Γιατί πασχίζουμε να καταστρέψουμε ό,τι αξίζει;

10.09.2020 15:26

Του Αργύρη Μπακιρτζή

Η προτεινόμενη κατασκευή εμπορικού κέντρου στη θέση των παλιών αποθηκών θα αποτελέσει πλήγμα για τη σημερινή εικόνα του λιμανιού και τραύμα για την εικόνα της χερσονήσου της Παναγίας

Δείτε περισσότερα στο: http://www.paratiritis-news.gr/

Eπειδή γίνεται λόγος για νέες κατασκευές στη χερσαία ζώνη του λιμανιού, επαναλαμβάνω, με μερικές προσθήκες, ορισμένες σκέψεις που είχα διατυπώσει πριν από λίγες εβδομάδες:

Περπατώντας στην παραλία, συναντώ συχνά έναν κύριο που πάντα, είτε με λόγια είτε με νοήματα από μακριά, μου εκφράζει την έντονη ενόχλησή του για το χαμηλό επίπεδο πολιτισμού της κοινωνία μας, τις καταστροφές που συντελούνται καθημερινά μπρος στα μάτια μας κι έχουμε τόσο συνηθίσει που  φθάσαμε να μην τις προσέχουμε. Σκέφτηκα ότι έτσι κάπως θα αντιδράσει βλέποντας τι ετοιμάζεται να γίνει πίσω απ’ τον Λιμενικό Σταθμό και μπροστά απ’ το παράλιο τείχος και την Παναγία.

Γι’ αυτό που ετοιμάζεται να κτιστεί, πρώτα-πρώτα πήρα μερικά τηλέφωνα και έμαθα ότι έχει περάσει και απ’ την Αρχαιολογική Υπηρεσία και απ’ την Επιτροπή Ενασκήσεως Αρχιτεκτονικού Ελέγχου, δυο φορείς με τόσο βαρύγδουπους τίτλους που σε κάνουν να περιμένεις κάτι απ’ αυτούς. Και πρώτα η Αρχαιολογική Υπηρεσία. Η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων έδωσε την άδειά της, όπως έμαθα, για το νέο κτίριο που χαρακτηρίστηκε αρνητικά απ’ τους περισσότερους συναδέλφους με τους οποίους το κουβέντιασα, ακόμη και μέλη επιτροπών που το ενέκριναν. Δεν μπορώ βέβαια να πω ότι ο μελετητής δεν προβληματίστηκε. Το αποτέλεσμα όμως δυστυχώς αδικεί την περιοχή.

Πρόκειται για οίκημα χωρίς αρχιτεκτονική έμπνευση, προϊόν μιας μάλλον μηχανιστικής σύλληψης που υιοθετεί λύσεις βιομηχανικού κτιρίου και τις αντίστοιχες υποδομές. Ως τέτοιο προσβάλλει την εικόνα της χερσονήσου και ιδιαίτερα του παραλίου τείχους. Η κατασκευή του βιομηχανικού κτιρίου/εμπορικού κέντρου όχι μόνο δεν αναβαθμίζει την παρούσα εικόνα του λιμανιού, αλλά πολύ γρήγορα θα αποδειχθεί μεγάλο βάρος σε όποια προσπάθεια ποιοτικής του αναβάθμισης. Δεν αποτελεί την αρχή μιας νέας πορείας με κτίσματα εξέχοντος αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος που θα πρόβαλαν την Καβάλα ως μια πολύ σύγχρονη πόλη, κέντρο δημιουργίας, αλλά και χώρο όπου μπορεί να φιλοξενηθεί υψηλή δημιουργία. Μια πόλη αισθητικής φιλοδοξίας, όπου οιαδήποτε επέμβαση δεν πρέπει να γίνεται αποσπασματικά, αλλά να ακολουθεί ένα γενικό σχέδιο ρύθμισης ολόκληρης της περιοχής αυτής του λιμανιού. Η προτεινόμενη κατασκευή στη θέση των παλιών αποθηκών θα αποτελέσει πλήγμα για τη σημερινή εικόνα του λιμανιού και τραύμα για την εικόνα της χερσονήσου της Παναγίας.

Η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων αφήνει να κτίζονται τέρατα γιατί μάλλον δεν έχει την επάρκεια σε προσωπικό για να παρακολουθήσει τι γίνεται στην Παναγία. Επιλεκτικά όμως, όταν τύχει, βρίσκει κάποιο θύμα να το ταλαιπωρεί για χρόνια και να το εξαντλεί οικονομικά και ψυχικά γιατί, π.χ. δεν τηρήθηκαν επακριβώς τα σχέδια και μπήκε πλαίσιο από σοβά σε κάποια παράθυρα ή κάτι τέτοιες λεπτομέρειες. Την ίδια άδεια φαίνεται έδωσε και η Αρχαιολογική Εφορεία της Καβάλας, ενώ θα μπορούσε να αντισταθεί στην πίεση του θεού των επενδύσεων. Εμπορικό κέντρο στην παραλία; Τα εμπορικά κέντρα πια έξω απ’ τις πόλεις δεν γίνονται; Προφανώς κάποιος  φωστήρας νους το σκέφτηκε πιστεύοντας ότι θα βοηθήσει οικονομικά την πόλη. Έστω, να το δεχτώ. Γιατί όμως δεν εξετάστηκε πρώτα η σωστή αξιοποίηση του τεράστιου κτιρίου του Τελωνείου με το τόσο μεγάλο μέτωπο προς τη θάλασσα, που στέκει σαν φάντασμα, με ελάχιστη κίνηση και με χρήσεις, πιστεύω, δυσανάλογα λίγες σε σχέση με τον τεράστιο χώρο που καταλαμβάνει; Τι εξυπηρετεί σήμερα αυτό το κτίριο; Λίγους υπαλλήλους του Υπουργείου Οικονομικών. Όμως δημιουργεί τρομερά προβλήματα στην πόλη με τις τεράστιες νταλίκες που παρκάρουν δίπλα στο Τελωνείο και οι οποίες όχι μόνον προκαλούν κυκλοφοριακή συμφόρηση, αλλά και ατμοσφαιρική ρύπανση, καταστροφή οδοστρωμάτων και δημιουργούν κίνδυνο ατυχημάτων. Δεν έπεσε τυχαία η γέφυρα μπροστά στο παλιό νοσοκομείο. Τους λίγους μήνες που κατευθύνθηκαν στο εμπορικό λιμάνι «Φίλιππος Β΄» η πόλη ανάπνευσε. Αυτό που απομένει είναι να απομακρυνθούν οι προσθήκες στο κτίριο, που θεωρώ ότι παρουσιάζει αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, και πριν απ’ όλα η απομάκρυνση της πρόσθετης στέγης που τοποθετήθηκε σε τμήμα του, προφανώς για στεγάνωση, αντί να γίνει μια σωστή υγρομόνωση.

Και για την καταστροφή της Παναγίας που θα κρυφτεί και του παράλιου τείχους, ποιος θα πληρώσει; Τουλάχιστον ας επαναλάμβαναν το σχέδιο των παλιών αποθηκών που η κλιμάκωση των στεγών τους δεν ενοχλούσε το τείχος και την Παναγία, όπως η λύση που προτείνεται. Η αρχική άδεια εξάλλου εκδόθηκε για την ανακατασκευή των στεγών και με την ευκαιρία κατεδαφίστηκαν και οι τοίχοι! Μακροπρόθεσμα, και η οικονομική ζημιά θα είναι μεγαλύτερη απ’ τα προσδοκώμενα  κέρδη. Η Καβάλα, αν κρατούσε την υπέροχη εικόνα της που είχε μέχρι το 1969-70, μιας μοναδικής στον κόσμο καπνούπολης, με πλούσια αρχιτεκτονική κληρονομιά του εκλεκτικισμού και της μακεδονικής παράδοσης, και σπουδαία αρχαιολογικά μνημεία, θα μπορούσε να ζει σήμερα πλουσιοπάροχα, πουλώντας μόνο την εικόνα της. Όμως, αυτή θυσιάστηκε στον βωμό του κέρδους λίγων κερδοσκόπων εργολάβων και των δημοσίων λειτουργών που «κατά παράδοσιν» τους εξυπηρετούν. Εδώ η μεταβυζαντινή εκκλησία της Παναγίας  γκρεμίστηκε για να κτιστεί η καινούργια σε «βυζαντινό» στιλ και οι πίνακες του Παρθένη που είχε μέσα εξαφανίστηκαν, γιατί, όπως μου είπαν υπάλληλοι της Νομαρχίας -όταν πρωτοήλθα στην Καβάλα και ρώτησα γιατί- ήταν «τουρκική». Δηλαδή, και ο Άη-Γιάννης είναι «τουρκικός» και ο Άγιος Νικόλαος Πραβίου είναι «τουρκικός»; Και η παλιά Μητρόπολη της Δράμας είναι «τουρκική»; Γι’ αυτό κατεδάφισαν το ένα τρίτο της χωρίς καμιά αντίδραση.

Η ΕΕΑΕ υποτίθεται ότι προστατεύει την εικόνα της πόλης, την αισθητική της. Δεν είναι δυνατόν αρχιτέκτονες να ενέκριναν αυτό το σχέδιο. Ίσως πιέστηκαν πολύ, πιθανόν ήταν υπόθεση που τραβούσε χρόνια και απηύδησαν. Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων που τόσο συχνά ακούγεται, έχει εκφραστεί;

Πιστεύω ότι οιαδήποτε νέα επέμβαση στην περιοχή είναι απαράδεκτη. Νέες χρήσεις που θεωρούνται αναγκαίες πρέπει να εξυπηρετηθούν απ’ το τεράστιο επίμηκες κτίριο που το διαχειρίζεται το Υπουργείο Οικονομικών και πιθανόν ο Οργανισμός Λιμένος. Τα υπάρχοντα κτίρια που υπάρχουν διάσπαρτα μπορούν να ευπρεπιστούν χωρίς προσθήκη ορόφων και να εξυπηρετήσουν διάφορες λειτουργίες. Ένας μάλιστα διαγωνισμός, έστω ιδεών, με βραβεία χαμηλού κόστους, θα ήταν ευκταίος για τη διαμόρφωση αυτής της χερσαίας ζώνης του λιμανιού.

Τελειώνοντας και επειδή άκουσα ότι για την αξιοποίηση της γερμανικής σκάλας και της δεξαμενής νερού που είχαν κατασκευάσει οι Γερμανοί για τον ανεφοδιασμό των υδροπλάνων τους απαιτείται χρόνος και προγράμματα, θέλω να σημειώσω ότι το θέμα είναι πολύ απλό και χρειάζεται ελάχιστη κινητικότητα και ενόχληση της ραθυμίας που μας διακατέχει. Ένα δικηγόρος του Δήμου ή του Οργανισμού Λιμένος είναι εύκολο να ελέγξει στο Κτηματολόγιο τις παράνομες ιδιοκτησίες που κατήργησαν το δρομάκι που απ’ τη σκάλα οδηγούσε στην οδό Πουλίδου και να ακολουθήσουν οι νόμιμες διαδικασίες αποβολής των καταπατητών δημόσιου χώρου. Και επειδή, ίσως πει κανείς, αυτές αργούν, μπορεί να ζητηθεί απ’ τον στρατηγό, τον οποίο, όπως έμαθα, χαρακτηρίζει κοινωνική ευαισθησία και αίσθηση εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος, η προσωρινή παραχώρηση μιας μικρής ζώνης 1,5-2,00μ. στη βόρεια πλευρά της αυλής του σπιτιού του, για την πρόσβαση απ’ τη σκάλα στην Πουλίδου, μέχρις ότου το θέμα διευθετηθεί. Όλο αυτό μπορεί να κρατήσει το πολύ 2-3 μέρες, άντε μια βδομάδα. Και συγχρόνως να προχωρήσει η αξιοποίηση της δεξαμενής με, π.χ., τη δημιουργία ενός καφέ, που ένα τμήμα του μπορεί να φιλοξενεί προβολές βίντεο και φωτογραφιών, σχετικών με την ανάδειξη του παράλιου τείχους.

Πηγή: kavalapost.gr

ΓΝΩΜΕΣ

DUTH CORNER

Magazine

tzevelekidis