Θεοφιλος Παπαδημητριου: «Το πιο αυστηρο κριτηριο για εμας ειναι η πορεια των αποφοιτων μας»
Μετρώντας πλέον 21 χρόνια λειτουργίας, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA) του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης έχει διαγράψει μια πορεία που συνδέεται με την εκπαίδευση στελεχών επιχειρήσεων, επαγγελματιών και νέων επιστημόνων, τόσο στη Θράκη όσο και πέρα από αυτήν.
Από τα απογευματινά μαθήματα στις πανεπιστημιακές αίθουσες μέχρι τη σημερινή εξ αποστάσεως διδασκαλία, το πρόγραμμα έχει προσαρμοστεί στις τεχνολογικές εξελίξεις και στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της αγοράς εργασίας, διατηρώντας ως βασική προτεραιότητα τη δυνατότητα συνδυασμού των μεταπτυχιακών σπουδών με την επαγγελματική δραστηριότητα.
Με την αφορμή της φετινής επετείου ο Διευθυντής του προγράμματος κ.Θεόφιλος Παπαδημητρίου μιλά στον «Παρατηρητή της Θράκης», για το τι σημαίνει αυτή η επέτειος, τι διδάσκεται σήμερα στις αίθουσες —και κυρίως στις οθόνες— της Κομοτηνής και τι παίρνει μαζί του ένα στέλεχος που αποφοιτά.

Ο λόγος στον ίδιο…
ΠτΘ: Είκοσι ένα χρόνια. Τι σημαίνει αυτός ο αριθμός για ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα;
Θ.Π.: Είκοσι ένα χρόνια σημαίνει ότι το πρόγραμμα έχει περάσει από όλα τα στάδια που περνά ένας οργανισμός: την ίδρυση, την πρώτη αναγνώριση, τις κρίσεις, την ωρίμανση. Σημαίνει επίσης ότι υπάρχουν πλέον στελέχη σε επιχειρήσεις της Θράκης και όχι μόνο, που κάθισαν σε αυτές τις θέσεις και σήμερα διοικούν. Φανταστείτε ότι οι πρώτοι μας απόφοιτοι είναι πλέον στα 40 τους. Όταν ένα πρόγραμμα κλείνει δύο δεκαετίες, δεν το κρατάει πια η ετήσια προκήρυξη του· το κρατάει η πορεία των αποφοίτων του. Αυτό είναι, για εμάς, το πιο αυστηρό κριτήριο και συνάμα το πιο κολακευτικό.

Από τις πανεπιστημιακές αίθουσες στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση
ΠτΘ: Πώς ξεκίνησε και τι άλλαξε από τότε;
Θ.Π.: Ξεκίνησε σε μια εποχή που τα μεταπτυχιακά ήταν λίγα, τα μαθήματα γινόταν μέσα σε αίθουσες, στις απογευματινές ώρες μεσοβδόμαδα. Πλέον η εξ αποστάσεως εκπαίδευση στην Ελλάδα είναι ο κανόνας, με μια βασική ιδέα που δεν έχει αλλάξει: το MBA πρέπει να μπορεί να το παρακολουθήσει ένας εργαζόμενος. Ό,τι άλλαξε, άλλαξε φέρνοντας προσιτά τεχνολογικά εργαλεία διδασκαλίας χωρίς να χαθεί το περιεχόμενο. Η πλατφόρμα, τα εργαλεία, ο τρόπος που γίνεται η αλληλεπίδραση —όλα είναι σήμερα διαφορετικά και σύγχρονα.

Ένα MBA για εργαζόμενους, επαγγελματίες και νέους πτυχιούχους
ΠτΘ: Σε ποιους απευθύνεται σήμερα;
Θ.Π.: Το πρόγραμμα απευθύνεται τόσο σε στελέχη επιχειρήσεων, σε ανθρώπους που έχουν ήδη αναλάβει ή φιλοδοξία να αναλάβουν μεσαία ή ανώτατη διοικητική ευθύνη και θέλουν να κατανοήσουν τη συνολική εικόνα της επιχείρησης και του οικονομικού περιβάλλοντός της, σε επαγγελματίες που σκέφτονται να περάσουν από την τεχνική γνώση στη διοίκηση, όσο και σε νέους πτυχιούχους που θέλουν να εξειδικευτούν και να ξεκινήσουν την καριέρα τους με ένα μεταπτυχιακό. Δεν ζητάμε να έχουν έρθει όλοι από τον ίδιο δρόμο. Ζητάμε να μπορούν να ανταποκριθούν στον ρυθμό και στον στόχο.
ΠτΘ: Πώς λειτουργεί πρακτικά ένα πρόγραμμα για εργαζόμενους;
Θ.Π.: Τα μαθήματα γίνονται Παρασκευή απόγευμα και Σαββατοκύριακο πρωί. Είναι μια επιλογή που δεν είναι καθόλου τυχαία: δεν συμπίπτει με τις συνηθισμένες εργάσιμες ώρες της εβδομάδας και δίνει στον φοιτητή ένα προβλέψιμο «παράθυρο» αφιερωμένο στη μελέτη. Επιπλέον, η δομή είναι αρθρωτή (modules): ανά δεκαπενθήμερο ο φοιτητής εστιάζει σε ένα μόνο μάθημα. Δεν τρέχει πίσω από πέντε μαθήματα ταυτόχρονα. Εμβαθύνει σε ένα αντικείμενο, μελετά, εξετάζεται σε αυτό, το ολοκληρώνει και περνά στο επόμενο. Για έναν άνθρωπο που δουλεύει οκτώ ώρες την ημέρα, αυτό κάνει τη διαφορά ανάμεσα στο «μπορώ» και στο «δεν προλαβαίνω».

Από τη στρατηγική και τα χρηματοοικονομικά στην τεχνητή νοημοσύνη
ΠτΘ: Τι ακριβώς μαθαίνει κάποιος που μπαίνει σε αυτό το πρόγραμμα;
Θ.Π.: Μαθαίνει το πώς οργανώνεται και διοικείται αποτελεσματικά η σύγχρονη επιχείρηση ώστε να είναι ανταγωνιστική και επιτυχημένη μέσα σε ένα απαιτητικό οικονομικό σύστημα. Το πρόγραμμα καλύπτει τις μεγάλες περιοχές της διοίκησης, και τις καλύπτει όλες: τα χρηματοοικονομικά και τις αγορές, τη λογιστική και την επιχειρηματική οικονομική, το μάρκετινγκ και τη διεθνή επιχειρηματικότητα, τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, τη στρατηγική και την ηγεσία, το εταιρικό δίκαιο, αλλά και τις ποσοτικές μεθόδους και τα υπολογιστικά εργαλεία χωρίς τα οποία καμία απόφαση δεν στέκει σήμερα. Στο τελευταίο στάδιο όλα αυτά δοκιμάζονται στην πράξη, μέσα από το επιχειρηματικό σχέδιο και τη διαχείριση έργου. Δεν λείπει τίποτε από τα βασικά. Ένα στέλεχος που θα περάσει από όλες αυτές τις επιστημονικές περιοχές μπορεί να συζητήσει και να πάρει αποφάσεις με τον οικονομικό διευθυντή, με τον νομικό σύμβουλο και με τον υπεύθυνο πωλήσεων στην ίδια γλώσσα — και αυτό είναι, στην πράξη, το νόημα ενός MBA.

«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι επίδειξη τεχνολογίας, αλλά εργαλείο αξιοποίησης δεδομένων»
ΠτΘ: Και τα υπολογιστικά εργαλεία; Πολλές επιχειρήσεις το ζητούν αυτό πλέον.
Θ.Π.: Το επιστημονικό management δεν το διδάσκουμε ως θεωρία· το διδάσκουμε ως πρακτικό τρόπο σκέψης. Οι ποσοτικές μέθοδοι μπαίνουν στο πρόγραμμα όχι ως άσκηση, αλλά ως η γλώσσα με την οποία προσεγγίζουμε μια βέλτιστη επιχειρηματική απόφαση. Όταν ο σπουδαστής μάθει να μοντελοποιεί ένα πρόβλημα, να υπολογίζει το κόστος και το ρίσκο του και να συγκρίνει εναλλακτικές επιλογές με βάση αριθμούς, παύει να αποφασίζει με το ένστικτο και λειτουργεί τεχνοκρατικά. Σε αυτή ακριβώς την παράδοση έχει πλέον προστεθεί και η τεχνητή νοημοσύνη, που έχει ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα: όχι ως επίδειξη της τεχνολογίας, αλλά ως το εργαλείο που επιτρέπει σε ένα στέλεχος να αξιοποιήσει δεδομένα τα οποία μέχρι χθες έμεναν αναξιοποίητα.
Θέλω όμως να είμαι σαφής σε κάτι που μας ρωτούν συχνά. Τα μαθήματα είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να μπορεί να τα παρακολουθεί με την ίδια άνεση ένας απόφοιτος Οικονομικού Τμήματος, ένας πτυχιούχος της Σχολής Θετικών Επιστημών ή του Πολυτεχνείου αλλά και ένας απόφοιτος της Ελληνικής Φιλολογίας ή ΤΕΦΑΑ. Αυτό δεν είναι απλά μια επιθυμία, είναι σχεδιαστική αρχή. Ο φοιτητής που έρχεται από τις θετικές επιστήμες βρίσκει το βάθος που τον ενδιαφέρει· ο φοιτητής που έρχεται από τις ανθρωπιστικές βρίσκει τον δρόμο για να φτάσει στο ίδιο σημείο. Σε ένα πρόγραμμα που απευθύνεται σε απόφοιτους από κάθε κλάδο, αυτό δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Είναι ο λόγος για τον οποίο το πρόγραμμα λειτουργεί και έχει δώσει εξειδίκευση ήδη σε απόφοιτους από κάθε δυνατή επιστήμη.
Η εμπειρία της αγοράς συναντά την ακαδημαϊκή γνώση
ΠτΘ: Ποιοι διδάσκουν;
Θ.Π.: Ακαδημαϊκοί με μεγάλη εμπειρία στην αγορά και τη διοίκηση επιχειρήσεων και οργανισμών. Αυτός ο συνδυασμός είναι, κατά τη γνώμη μου, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του προγράμματος. Δεν διδάσκουμε θεωρία για τη θεωρία. Ο διδάσκων που έχει καθίσει απέναντι σε έναν πελάτη, που έχει συντάξει ισολογισμό ή που έχει τρέξει ένα έργο, διδάσκει διαφορετικά. Φέρνει στην τάξη την εμπειρία του, το πρόβλημα και τις λύσεις του όπως εμφανίζονται στην πραγματική επιχείρηση και όχι όπως περιγράφονται θεωρητικά σε ένα εγχειρίδιο.

Το όφελος για τις επιχειρήσεις: Στελέχη με συνολική εικόνα και στρατηγική σκέψη
ΠτΘ: Τι κερδίζει όμως ο εργοδότης που απασχολεί ήδη ή θα προσλάβει ένα τέτοιο στέλεχος;
Θ.Π.: Κερδίζει έναν άνθρωπο που βλέπει πιο μακριά από το τμήμα του. Το μεγάλο κόστος σε μια επιχείρηση δεν είναι συνήθως η έλλειψη εξειδίκευσης· είναι η έλλειψη κοινής εικόνας και στρατηγικής επίτευξης των στόχων. Όταν ο διευθυντής παραγωγής καταλαβαίνει τι σημαίνει κόστος κεφαλαίου και ο οικονομικός διευθυντής καταλαβαίνει τι σημαίνει ρυθμός παράδοσης, οι αποφάσεις παίρνονται σωστότερα, γρηγορότερα και με λιγότερες παρεξηγήσεις. Αυτό δεν αγοράζεται· χτίζεται.
ΠτΘ: Η διοίκηση αλλάζει ραγδαία. Πώς προλαβαίνει ένα πρόγραμμα;
Θ.Π.: Υπάρχουν οι αρχές που αλλάζουν πολύ αργά, και οι εξελίξεις που αλλάζουν ραγδαία. Ο στόχος ενός ΠΜΣ είναι να κρατάει μια ισορροπία ανάμεσα στα δυο. Οι αρχές χτίζουν την δομή του προγράμματος, τα εργαλεία αλλάζουν κάθε λίγα χρόνια. Σε τακτά χρονικά διαστήματα γίνεται αναμόρφωση του προγράμματος. Να πούμε βέβαια ότι ένα στέλεχος που έχει αποκτήσει αναλυτική τεχνοκρατική σκέψη, έχει μάθει να διαβάζει σωστά μια κατάσταση, έχει μελετήσει ένα πρόβλημα, μπορεί να προσαρμοστεί σε νέες τεχνολογικές εξελίξεις.
«Να υπολογίσει τι θα γνωρίζει μετά από δύο χρόνια σπουδών»
ΠτΘ: Τι θα λέγατε σε κάποιον που διαβάζει αυτή τη συνέντευξη και το σκέφτεται;
Θ.Π.: Θα του έλεγα να μη μετρήσει πρώτα τον χρόνο. Ναι, χρειάζεται χρόνος, και ναι, είναι απαιτητικό. Θα του έλεγα να υπολογίσει τι θα γνωρίζει μετά από δύο χρόνια σπουδών στο ΜΒΑ, σε σχέση με την παρούσα κατάσταση του. Η διαφορά είναι μεγάλη. Οι πληροφορίες για το πρόγραμμα, τα μαθήματα και τη διαδικασία υποβολής αίτησης βρίσκονται στην ιστοσελίδα mba.econ.duth.gr. Η νέα χρονιά ξεκινά, και η πόρτα είναι ανοιχτή.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
