ΔΠΘ: Το πρωτο Ινστιτουτο Πληθυσμιακων Ερευνων στην Ελλαδα με επικεντρο το δημογραφικο

Ο καθηγητής Δημογραφίας παρουσιάζει τη νέα πρωτοβουλία του ΔΠΘ, με στόχο τη σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και την αναζήτηση λύσεων για το δημογραφικό πρόβλημα της ΑΜΘ

Τη δημιουργία του πρώτου Ινστιτούτου Πληθυσμιακών Ερευνών στην Ελλάδα ανακοίνωσε πρόσφατα το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, ενισχύοντας τον ερευνητικό του ρόλο σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τη χώρα και ιδιαίτερα την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Ο καθηγητής Δημογραφίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του ΔΠΘ, Κωνσταντίνος Ζαφείρης, εξήγησε ότι η ίδρυση του Ινστιτούτου αποτελεί απάντηση στην ανάγκη ουσιαστικής μελέτης ενός ιδιαίτερα σύνθετου προβλήματος, το οποίο, όπως υπογράμμισε, δεν μπορεί να προσεγγιστεί μόνο μέσα από τους αριθμούς.

«Τα προβλήματα της χώρας είναι πάρα πολλά, είναι πολύ πολύπλοκα και είναι αυτό που λέμε στη γλώσσα της επιστήμης πολυπαραγοντικά», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι κάθε περιοχή παρουσιάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά και συνεπώς απαιτεί διαφορετικές πολιτικές και παρεμβάσεις.

Δημογραφικό με τοπική διάσταση

Ο κ. Ζαφείρης τόνισε ότι η δημογραφική πολιτική δεν μπορεί να εφαρμόζεται οριζόντια, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.

Όπως επισήμανε, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη δεν αποτελεί μια ενιαία δημογραφική ενότητα, αλλά περιλαμβάνει διαφορετικές πραγματικότητες: τα μεγάλα αστικά κέντρα, τις μεσαίες πόλεις που συρρικνώνονται και την ύπαιθρο που ερημώνει.

«Οποιαδήποτε δημογραφική πολιτική και να εφαρμοστεί, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα τοπικά χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες που υπάρχουν», υπογράμμισε.

Παράλληλα, εξήγησε ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αντιμετώπιση της μείωσης των γεννήσεων, αλλά και η ανάσχεση της φυγής των νέων από την περιφέρεια. «Πρέπει να περάσουμε μέσα από τη λογική πώς ανακόπτουμε τη μετακίνηση ανθρώπων, πώς βρίσκουμε δουλειά στους ανθρώπους αυτούς και κάνουμε γι’ αυτούς ένα περιβάλλον φιλικό για να κάνουν οικογένεια», σημείωσε.

Η εργασία ως βασική προϋπόθεση παραμονής των νέων

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η απασχόληση αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που επηρεάζει τη δημογραφική εξέλιξη μιας περιοχής. «Όλα ξεκινάνε από τις δουλειές», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι χωρίς επαγγελματικές προοπτικές οι νέοι εγκαταλείπουν τη Θράκη και τις υπόλοιπες περιοχές της περιφέρειας.

Όπως σημείωσε, η συνεχής μετακίνηση νέων προς τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα επί δεκαετίες έχει ήδη δημιουργήσει σημαντικές δημογραφικές ανισορροπίες. «Αυτή η τάση της μετακίνησης των κατοίκων της περιοχής προς τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα είναι 30-40 χρόνια ιστορία. Αυτό σημαίνει ότι έχει αδειάσει ο τόπος από γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Αυτό σημαίνει λιγότερες γεννήσεις και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την κατάσταση», εξήγησε.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το δημογραφικό συνδέεται άμεσα με την οικονομία, την αγροτική ανάπτυξη, τις υποδομές, το κόστος ανατροφής των παιδιών και γενικότερα με την ποιότητα ζωής στις τοπικές κοινωνίες.

«Δεν θα είναι ένα επιστημονικό στεγανό σοφών»

Ο καθηγητής ξεκαθάρισε ότι το νέο Ινστιτούτο δεν θα περιοριστεί στην ακαδημαϊκή έρευνα, αλλά φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο διαλόγου με την κοινωνία. «Δεν το έχω σκεφτεί ως ένα επιστημονικό στεγανό σοφών. Το έχω σκεφτεί ως έναν δίαυλο επικοινωνίας, δίαυλο ανταλλαγής απόψεων», ανέφερε.

Στόχος, όπως είπε, είναι η συνεχής επικοινωνία με πολίτες, φορείς και τοπικές κοινωνίες, ώστε η επιστημονική γνώση να αξιοποιείται για τη διαμόρφωση εφαρμόσιμων προτάσεων. «Δεν είναι ένα πανεπιστημιακό ινστιτούτο στο οποίο θα λιβανίζουμε τους εαυτούς μας. Είναι ένα ινστιτούτο το οποίο θα θέλει να προσφέρει στην τοπική κοινωνία, συνομιλώντας με την τοπική κοινωνία», τόνισε.

Όπως ανακοίνωσε ο κ. Ζαφείρης, από τον προσεχή Σεπτέμβριο θα ξεκινήσει κύκλος επισκέψεων σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Οι δράσεις θα περιλαμβάνουν ενημερωτικές εκδηλώσεις, συναντήσεις με φορείς και συλλογή απόψεων από τις τοπικές κοινωνίες. «Θα ξεκινήσουμε από την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, να ενημερώσουμε τον τοπικό πληθυσμό, αλλά και να συνομιλήσουμε μαζί του», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι βασικός στόχος είναι η εκλαΐκευση της επιστημονικής γνώσης και η ενεργός συμμετοχή των πολιτών στη συζήτηση.

Δυσοίωνες προβλέψεις για την Περιφέρεια

Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε ο καθηγητής για τις μελλοντικές δημογραφικές εξελίξεις στην περιοχή. Όπως αποκάλυψε, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που εκπόνησε, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βρίσκεται σήμερα στο δυσμενέστερο δημογραφικό σενάριο.

«Αυτή τη στιγμή η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βρίσκεται στο χειρότερο σενάριο για το μέλλον της», σημείωσε, προσθέτοντας ότι μέχρι το 2050 η Περιφέρεια ενδέχεται να παρουσιάσει πληθυσμιακό έλλειμμα που θα φτάσει τις 100.000 έως 120.000 κατοίκους, ενδεχομένως και περισσότερο.

Για τον λόγο αυτό, όπως τόνισε, απαιτείται ένας συνολικός σχεδιασμός που θα καταστήσει την περιοχή ελκυστική για νέους ανθρώπους και οικογένειες. «Πρέπει να θωρακίσουμε την περιοχή μας. Πρέπει να την καταστήσουμε χώρο έλξης νέων ανθρώπων που θα θέλουν να εργαστούν. Πρέπει να στηρίξουμε την οικογένεια», υπογράμμισε.

Έρευνα, τεχνητή νοημοσύνη και συνεργασίες

Ο κ. Ζαφείρης γνωστοποίησε ακόμη ότι το Ινστιτούτο προχωρά ήδη στην ανάπτυξη συνεργασιών με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, ενώ παράλληλα προετοιμάζεται μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα με αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

«Ετοιμάζουμε μία πολύ μεγάλη δουλειά με τεχνητή νοημοσύνη και θα έχουμε νέα σύντομα», ανέφερε.

Κλείνοντας, απηύθυνε δημόσια πρόσκληση προς τους κοινωνικούς φορείς της Περιφέρειας να συμμετάσχουν ενεργά στην προσπάθεια, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού απαιτεί συνεργασία όλων των δυνάμεων της κοινωνίας. «Αυτό είναι μία δημόσια πρόσκληση προς τους κοινωνικούς φορείς να μας συνδράμουν, ο καθένας με τον τρόπο που μπορεί», κατέληξε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.