Τα ελληνικα πανεπιστημια απεναντι στην Τεχνητη Νοημοσυνη

Λίγο πριν από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους, τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια παίρνουν θέση για το πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη θα πρέπει να μπει στα αμφιθέατρα. Για την ακρίβεια, για τους όρους με τους οποίους θα συνεχίσει να είναι παρούσα στην καθημερινότητα φοιτητών και διδασκόντων, καθώς ήδη έχει αποτελέσει έναν καθοριστικό παράγοντα αναπροσαρμογής της έννοιας της μάθησης, της γραφής και την έρευνας.

Δεκατρείς πρυτάνεις των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων μιλούν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για τη σημασία αξιοποίησης της ΤΝ με υπευθυνότητα, διαφάνεια, ισοτιμία και ακαδημαϊκή δεοντολογία, προάγοντας παράλληλα την κριτική σκέψη έναντι της αποστήθισης.

Κρίσιμος ο σχεδιασμός για τη χρήση της ΤΝ

Ανάμεσά τους και η Πρύτανις του ΔΠΘ κ. Μαρία Μιχαλοπούλου, που τόνισε τα εξής:

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη εμπεριέχει τόσο ευκαιρίες όσο και απειλές. Για τα ΑΕΙ δεν είναι κατά την άποψη μου απειλητική, αλλά ο κίνδυνος μπορεί να προκύπτει από την έλλειψη σχεδιασμού γύρω από τη χρήση της.

Στους υφιστάμενους κινδύνους θα ανέφερα την υπονόμευση της ακαδημαϊκής ακεραιότητας σε παραδοσιακές μορφές αξιολόγησης, την υποχώρηση της κριτικής σκέψης των φοιτητών αλλά και την ανισότητα πρόσβασης μεταξύ φοιτητών. Ταυτόχρονα, όμως, με την ενσωμάτωση τους στη διδασκαλία και στην έρευνα δημιουργούνται κρίσιμες ευκαιρίες, όπως η εξατομικευμένη μάθηση, η επιτάχυνση της έρευνας, η απαραίτητη σήμερα διοικητική αποδοτικότητα, και η ανάπτυξη νέων ερευνητικών πεδίων.

Απαραίτητη είναι η εκπαίδευση διδακτικού προσωπικού στην παιδαγωγική ενσωμάτωση και όχι μόνο στον εντοπισμό κατάχρησης, η ανάπτυξη του ψηφιακού γραμματισμού με την ενσωμάτωση της στα προγράμματα σπουδών και τέλος η συστηματική παροχή πληροφόρησης σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές και πλαίσιο ηθiκής χρήσης της για την εκπαίδευση και την έρευνα.

Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, στο πλαίσιο του στρατηγικού του σχεδιασμού έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αξιοποιώντας τα διαθέσιμα εργαλεία αλλά και ενσωματώνοντας συνεχώς νέα. Εχουμε προχωρήσει σε συνεργασία με την πρωτοβουλία του ΜΙΤ Open ΑΙ έτσι ώστε το σχετικό πλαίσιο εκπαίδευσης να είναι διαθέσιμο στους φοιτητές του πανεπιστημίου μας, ενώ σημαντικές ερευνητικές πρωτοβουλίες και δράσεις στο ΔΠΘ αφορούν στην αξιοποίηση και προώθηση του Ευρωπαϊκού Πλαισίου για την Τεχνητή Nοημοσύνη, “European AI ACT”, σε τομείς, όπως η ψηφιακή γεωργία και η υγεία».

Συνεργασία ΔΠΘ και ΕΜΠ με το ΜΙΤ για το πρόγραμμα «Universal AI»

Πρόσφατη έκθεση του ΜΙΤ, επεσήμανε ότι η ανεξέλεγκτη χρήση της ΤΝ –και δη των chatbots γλωσσικών, μοντέλων όπως το ChatGPT, το Claude και το Gemini–, μπορεί να προκαλέσει «γνωστική συνθηκολόγηση», καθώς η λήψη απαντήσεων από ένα chatbot μπορεί να γεννήσει «την ψευδαίσθηση της μάθησης» σε όσους το χρησιμοποιούν «με την παραμικρή ένδειξη δυσκολίας».

Η ευθύνη του πανεπιστημίου, όπως σημειώνουν, είναι ακριβώς αυτή: το εάν η ΤΝ θα αποτελέσει πρόοδο ή «γνωστική συνθηκολόγηση». Η επιτάχυνση της πρόσβασης στη γνώση δεν θα πρέπει να συνεπάγεται την αποφυγή της προσπάθειας για κατανόηση, επίλυση προβλημάτων και διατύπωση σκέψεων.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα ελληνικά δημόσια ΑΕΙ έχουν αναπτύξει ένα σύνολο δράσεων και καλών πρακτικών, οι οποίες αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι των συναντήσεων στις επόμενες Συνόδους των Πρυτάνεων, υπό την προεδρία του ΕΚΠΑ, προκειμένου να υπάρξει κοινός «οδικός χάρτης».

Αυτό που επισημαίνεται, είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ζήτημα τεχνολογίας, αλλά κυρίως παιδείας. Έτσι, πέραν της διαμόρφωσης ενός πλαισίου θεμιτής και ορθής χρήσης, κρίνεται απαραίτητη η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο οι φοιτητές εκπονούν εργασίες, αξιολογούνται και εξετάζονται. Κατ’ επέκταση, ιδιαίτερης σημασίας κρίνεται η λήψη μέτρων για την ισότιμη πρόσβαση των φοιτητών σε εργαλεία ΤΝ.

Ακόμη, αρκετά πανεπιστήμια έχουν ήδη ενσωματώσει στα προγράμματα σπουδών τους μαθήματα που αφορούν στη χρήση, την ηθική και τη δεοντολογία γύρω από ζητήματα που άπτονται της ΤΝ.

Ξεχωριστό κομμάτι των δράσεων των πανεπιστημίων αφορά στη συμβολή τους στη δια βίου εκπαίδευση της ακαδημαϊκής κοινότητας και γενικότερα της κοινωνίας, με μορφωτικές και εκπαιδευτικές δράσεις για φοιτητές και διδάσκοντες, αλλά και μέσω των ΚΕΔΙΒΙΜ για επαγγελματίες και στελέχη της δημόσιας διοίκησης.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί, ότι Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης έχουν προχωρήσει σε συνεργασία με το ΜΙΤ για το πρόγραμμα «Universal AI», με το σχετικό πλαίσιο εκπαίδευσης να είναι διαθέσιμο σε φοιτητές και φοιτήτριες.

Στο ΑΠΕ-ΜΠΕ μίλησαν οι πρυτάνεις του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, του Δημοκρίτειο Πανεπιστημίου Θράκης, του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, του Ιονίου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Αιγαίου, του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Πατρών και του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

Oι δηλώσεις των πρυτάνεων βρίσκονται στη συνδρομητική σελίδα και στην Πρώτη Σελίδα του Πρακτορείου στο αφιέρωμα «Ελληνικά Πανεπιστήμια και Τεχνητή Νοημοσύνη».

Για το αφιέρωμα έγραψαν η συντάκτρια εκπαιδευτικού ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Αθηνά Καστρινάκη και οι ανταποκριτές του ΑΠΕ-ΜΠΕ Σμαρώ Αβραμίδου, Ηλίας Κάνιστρας, Σπυρίδων Κουταβάς, Στρατής Μπαλάσκας, Ράνια Μωραϊτη, Λαμπρινή Παπαδημητρίου, Μαίρη Τζώρα και ‘Αννη Ταπάσκου. Την επιμέλεια έχουν ο Κυριάκος Κορτέσης και η Σοφία Παπαδοπούλου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.