Το ΔΠΘ πρωτοπορει στην αναζητηση λυσεων για την λειψυδρια

Δημήτρης Εμμανουλούδης, Καθηγητής Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων ΔΠΘ: «Πρέπει να κάνουμε ταμιευτήρες, και έχουμε τη δυνατότητα γιατί υπάρχουν οι τεχνικές δυνατότητες και κυρίως η χώρα μας είναι ευνοϊκή σε τέτοιες λύσεις»

Να δώσει απτά στοιχεία και λύσεις για την λειψυδρία, τόσο σήμερα όσο και στο μέλλον, θέλει να δώσει το έργο «WATERWISE», η υλοποίηση του οποίου προχωρά από το ΔΠΘ σε συνεργασία με το ΑΠΘ και τρεις μεγάλες εταιρείες πληροφορικής της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Μέχρι τα μέσα του 2026, φιλοδοξεί να έχει αναπτύξει μια καινοτόμο πλατφόρμα και μεθοδολογία για την διαχείριση των υδάτινων πόρων, λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη ζήτηση νερού λόγω δημογραφικών αλλαγών, αστικοποίησης και καταναλωτισμού, καθώς και τη μείωση της προσφοράς λόγω υπεράρδευσης και κλιματικής αλλαγής.

Αξιοποιώντας την Τεχνητή Νοημοσύνη, την Μηχανική Μάθηση και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων θα εκτιμά το υδατικό ισοζύγιο σε πραγματικό χρόνο, συλλέγοντας δεδομένα τόσο για τις εισροές (π.χ. βροχοπτώσεις, επιφανειακά/υπόγεια ύδατα) όσο και για τις εκροές (π.χ. οικιστική, αγροτική, τουριστική ζήτηση), ενώ θα ενσωματώνει και την έννοια του υδατικού αποτυπώματος καθώς και τις τοπικές κλιματικές συνθήκες.

Φιλοδοξία τους, σημείωσε μιλώντας στο Ράδιο Παρατηρητής ο Καθηγητής Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διευθυντής Έδρας UNESCO CON-E-ECT στο ΔΠΘ κ. Δημήτρης Εμμανουλούδης, είναι το έργο αυτό να αποτελέσει εργαλείο για τη λήψη αποφάσεων, την πρόληψη κρίσεων λειψυδρίας ή πλημμυρών, και τη βελτιστοποίηση της χρήσης του νερού από την κεντρική διοίκηση αλλά και την τοπική Αυτοδιοίκηση, προς όφελος των πολιτών.

Ήρθε για να μείνει η λειψυδρία

Η λειψυδρία, τόνισε ο κ. Εμμανουλούδης, παρότι βλέπουμε φέτος το χειμώνα λίγο καλύτερη κατάσταση όσο αφορά τις βροχές και το χιόνι, είναι εδώ και δεν θα μας αφήσει. Και αυτό γιατί σε μεγάλο βαθμό δεν εξαρτάται μόνο από τις τρέχουσες υδατολογικές συνθήκες, και δεν μπορούμε και δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε επειδή έχουμε μία καλή υδρολογική χρονιά με βροχές, με χιόνια.  Διότι το θέμα δεν είναι μόνο της παροχής νερού, μέσα από τις βροχές, αλλά και της κατανάλωσης, που έχει αυξηθεί πάρα πολύ και θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Αυτό δημιουργεί ένα έλλειμμα, το οποίο όπως σε όλα τα προβλήματα, θα πρέπει πρώτα να το προσδιορίσουμε και μετά να δούμε πως θα το αντιμετωπίσουμε. Αυτό ακριβώς επιχειρούν μέσω του προγράμματος WATERWISE, να προσδιορίσουν αρχικά τα μεγέθη των προβλημάτων της λειψυδρίας και μετά να αναζητήσουν τρόπους να τα θεραπεύσουν.

Οι απαιτήσεις για το πρόγραμμα αυτό είναι πολύ υψηλές, και χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ ως σύμπραξη ερευνητικής αριστείας, φέρνει κοντά πανεπιστήμια και εταιρείες υψηλής τεχνολογίας.

Έτσι το ΔΠΘ είναι συντονιστής, ενώ συμμετέχει το ΑΠΘ και τρεις εταιρείες, με τα πανεπιστήμια να αναλαμβάνουν το ερευνητικό κομμάτι και την καινοτομία, με τις εταιρείες να αναλαμβάνουν την εφαρμογή.

Και αυτό γιατί το έργο πρέπει να δώσει στην κοινωνία κάποιες λύσεις οι οποίες θα μπορούν να εφαρμοστούν από τις δημοτικές, περιφερειακές και λοιπές αρχές, με τελικό αποδέκτη την κοινωνία και τον κόσμο.

Ένα εργαλείο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλοι

Έτσι το Δημοκρίτειο, έχει μία ομάδα υδρολόγων που ξεκινά το στήσιμο του προγράμματος και βάζει τα ερωτήματα. Το ΑΠΘ έχει μια μονάδα Πληροφορικής, που γράφει τον κώδικα και στήνει την πλατφόρμα, την οποία οι εταιρείες θα πρέπει να προσαρμόσουν ώστε ένας χρήστης χωρίς ειδικές γνώσεις να μπορέσει να μπει σε αυτό, να εισάγει δεδομένα και να έχει αποτέλεσμα.

Σε πρώτη φάση καταγράφονται οι εισροές σε νερό, από τις βροχές και τα ποτάμια, και στη συνέχεια τι νερό καταναλώνεται από κατοίκους, από τουρίστες, αλλά και τον πρωτογενή τομέα.  Αυτά ανάλογα με τα κλιματικά σενάρια, δυσμενή, ευμενή και κανονικά, μπορούν να βρουν ποιες θα είναι οι ελλείψεις στο ισοζύγιο του νερού.

«Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα, απλά και κατανοητά για κάθε περιοχή» σημείωσε ο κ. Εμμανουλούδης σπεύδοντας να συμπληρώσει πως θα μπορεί να επεκταθεί σε όλη την Ελλάδα ώστε να γνωρίζουμε τι νερό μας λείπει, πόσο χρειαζόμαστε και τι πρέπει να κάνουμε για να μπορέσουμε να το βρούμε.

Άλλωστε προστίθενται συνέχεια και καινούργιες παράμετροι, όπως για παράδειγμα το τουριστικό ρεύμα στην περιοχή, μιας και οι ανάγκες σε άρδευση και ύδρευση είναι ήδη λίγο πολύ γνωστά. Όταν λοιπόν έχουμε αυτή την εισροή, και οι ανάγκες αλλάζουν, είτε πρόκειται για την περιφέρειά μας, είτε για την Αθήνα.

Αν συνυπολογιστεί πως ένα 40% περίπου χάνεται στο δρόμο από την υδροληψία μέχρι την κατανάλωση, η επιβάρυνση είναι σημαντική, για αυτό και θα πρέπει να συνυπολογιστούν όλοι οι συντελεστές, ώστε να υπάρξει ένας σωστός σχεδιασμός.

Ανάγκη να ισοσκελιστούν τα ισοζύγια

Και εδώ καλούνται να ισοσκελίσουν αυτά τα ισοζύγια, αυξάνοντας το διαθέσιμο νερό, με την συγκράτηση κάποιων από τις ποσότητες του νερού που καταλήγουν στη θάλασσα. «Πρέπει να κάνουμε ταμιευτήρες, και έχουμε τη δυνατότητα γιατί υπάρχουν οι τεχνικές δυνατότητες και κυρίως η χώρα μας είναι ευνοϊκή σε τέτοιες λύσεις» σημείωσε, μια και έχει ορεινές λεκάνες, στενά σημεία στην ορεινή περιοχή στην οποία μπορούν να χτιστούν φράγματα και να μαζευτεί νερό, που μπορεί να βοηθήσει σε οποιαδήποτε λύση, σε άρδευση ή ύδρευση.

Σε πρώτο στάδιο, το έργο εφαρμόζεται πιλοτικά στη Σαντορίνη, την Κέρκυρα, τη Χίο, τους Φούρνους Ικαρίας, τη Θάσο και τη Δράμα, περιοχές που επιλέχθηκαν με μια σειρά από κριτήρια, τόσο όσο αφορούν την μεγάλη διαφορά αναγκών σε σχέση με τον τουρισμό, ενώ η Δράμα είναι μια περιοχή που βρίσκεται στο μέσο όρο της ΠΑΜΘ όσο αφορά τα στοιχεία της.

Το έργο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση δια μέσου του υπουργείου Παιδείας, και αναμένεται να παραδοθεί στα μέσα του 2026, με την πλατφόρμα σε επιχειρησιακή λειτουργία, και να αρχίσουν οι καταγραφές, οι υπολογισμοί και οι εκτιμήσεις.

Από εκεί και πέρα είναι στο χέρι της πολιτείας, είτε της κεντρικής είτε των αυτοδιοικητικών αρχών, να το αξιοποιήσουν, με την φιλοδοξία τους να είναι η πανελλαδική εφαρμογή του.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.