Tarihi Çanaklio merkezi planlaması hakkında

Kostas Kaçimigas, mimar–planlayıcı, DM-T eski İcra Sekreteri «Bölge için iyi bir planlama yapmak istiyorsan, balkan iç bölgesiyle bağlantılı stratejik kararlar almak zorundasın» - «Tarihi merkez sadece yollar ve kaldırımlar değil» - «En azından kısa vadede, Çanaklio’nun böyle olması için fonlandığı bu şeklinden farklı bir kullanımından söz edemeyiz»

Komotini’nin tarihi merkezinin yeniden biçimlendirilmesi, bölgemizin planlanması ve Çanaklio’nun kullanımı. Geçmişten gelen ancak uzun zamandır yerel bazda haberciliği yakından ilgilendiren üç konu. Bürokratik darboğazlar, şansız tasarlamalar ve hatta hatta “kolay” siyasi işlerin karakteristik özelliğini oluşturan üç sorun. Ve gerek mesleki olarak alanı olduğundan, gerekse geçmişte bulunduğu idareci konumu sebebiyle mimar-planlamacı ve Doğu Makedonya – Trakya Bölge İdaresi eski İcra Sekreteri sn. Kostas Kaçimigas’ı da ilgilendiren üç şey. Kaldı ki bu konular hakkında güvenilir muhatap ki, Radio Paratiritis stüdyolarında gerçekleşen sohbetimiz de bunu gösterdi… 

«Malesef belediye idaresi, vefat etmiş olan üç eski belediye başkanının adını, gülünç gerekçelerle sokaklara vermiyor»

P: Sn. Kaçimigas, sohbetimize aile tarihiniz hakkında bir gözlem-vurguyla başlayalım. Sn. İsmini Stergianidu’nun Zafiris Mekos için yazdığı bir denemede babanın Haralambos Kaçimigas’tan da bahsetmesi çok güzeldi. Şehirde kendisi için bir anıt var mı?
Κ.Κ.:
Maalesef, ismi bile şehrin herhangi bir sokağına verilmiş değil. Ve sadece bir dönem belediye başkanlığı yapmış olan babamın değil, üç dönem belediye başkanlığı yapmış olan Andreas Stoyannidis’in de, yine üç dönem belediye başkanlığı yapmış olan Yorgos Papadriellis’in de. Malesef belediye idaresi, vefat etmiş olan üç eski belediye başkanının adını, gülünç gerekçelerle sokaklara vermiyor. Belediye başkanlığı yapmış olanların isimleri bir cadde veya sokağa bile verilmiyor anladığınız gibi. Ve şehrin bilinen sokaklarının isimlerini değiştirerek insanları rahatsız etmek doğru değil düşüncesiyle, isimleri verilmedi. 

«Tarihi merkez onun içindeki binalar da aynı zamanda, kendine ait değilse, belediye müdahale edemez»

P: Son zamanda, geçmişte de sizinle Radio Paratiritis’te ayrıntılı olarak konuştuğumuz Komotini’nin tarihi merkezi konusu yeniden gündeme geldi…
Κ.Κ.:
Komotini, balkan iç bölgesiyle bağlantılı nöraljik konumu sebebiyle her zaman yönetim merkeziydi. Komotini tarihi merkezi kale ve kale etrafında inşa idilmiş olan ilk bölgelerdir, yani Varosi bölgesi, Nestoros Çanaklis sokağı, Mihail Karaoli bölresi ve A. Hrisanthou meydanı. Şehrimizin sınırları o zamanlar, bugünkü Ag. Paraskevi korusundan bölge (periferia) parkına kadardı. 8.000 ile 10.000 arası sakini olduğundan söz ediyoruz ki dönemin şartları için büyük bir şehir demek.
Şehrin tarihi merkezinin yeniden yapılanmasından söz edeceksek, iki şeyi not etmek lazım. Bunlardan birincisi, arkeolojik buluş olduğu ve onu yeniden biçimlendirmek ve vurgulamak Eski Eserler heyetinin işi. Diğerleri sadece para sağlayıcıları, en ufak şey hakkında bile karar veremezler. Ve ikincisi, bunu da açıkça söyleyelim, tarihi merkez sadece sokaklar ve kaldırımlar değil. Tarihi merkez onun içindeki binalar da aynı zamanda, kendine ait değilse, belediye müdahale edemez. Bu konuda diğer ülkelerde olduğu gibi böyle amaçla özel mülk olan binalara müdahale hakkı veren yasal bir çerçeve yok. 

«Tarihi belediye olması sebebiyle, belediye başkanının Çanaklio’da kalması gerektiğini düşünüyorum»

P: Müdahalelerin gözle görülür olduğu kale dışında, restore edilen bir diğer bina da Çanaklio. Sizce bu binanın en uygun şekilde kullanımı nasıl olmalı?
Κ.Κ.:
Fikrimce Çanaklio, Komotini’nin en önemli binası. Ve bu binanın bir Avrupa programı ile restore edildiğini göz önünde bulundurmalıyız. Bu da Avrupa programına katılımı kullanılış şeklinin belirlenmesini öngörüyordu. Bu da şu demek, en azından kısa vadede, Çanaklio’nun böyle olması için fonlandığı bu şeklinden farklı bir kullanımından söz edemeyiz.
 
Ben şahsen, tarihi belediye olması sebebiyle, belediye başkanının Çanaklio’da kalması gerektiğini düşünüyorum. Yani belediye başkanının makamı ve servisleri orada olsun ve belki de şehrin ufak bir müzesini oluşturacak bazı sergiler. Ancak her ne olursa olsun, binanın kullanımı belediye ile alakalı olmalı. Ancak bunun olması için belirli bir zaman geçmesi lazım, Avrupa programından alınan para karşılığında sunulan kullanılış şekli projesi vesilesiyle. 

«Yunanistan’da planlama imzalanıp kurumlaştığında sadece sorunlar doğurdu»

P: Son zamanda gündemimizi meşgul eden bir konu da DM-T Bölgesi’nin planlaması, bilinen dubleksler vs.
Κ.Κ.:
Planlama konusu, epey eski bir konu. Yani 30 yıl önce olmuş olan bir projeden bahsediyoruz ve bugün daha iyisini nasıl yapabiliriz diye konuya tekrar dönüyoruz. Yunanistan’da planlama, konu üzerinde bazı teoriler varken fakat ilgili kültür yokken, Avrupa planlamalarını alıp kopya ederek başladı, ancak devamında bunun uygulanamaz bir teori olduğu kanıtlandı. Yunanistan’da planlama imzalanıp kurumlaştığında sadece sorunlar doğurdu, çünkü onu yapanlar sadece teorisyenlerdi. Yine aynı şekilde, planlama, yüksek diploma sahibi insanlar gerektiriyordu; yani Atinalılar geldi, taşrayı bir defa ziyaret ederek veya harita üzerinden inceleyerek planladılar. 

«DM-T bölgesinde herhangi bir şehir bugün sadece “karambolden” kalkınabilir, yani, örneğin uzun süre iktidarda olan bir siyasisi varsa vs.»

Şu anda, bana göre, DM-T bölgesinde iyi bir planlama yapmak için balkan iç bölgesiyle bağlantılı stratejik kararlar almak zorundasın. Mevcut planlamada bahsedilenlerden hiçbiri olmadı. DM-T bölgesinde herhangi bir şehir bugün sadece “karambolden” kalkınabilir, yani, örneğin uzun süre iktidarda olan bir siyasisi varsa vs. 

«Şimdi, 15 yıl sonra, planlama yeniden gözden geçiriliyor, bu 5 yıl sonrasında olmalıydı»

Ayrıca, ilk planlamada ne Nimfea’daki yol, ne de Ksanthi’deki vardı. Bulgarlar bizi Ano Nevrokopi üzerindeki yolu açmaya ikna ettiler. Asıl Bulgar çıkarlarına hizmet eden yol buydu, çünkü sadece Bansko’ya gidenlere hizmet ediyordu. O bölgede biri nereye gitmek isterse istesin, Promahona aracılığıyla gidiyordu, Ano Nevrokopi yolu kurtarmıyordu. O dönemler temel hat olan Ormenio’yu ve Ano Nevrokopi’yi konuşuyorlardı. Şimdi, 15 yıl sonra, planlama yeniden gözden geçiriliyor, bu 5 yıl sonrasında olmalıydı.
 
Bölge hakkında net bir tablo oluşturmamız için, size diyorum ki, Ksanthi bugün nüfüs olarak bölgemizde 1. şehir. Bir 10 yıl içerisinde nüfusunu 12.000 artırdı. Hiçbir planlama Ksanthi’yi dubleks olarak adlandırmadı, ki kalkınsın. Sadece kalkınmasını sağlayan politikalar uygulandı. Birinci Ksanthi, ikinci Aleksandrupoli, üçüncü Kavala, onları Komotini ve Drama takip ediyor.
 
P: Bu da konu hakkında yetkili olan kişilerce müdahale eksikliğini de gösteriyor…
Κ.Κ.:
Planlama, sadece sorunlar doğurduğu kanıtlanmış bir inceleme. Bölgeye hiçbir kalkınma stratejisi  vermedi. Ve bugün planlamanın yeniden biçimlendirilmesine geliyoruz ki, iyi sayılabilecek bir inceleme bürosu olan Thimios Papayannis’in bürosunca önerildi, ki kendisi Pire’de Barış ve Dostluk Stadı (İrinis ke Filias) yapan kişi, ancak Bölge İdaresi’ndeki kurumsal rolüm gereği kendisiyle görüştüğümde, bu insanların bölge hakkında hiçbir şey bilmediklerini gördüm. 

«Thessaloniki’nin ekonomik çıkarları ve Balkan ticaretindeki rolü tehlikeye girdiğinden, bölgemizin jeostratejik değeri hakkında konuşmayı bırakmamız için bir “savaş” var»

P: Egnati “Bakanları”nın, örneğin Kostas Laliotis’in dediği gibi, Egnatia’nın değerinin dikey yolların açılmasıyla anlaşılacağına inanıyordu, bu açıdan Rodop’ta Nimfea dikey yolu son yıllarda bölgemizdeki en büyük değişim oldu…
Κ.Κ.:
Elbette bu yolun nereye götürdüğünün bilincinde olunmalı. Yerel anlamda daha nice böyle yolların açılmasına kimsenin itirazı yok. Ama asıl konu temel taşıma yolu nerede olacak. 20 yıl önceki planlamada vaftiz edilen mi; sırf yanlış yaptığını söylemekten utandığı için? Hiçbir taşımacı, planlama öyle vaftiz etti diye bir taşıma yolunu seçmez. En iyi olanını, en güvenli olanını, en kısa olanını seçer.
 
Nimfea, bugün, ülkenin herhangi bir sınır istasyonuna kıyasla en çok geçişin yapıldığı yer. Ancak Atina buna sağır kalıyor. Thessaloniki’nin ekonomik çıkarları ve Balkan ticaretindeki rolü tehlikeye girdiğinden, bölgemizin jeostratejik değeri hakkında konuşmayı bırakmamız için bir “savaş” var şu anda. 

«Bizim bölgemizde jeostratejik rol olarak talep ettiğimizi, Türkler uyguluyor bile»

P: Karayolu hatları dışında ama, demiryolu ile taşıma ticaretini taleo etmedik. Son zamanlarda sadece Aleksandrupoli limanıyla demiryolu bağlantısı gündeme geliyor.
Κ.Κ.:
Aleksandrupoli limanının, gerçekten de bir dinamiği var. Bu dinamik daha da büyüktü, ancak Evros Deltası’nın yanında olması nedeniyle bir dezavantajı var, çünkü sürekli temizlenmezse kabul edeceği gemi sayısı azalıyor. Kavala limanı, Nea Karvali’deki ticaret limanı ve Porto Lagos’takilerin dinamiği daha büyük. Ancak her üçünün de değeri var ve oynamaları gereken rolleri oynayabilirler.
 
Bütün mesele Boğaz’ın darlarında, ki süper doymuş durumda ve taşıma ücreti çok yüksek. Ancak Türkler bizden daha ileri oldukları için, Tekirdağ limanını yeniliyorlar ve elektrikli demiryolu ile ikinci taşıma yolunu açıyorlar. Bizim bölgemizde jeostratejik rol olarak talep ettiğimizi, Türkler uyguluyor bile; bizim devletimiz sağırken ve Thessaloniki bize savaş açmışken.

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.