Οι δεικτες κινουνται θετικα, αλλα οχι αρκετα γρηγορα, στην ΑΜΘ

Τις κινήσεις που έχουν γίνει από την διοίκηση της Περιφέρειας, και θα συνεχίσουν στο μέλλον, για να βελτιώσει την οικονομική κατάσταση των πολιτών της παρέθεσε ο Περιφερειάρχης ΑΜΘ κ. Χριστόδουλος Τοψίδης, κατά τη συνεδρίαση λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου ΑΜΘ που έλαβε χώρα την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου.

Ο κ. Τοψίδης αναφέρθηκε στην βελτίωση των περισσότερων δεικτών κατά την διάρκεια της θητείας τους, παρότι παραδέχτηκε πως ακόμα τα πράγματα για τους κατοίκους της παραμένουν δύσκολα και χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια, ενώ τόνισε πως η Περιφέρεια χρησιμοποιεί όλα τα μέσα που διαθέτει για να μπορέσει να βελτιώσει τη ζωή των πολιτών της.

Ο Επικεφαλής της Ανεξάρτητης Ενωτικής Πρωτοβουλίας κ. Στέργιος Ηλιόπουλος επικαλέστηκε την σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες της Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, μεταξύ των οποίων η πρωτιά Ακρίβειας Στέγης σε όλη την ΕΕ για την ΑΜΘ, με περισσότερα από 1 στα 3 νοικοκυριά (33,9%) δαπανούν άνω του 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους αποκλειστικά για ενοίκιο, δάνεια και λογαριασμούς, ενώ η περιοχή κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις των καθυστερήσεων πληρωμών.

Παρά το γενικό ποσοστό ανεργίας 10,7%, το 50,2% των ανέργων είναι μακροχρόνια άνεργοι, ενώ η ανεργία στους νέους 15–24 ετών αγγίζει το 23,8%, το 10,6% των νέων βρίσκεται εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NEETs), ενώ η μερική απασχόληση στις γυναίκες εκτοξεύεται στο 11,46% έναντι 3,66% στους άνδρες.

Τέλος το 26,0% της απασχόλησης εξαρτάται από το Δημόσιο, την Εκπαίδευση και την Υγεία, ενώ ο τομέας Τεχνολογιών Πληροφορικής αντιπροσωπεύει μόλις το 1,0% (1,5 χιλιάδες εργαζόμενοι). Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή στη Δια Βίου Μάθηση βρίσκεται στο πενιχρό 4,6% και ο πληθυσμός συρρικνώνεται στους 565.195 κατοίκους με τον δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων στο 38,1%.

Για αυτό και ζήτησε να μάθει ποιες δράσεις θα αναλάβει η Περιφέρεια για να αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα, να γίνει ανακατανομή των ευρωπαϊκών πόρων ώστε να αντιμετωπιστούν αυτά τα μείζονα ζητήματα, με έμφαση στη νεολαία, αλλά πότε θα προχωρήσει η δημιουργία Παρατηρητηρίου Κοινωνικοοικονομικών Δεικτών με εξαμηνιαία ενημέρωση του Συμβουλίου.

Βελτίωση των δεικτών στην αύξηση του ΑΕΠ

Απαντώντας ο Περιφερειάρχης κ. Χριστόδουλος Τοψίδης τόνισε πως όντως οι κοινωνικές ανισότητες παραμένουν, η ανεργία εξακολουθεί να πιέζει πολλές οικογένειες και η αναπτυξιακή προοπτική απαιτεί επίπονη προσπάθεια, όμως η κατάσταση από πολλές απόψεις βελτιώνεται σταδιακά τα τελευταία χρόνια, και με την προσπάθεια της διοίκησης της ΠΑΜΘ εκεί που μπορεί, θα βελτιωθεί περαιτέρω.

Για αυτό και αναφέρθηκε στην πορεία των δεικτών στα δύο χρόνια (2024-25) που η συγκεκριμένη διοίκησης βρίσκεται στο τιμόνι της Περιφέρειας, σημειώνοντας πως δεν είναι στην δική του αρμοδιότητα να μιλήσει για τις προηγούμενες διοικήσεις.

Για την τοπική οικονομία, ο πιο ολοκληρωμένος δείκτης είναι η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ, δηλαδή η αύξηση χωρίς την επίδραση του πληθωρισμού, που για το 2024 η Περιφέρεια αναπτύχθηκε κατά 2,9%, έναντι 2,1% της χώρας και 1,1% της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεύτερη από τις 13 περιφέρειες της χώρας και 40ή από τις 244 της Ένωσης, όταν το 2023 ήταν έβδομη στη χώρα και 110ή στην Ένωση.

Όσο για τις καθυστερήσεις πληρωμών, το 2023 είχε καθυστερήσεις το 61,8% του πληθυσμού, ενώ το 2025 το ποσοστό ήταν 46,3%, μια μείωση 15,5 μονάδων.

Όσο για τις Ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, τον Αύγουστο του 2026 η Περιφέρεια ήταν πρώτη από τις 13 Περιφέρειες, στις εντάξεις έργων του Περιφερειακού Προγράμματος, με εντάξεις ίσες με το 110% του προϋπολογισμού, και τέταρτη στις πληρωμές  με 35% 

Πίεση στη στέγαση

Ένα κομμάτι στο οποίο δεν υπάρχει σημαντική πρόοδος είναι το θέμα της Ακρίβειας Στέγης, όπου η Περιφέρεια ήταν ήδη δεύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2023, και το 2025 πρώτη, ένα ζήτημα όμως το οποίο είναι εθνικό, μιας και το 2025 οι δώδεκα πρώτες θέσεις στην Ένωση είναι όλες Ελληνικές περιφέρειες. 

Η απάντηση σε αυτό δεν είναι μόνο τα στεγαστικά προγράμματα, που είναι κυρίως εθνική αρμοδιότητα, αλλά να αυξηθεί το εισόδημα, και να αναπτυχθεί η οικονομία, κάτι που θεωρεί πως αρχίζει να κινείται μέσω του πραγματικού ΑΕΠ.

Τόνισε πάντως πως η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος απαιτεί συντονισμένες πολιτικές και συνεργασίες, για αυτό και αξιοποιούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία και συνεργάζονται με την τοπική διοίκηση. Στο πλαίσιο της 2ης Αναθεώρησης του ΕΣΠΑ 2021-2027, εξασφάλισαν 10 εκατ. ευρώ για την «προσιτή στέγη». Ποσό που αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη χρηματοδότηση μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, μετά την Αττική και την Κεντρική Μακεδονία. 

Μειώνεται σταθερά η ανεργία

Όσο για τους μακροχρόνια άνεργους, το ποσοστό το 2025 ήταν μειωμένο σημαντικά σε σχέση με το 2023 όταν ήταν 61,5%, με τους μακροχρόνια ανέργους να έχουν μειωθεί από 18.800 σε 13.300 ανθρώπους. 

Επίσης η ανεργία των νέων 15 έως 24 ετών ήταν 31,8% το 2023. Το 2025 είναι 23,8%, οκτώ μονάδες χαμηλότερα. Οι νέοι που δεν εργάζονται ούτε σπουδάζουν ήταν 13,0% και σήμερα είναι 10,6%. Η συνολική ανεργία μειώθηκε από 12,1% σε 10,6%.

Τέλος όσο αφορά την Παραγωγική διάρθρωση και το Δημογραφικό, ο κ. Τοψίδης τόνισε πως έχουν εντοπίσει τις αδυναμίες του παραγωγικού μοντέλου στην Περιφέρεια.

Είναι σημαντικό πως σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ απέκτησαν ένα κρίσιμο εργαλείο ανάπτυξης, την έκθεση «Επανεξετάζοντας την Περιφερειακή Ελκυστικότητα στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη», που παρουσιάστηκε  τον Φεβρουάριο του 2025 και ορίζει τις προτεραιότητες, όπως υποδομές μεταφορών και ψηφιακές, κάλυψη του κενού σε δεξιότητες, κοινωνική συνοχή. 

Ειδικά για την απασχόληση σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας ο ευρύτερος δείκτης της Eurostat  σχεδόν διπλασιάστηκε από το 2023, από 0,9% σε 1,9%, το υψηλότερο ποσοστό από το 2015, που είναι και πάλι χαμηλός, στο μισό του εθνικού μέσου όρου, αλλά κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Μία στατιστική η οποία προκάλεσε εντύπωση είναι το γεγονός ότι από την 1η Ιανουαρίου 2023 έως την 1η Ιανουαρίου 2025 η Περιφέρεια απέκτησε 6.188 κατοίκους περισσότερους, ενώ η χώρα έχασε σχεδόν 30.000, ενώ ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων βελτιώθηκε από 38,4% σε 38,1%, ενώ ο εθνικός χειροτέρεψε. 

Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη φέρεται να είναι από τις λίγες περιφέρειες της χώρας που παρουσιάζουν εισροή κατοίκων, κάτι το οποίο διερευνούν, με τον κ. Τοψίδη να ξεκαθαρίζει πως δεν μιλάμε για ανατροπή του δημογραφικού προβλήματος, χρήζει όμως περαιτέρω μελέτης. 

Τέλος η δια βίου μάθηση ενώ ήταν όντως χαμηλή, όπως σε όλη τη χώρα, το 4,6% του 2025 ήταν 2,4% το 2023. 

Τι πρέπει να γίνει

Παρά την όποια πρόοδο, τα πράγματα παραμένουν δύσκολα, με την στέγαση να είναι κρίσιμο ζήτημα, την ανεργία να μειώνεται, αλλά πιο αργά από ότι σε όλη τη χώρα, ενώ η δαπάνη για έρευνα και ανάπτυξη μειώθηκε το 2024. 

Για όλα αυτά κάνουν στοχευμένες κινήσεις, όπως τις δράσεις για τη στέγαση που αναφέρθηκαν παραπάνω,  και δράσεις για Νέους Επιστήμονες (19,3 εκατομμύρια ευρώ για την πρόσληψη νέων ανέργων υψηλών προσόντων από την οποία ωφελήθηκαν 273 επιχειρήσεις σε όλη την Περιφέρεια, δημιουργώντας περίπου 300 νέες θέσεις εργασίας για εξειδικευμένο προσωπικό), για έρευνα και καινοτομία (προϋπολογισμό 17 εκατ. ευρώ, για την ενίσχυση περίπου 84 επιχειρήσεων), Νεανικής Επιχειρηματικότητας: (Προϋπολογισμό 3 εκατομμυρίων ευρώ, 66 συμπολίτες μας δημιούργησαν επιχειρήσεις) αλλά και Δράση για την στρατηγική καινοτομία RIS3, (προϋπολογισμό 55 εκατ. ευρώ, στηρίζοντας 225 υφιστάμενες επιχειρήσεις).

Τέλος για την πρόταση του Παρατηρητηρίου, αυτή ήδη υλοποιείται, με αποτέλεσμα πολλές εκ των δράσεων και των στοχεύσεων να σχεδιάζονται με βάση την μελέτη των δεδομένων ανέφερε, επισημαίνοντας πως τα προβλήματα δεκαετιών δεν λύνονται μαγικά σε λίγους μήνες, αλλά με σχέδιο, θεσμική σοβαρότητα και συλλογική προσπάθεια, μακριά από μηδενιστικές προσεγγίσεις.

«Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές αναπτυξιακές και κοινωνικές προκλήσεις. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η ανεργία, η φτώχεια, η χαμηλή παραγωγικότητα ή η δημογραφική πίεση έχουν αντιμετωπιστεί οριστικά» ανέφερε ο Περιφερειάρχης, τονίζοντας πως ευθύνη της Διοίκησης είναι να αναγνωρίζει τα προβλήματα, να σχεδιάζει παρεμβάσεις και να αξιολογεί την αποτελεσματικότητά τους.

«Η έκθεση της Eurostat καταγράφει πραγματικές αδυναμίες, αλλά καταγράφει και συγκεκριμένες θετικές μεταβολές… όταν έχεις τη διάθεση να τις δεις, να τις συγκρίνεις ορθά , αντικειμενικά και όχι με “παρωπίδες”» κατέληξε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.