Η ιστορια των συναγωγων της Ελλαδας ζωντανευει στην Κομοτηνη μεσα απο το εργο του Ηλια Μεσσινα

Ένα ξεχωριστό ταξίδι στην ιστορία, την αρχιτεκτονική και τη μνήμη των εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδας θα έχουν την ευκαιρία να πραγματοποιήσουν οι κάτοικοι της Κομοτηνής, μέσα από την παρουσίαση του νέου βιβλίου του αρχιτέκτονα και πολεοδόμου Δρ Ηλία Β. Μεσσίνα, με τίτλο «Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, στις 19:00, στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κομοτηνής, στο Τσανάκλειο Μέγαρο, σε διοργάνωση των Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κομοτηνής, στο πλαίσιο των δράσεων που υλοποιούνται με την ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. «Κομοτηνή Εν Δράσει», των εκδόσεων Ινφογνώμων και του «Παρατηρητής της Θράκης», με τη συνδιοργάνωση του Εργαστηρίου Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.

Παρουσία του συγγραφέα για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Βασίλης Ριτζαλέος, από το Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, και ο Γιώργος Ευφραιμίδης, αρχιτέκτων μηχανικός με μεταπτυχιακή ειδίκευση στην Προστασία, Αποκατάσταση και Ανάδειξη Ιστορικών Κτιρίων και Συνόλων.

Τον συντονισμό της εκδήλωσης θα αναλάβει η αρχιτέκτων Αγγελική Κουγιουμτζόγλου.

Ένα πολύχρονο ερευνητικό έργο για περισσότερες από 100 συναγωγές

Το βιβλίο «Οι Συναγωγές της Ελλάδος: Αρχείο Ιστορίας και Αρχιτεκτονικής» συνοψίζει έξι δεκαετίες έρευνας πεδίου και αρχειακής τεκμηρίωσης των συναγωγών της Ελλάδος, μία έρευνα που ξεκίνησε ο συγγραφέας στις αρχές της δεκαετίας του 1990 αποτυπώνοντας συναγωγές που στέκουν μέχρι σήμερα και άλλες που κατεδαφίστηκαν λίγα χρόνια αργότερα.

Η έρευνα του συγγραφέα, εμπλουτίστηκε από το σπάνιο αρχείο του αρχιτέκτονα Σεμτώβ Σαμουήλ (1939-2009), που παραδόθηκε στον συγγραφέα από τους συγγενείς του. Ο Σαμουήλ ως φοιτητής αρχιτεκτονικής, με προτροπή του καθηγητή Νίκου Μουτσόπουλου, πραγματοποίησε το 1960/61 επισκέψεις σε συναγωγές σε όλη την ελληνική επικράτεια, τεκμηριώνοντας συναγωγές άλλες ερειπωμένες και άλλες σε χρήση, φωτογραφικά και με πλήρεις αρχιτεκτονικές αποτυπώσεις. Το μοναδικό τεκμήριο για τις συναγωγές αυτές, που αργότερα κατεδαφίστηκαν, είναι το αρχείο Σαμουήλ το οποίο σταδιακά ψηφιοποιείται με τρισδιάστατες αναπαραστάσεις και δημιουργία ψηφιακών μοντέλων εικονικής πραγματικότητας των συναγωγών αυτών. 

Το βιβλίο είναι ένα σπάνιο αρχείο 453 σελίδων, με 272 φωτογραφίες, ψηφιακοί χάρτες και 237 αρχιτεκτονικά σχέδια και διαγράμματα που συμπληρώνει τα κενά της ιστορικής αφήγησης, αρχιτεκτονικής συνέχειας και αστικής εμπειρίας σε πόλεις που οι συναγωγές αποτελούν πλέον ‘αόρατα’ μνημεία που, λόγω της ανοικοδόμησης και του εκσυγχρονισμού των πόλεων, κινδυνεύουν να ξεχαστούν. Στο βιβλίο καταγράφονται πάνω από 100 συναγωγές σε όλη την Ελλάδα, με σύντομες ιστορικές και αρχιτεκτονικές περιγραφές, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, ψηφιακούς χάρτες, βιβλιογραφία και αρχειακές πηγές.

Το βιβλίο συμπληρώνει ένα τεράστιο κενό στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία. Ιδιαίτερα όσον αφορά στη φωτογραφική και αρχιτεκτονική τεκμηρίωση και τα ιστορικά στοιχεία, από έρευνα, έρευνα πεδίου και αρχειακή έρευνα σε αρχεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αποτελεί πλέον το πιό πλήρες και εμπεριστατωμένο σύγγραμμα και σημείο αναφοράς στο χώρο αυτό. Η αγγλική μετάφραση του βιβλίου αναμένεται στις αρχές του 2027.

Με την ευκαιρία της ολοκλήρωσης της ενσωμάτωσης των Εβραϊκών Μνημείων του Ελλαδικού χώρου στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα «Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο» του Υπουργείου Πολιτισμού σε συνεργασία με τον συγγραφέα, το βιβλίο χαιρετίζει η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Πρόεδρος του ΚΙΣΕ Δαυίδ Σαλτιέλ, ενώ το προλογίζει ο ακαδημαϊκός καθηγητής και αρχιτέκτονας Μανόλης Κορρές.

Ποιος είναι ο Ηλίας Μεσσίνας

Ο Ηλίας Μεσσίνας (1964-) είναι αρχιτέκτονας και πολεοδόμος, σύμβουλος αειφορίας και δημόσιας διαβούλευσης. Απόφοιτος του Κολλεγίου Αθηνών, του Yale School of Architecture, της Ακαδημίας Bezalel, κάτοχος διδακτορικού στη Χωροταξία και MSc σε «Περιβάλλον και Ανάπτυξη» από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με postdoctoral fellowship από το Faculty of Architecture and Town Planning του Technion Institute of Technology και με έρευνα πάνω στο βιοκλιματικό σχεδιασμό στο Desert Architecture Unit του Πανεπιστημίου Ben Gurion.

Ανέλαβε για πρώτη φορά την εκτενή μελέτη και αποτύπωση των συναγωγών στην Ελλάδα το 1993, την οποία και δημοσίευσε εκτενώς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το 1995 έως το 2023 ανέλαβε με συνεργάτες, τη μελέτη και αναπαλαίωση συναγωγών σε πόλεις ανά την Ελλάδα. Το 2022-2023 ανέλαβε για τη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού τον εμπλουτισμό του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του «Αρχαιολογικού Κτηματολογίου» του Υπουργείου Πολιτισμού με την ενσωμάτωση των Εβραϊκών Μνημείων του Ελλαδικού χώρου.

Δημιουργός του «ECOWEEK» που από το 2005 προωθεί τον αειφορικό και συμμετοχικό σχεδιασμό, την κυκλική οικονομία, την καινοτομία και τη δημόσια διαβούλευση σε 18 χώρες.

Είναι συγγραφέας 16 βιβλίων και δεκάδων άρθρων για την πολιτιστική κληρονομιά, τις συναγωγές της Ελλάδος και τον αειφορικό σχεδιασμό. Έχει βραβευτεί για το έργο του και υπήρξε υποψήφιος για τα βραβεία Tallberg/Eliasson Global Leadership και European Prize, ενώ περιλαμβανόταν στον κατάλογο της ελληνικής συμμετοχής στη Μπιενάλε, το 2006.

Διδάσκει αειφορικό σχεδιασμό στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Είναι παντρεμένος με την Υβέτ και έχουν τρεις κόρες, τη Μάγια, τη Νόα και την Έντεν.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.