το να χτυπούν «µαλακούς στόχους» υποστηρίζει, συµπεριλαµβανοµένων ακόµα και σχολείων. Κάποιοι στη νιγηριανή κυβέρνηση ισχυρίζονται πως αυτό το είδος της τροµοκρατίας θα αποτελέσει το µεγάλο πρόβληµα στη χώρα τους για τα προσεχή 10 χρόνια, τουλάχιστον».
 
Η έκρηξη της τροµοκρατίας στη Νιγηρία εσωκλείει το µεγάλο παράδοξο της εποχής για ολόκληρη την Αφρική. Μια ήπειρο που την τελευταία 10ετία απολαµβάνει πρωτοφανή οικονοµική ανάπτυξη, που θεωρείται για επενδυτές «παράδεισος» και σχολιάζεται αναλόγως από δηµοσιογράφους. Πρόκειται για µια «ανάπτυξη», που όµως αντί να αµβλύνει, οξύνει την οικονοµική ανισότητα των πολιτών και τους ανταγωνισµούς µεταξύ των κρατών της. Αυτό αποδεικνύεται και µε το ξέσπασµα των συγκρούσεων ανάµεσα στη Δηµοκρατία της Κεντρικής Αφρικής και το Νότιο Σουδάν, τους προηγούµενους έξι µήνες. Δεν είναι καθόλου τυχαίο λοιπόν, που η Νιγηρία γίνεται πλέον στόχος της τροµοκρατίας! Μια χώρα, µε τεράστιο πετρελαϊκό πλούτο και µε ετήσιο ρυθµό ανάπτυξης περίπου στο 7%, επί µία 10ετία, έχει εκείνα τα στοιχεία που την καθιστούν ως τη µεγαλύτερη οικονοµία της Αφρικής, αξίας περίπου $400 bn. Δεν είναι καθόλου τυχαίο επίσης που χρίστηκε ως µια από τις πιο αναπτυγµένες οικονοµίες των «Μint» – µαζί µε το Μεξικό, την Ινδονησία και την Τουρκία – από τον οικονοµολόγο Jim O’Neill. Με τους Νιγηριανούς που σήµερα καταναλώνουν περισσότερη σαµπάνια απ’ ό,τι οι Ρώσοι.
 
Αλλά ακριβώς όπως η Αφρική δεν µπορεί να τινάξει τις παλαιές συνήθειες της αστάθειας, έτσι το να βοµβαρδιστεί το εµπορικό κέντρο στο Lagos, είναι µόνο µέρος της ιστορίας σε µια από τις ανισότερες κοινωνίες της ηπείρου. Στο βόρειο τµήµα της χώρας, 72% των ανθρώπων ζουν στην ένδεια, έναντι 27% του νότου και 35% στο δέλτα του Νίγηρα, σύµφωνα µε το αµερικανικό Συµβούλιο Διεθνών Σχέσεων. Όµως η ανάπτυξη σε αυτή τη µεγάλη και ιδιόµορφη χώρα που έχει µια ιδιαίτερη πηγή πλούτου, έχει ωφελήσει κάποιες περιοχές περισσότερο από «άλλες». Ο Βορράς έχει αφεθεί στην οπισθοδρόµηση και τον «ξεπεσµό», τη φτώχεια και την εξαθλίωση σε µέγιστο βαθµό από όσο τα τελευταία 30 έως 40 χρόνια.»
 
Για αιώνες, η περιοχή απολάµβανε τους καρπούς του ισλαµικού πολιτισµού. Στις αρχές του 19ου αιώνα τα σουλτανάτα της ενέδωσαν στην τζιχάντ, µε βάση την οποία δηµιουργήθηκε ένα ενοποιηµένο χαλιφάτο που ήταν το µεγαλύτερο κράτος και πριν την αποικιοκρατία στην Αφρική. Επρόκειτο για ένα Ισλάµ βασισµένο στον πολιτισµό …. της ποίησης. Η παρούσα τζιχάντ αποτελεί ένα παράδειγµα της θρησκευτικής εξέγερσης στη βόρεια Νιγηρία που είναι προφανής, σύµφωνα µε τον ανθρωπολόγο Murray . «Οι σηµερινοί τροµοκράτες, όπως η πασίγνωστη Boko Haram, είναι µέρος µιας παράδοσης «διαφωνίας» και γι’ αυτό το λόγο τα µέλη και οι οπαδοί της δεν αποτελούν νέο φαινόµενο ούτε θα είναι το τελευταίο του είδους τους» έγραψε πέρυσι.
 
Η βόρεια Νιγηρία δεν γλύτωσε απ’ την επέκταση της βρετανικής αυτοκρατορίας στην Αφρική και κατακτήθηκε το 1903. Από τότε, υπήρχε αντίρρηση και αντίσταση στη δυτική εκπαίδευση, µε πολλές µουσουλµανικές οικογένειες να αρνούνται να στείλουν τα παιδιά τους στα κυβερνοκρατούµενα «δυτικά σχολεία». Ο Shehu Sani, ακτιβιστής, ενεργό µέλος οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώµατα και συγγραφέας του βιλβίου «Boko Haram: Ιστορία, ιδέες και επανάσταση», υποστηρίζει ότι: «Ο Βορράς πάλεψε µε τους βρετανούς αποικιοκράτες επειδή πίστευε ότι έφερναν δυτικές ιδέες και αυτό θα διέβρωνε τις ισλαµικές αξίες και τον πολιτισµό τους. Το νότιο µέρος της Νιγηρίας ήταν σχετικά πιο δεκτικό. Μπορούµε να πούµε ότι η Boko Haram έχει ιστορικές ρίζες στην αντίσταση κατά της δύσης, αλλά αυτό φυσικά δεν δικαιολογεί τα όργια των δολοφονιών, γι’ αυτό η δράση της καταδικάζεται από τη µεγάλη πλειοψηφία µουσουλµάνων.» Τα βορειοανατολικά τµήµατα της χώρας παρέµειναν κέντρο της ισλαµικής εκπαίδευσης για τα παιδιά πέρα από τη Νιγηρία και τη Δυτική Αφρική, δηλώνει ο Sani. Οι ιεροδιδασκαλίες εκεί δεν ενθάρρυναν απαραίτητα τον εξτρεµισµό αλλά διαµόρφωσαν τους ιδρυτές της Boko Haram, οι οποίοι αγκάλιασαν τη φράση του Κορανιού: «Καθένας που δεν κυβερνάται από αυτά που ο Αλλάχ έχει αποκαλύψει είναι παραβάτης».
 
Μερικοί θεωρούν ότι ώθηση για την ίδρυση της Boko Haram δόθηκε από µια κυβερνητική προεκλογική εκστρατεία στο κράτος Borno, όταν ένας υποψήφιος οργάνωσε µια πολιτοφυλακή γνωστή ως Ecomog, µετά από επέµβαση αφρικανοανατολικής δύναµης που επεκτάθηκε στη Σιέρα Λεόνε και τη Λιβερία στη δεκαετία του ‘90. Μετά από την εκλογή, ο υποψήφιος διέλυσε την Ecomog αλλά δεν έκανε τίποτα για να φροντίσει τα µέλη του. Ένας από τους ηγέτες της πολιτοφυλακής, ο Mohammed Yusuf, µπόρεσε να εκµεταλλευτεί την απογοήτευση και να τη συνδυάσει µε µια διάταξη που επέρριψε τις αποτυχίες της κοσµικής κυβέρνησης να διαµορφώσει κίνηµα ανθρώπων δεσµευµένων στη διάδοση των διδασκαλιών του προφήτη. (People Committed to the Propagation of the Prophet’s Teachings and Jihad.) Τον περασµένο µήνα η Boko Haram απείλησε να χτυπήσει πιο µακριά, µε ενδεχοµένως καταστροφικές συνέπειες για την οικονοµία. Ο ηγέτης της, Abubakar Shekau, απείλησε µε επιθέσεις στις εγκαταστάσεις καθαρισµού πετρελαίου στον κυρίως χριστιανικό νότο, λέγοντας σε ένα βίντεο: «Δέλτα του Νίγηρα, εσείς είστε το πρόβληµα.». Ωστόσο, λίγοι αναλυτές θεωρούν ότι η οµάδα αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τη Νιγηρία.
 
Ο Goldman επίσης υποστηρίζει: «Οι άνθρωποι ισχυρίζονται διάφορες ανοησίες για τη Boko Haram. Λένε ότι πρόκειται για µουσουλµάνους Vs χριστιανούς, για Βορρά εναντίον Νότου. Αυτό δεν ισχύει. Χιλιάδες έχουν σκοτωθεί και σχεδόν όλοι τους είναι µουσουλµάνοι της βορειοανατολής. Εκεί είναι όπου η ορµή αυτής της εξέγερσης έχει γίνει πιο αισθητή.» Διάφορες κυβερνητικές επιχειρήσεις έχουν αποτύχει να καταστείλουν τις επιθέσεις. Όλα δείχνουν ότι το 2014 θα είναι ακόµα πιο αιµατηρό. Εκείνοι που βρίσκονται στην πρώτη γραµµή ζουν σε έναν παράλληλο σύµπαν. «Είµαστε σε κατάσταση πολέµου,» δηλώνει ο Kashim Shettima, κυβερνήτης του κράτους Borno. «Η Boko Haram είναι καλύτερα επανδρωµένη και κινητοποιείται γρηγορότερα από τα δικά µας στρατεύµατα. Είναι αδύνατο για µας να νικήσουµε τη Boko Haram.»
 
Πηγή: David Smith and Gillian Parker, The Observer, www.theguardian.com

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.