Η δημοκρατια στη Γερμανια και στην Ευρωπη

Η άνοδος της AfD στη Γερμανία, οι εκλογικές ανατροπές και η σχέση κυβέρνησης και εκλογικού σώματος στο επίκεντρο πολιτικής ανάλυσης

Δεν ήταν μόνον οι εκλογές στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ όπου η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) υπερδιπλασίασε το ποσοστό που είχε λάβει το 2021 θριαμβεύοντας, ενώ οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) το υποδιπλασίασαν. Και στις εκλογές στο Μεκλεμβούργο επαναλήφθηκε το ίδιο, αλλά και στο Βερολίνο πάλι η AfD διπλασίασε το ποσοστό της, ενώ το CDU είχε σοβαρότατες απώλειες. Ξαφνικά, όσοι ψήφισαν την AfD έγιναν νεοφασίστες; Παρόλα αυτά, ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς διεμήνυσε ότι θα παραμείνει στη θέση του, προχωρώντας το πλάνο των μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησής του. Όμως, στο πλαίσιο του δημοκρατικού πολιτεύματος, οι εκλεγμένοι δεν πρέπει να είναι απλοί διαχειριστές της βούλησης του λαού και μόνον; Δήλωσε μάλιστα ότι «αυτές οι μεταρρυθμίσεις αποτελούν το αντίδοτο στο δηλητήριο του αυταρχισμού, το οποίο διεισδύει όλο και πιο βαθιά στην κοινωνία μας». Ποιος είναι αυταρχικός εν προκειμένω;

Τι επέφερε αυτήν την ανατροπή στο πολιτικό σκηνικό της Γερμανίας; Έγραφε ο Eric Gujer, πολιτικός συντάκτης και εκδότης στη “Neue Zürcher Zeitung” το 2012: «Η πλειοψηφία των Γερμανών επιθυμεί περισσότερο για τη χώρα τους έναν ρόλο μεγάλης Ελβετίας στο εικονοστάσιο της παγκόσμιας πολιτικής. […] Το Βερολίνο δεν ασκεί παρά απρόθυμα τον ηγετικό του ρόλο – ρόλο κατά προτίμηση οικονομικό, σπανίως εξωτερικής πολιτικής και ποτέ στρατιωτικό». Ο Μερτς, όπως και ο προκάτοχός του Σολτς, εμφανίζεται πολεμοκάπηλος, διακινεί σενάρια απειλών κατά της Γερμανίας, εκφοβίζει τους πολίτες μιλώντας για καταφύγια, προμήθειες έκτακτης ανάγκης και επικείμενο πόλεμο, ανήγαγε μάλιστα σε υπαρξιακό θέμα το συμβάν στη Λειψία για να δικαιολογήσει την πολιτική του. Με τη στροφή της βιομηχανίας στην πολεμική βιομηχανία ελπίζει να αντιμετωπίσει τη συρρίκνωσή της. Οι πολίτες όμως αντιλαμβάνονται ότι η ύφεση της γερμανικής οικονομίας και τα συνακόλουθα που επέφερε στο βιοτικό τους επίπεδο είναι το αποτέλεσμα της απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο. Νιώθουν προσβεβλημένοι για την καταπάτηση της εθνικής τους κυριαρχίας με το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2 και αντιλαμβάνονται ότι οι κυρώσεις επιστρέφουν στους ίδιους και γίνονται μπούμερανγκ για τη ζωή τους. Γι’ αυτό και καταψηφίζουν τον παραλογισμό του καγκελαρίου, στρεφόμενοι στην AfD, αφού και οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) με καγκελάριο τον Σολτς ακολούθησαν την ίδια πολιτική. Σήμερα CDU και SPD συγκυβερνούν, οπότε οι αντιδράσεις στράφηκαν υπέρ της AfD. Βέβαια, ο πόλεμος υπήρξε «δώρο του Θεού» για τους κυβερνώντες στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον Emmanuel Todd. Αφενός, διότι επισείοντας τη ρωσική απειλή μπορούν και αποπροσανατολίζουν τους λαούς από τα κοινωνικά προβλήματα της νεοφιλελεύθερης πολιτικής και της δημοκρατίας και, αφετέρου, διότι η ΕΕ σε συνθήκες διάλυσης χρειαζόταν έναν εχθρό για να συνέλθει.

Ο Μερτς, όπως και ο προκάτοχός του Σολτς, εμφανίζεται πολεμοκάπηλος, διακινεί σενάρια απειλών κατά της Γερμανίας, εκφοβίζει τους πολίτες μιλώντας για καταφύγια, προμήθειες έκτακτης ανάγκης και επικείμενο πόλεμο, ανήγαγε μάλιστα σε υπαρξιακό θέμα το συμβάν στη Λειψία για να δικαιολογήσει την πολιτική του. Με τη στροφή της βιομηχανίας στην πολεμική βιομηχανία ελπίζει να αντιμετωπίσει τη συρρίκνωσή της. Οι πολίτες όμως αντιλαμβάνονται ότι η ύφεση της γερμανικής οικονομίας και τα συνακόλουθα που επέφερε στο βιοτικό τους επίπεδο είναι το αποτέλεσμα της απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο.Νιώθουν προσβεβλημένοι για την καταπάτηση της εθνικής τους κυριαρχίας με το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2, αντιλαμβάνονται ότι οι κυρώσεις επιστρέφουν στους ίδιους και γίνονται μπούμερανγκ για τη ζωή τους

Μετά το Μάαστριχτ, επακόλουθο της διάλυσης της ΕΣΣΔ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας, η δημοκρατία, η σχέση του εκλογικού σώματος με τους εκλεγμένους που το εκπροσωπούν, έγινε προκλητικά αντιφατική. Θα έλεγα ότι δεν υπάρχει δημοψήφισμα σε κράτος μέλος της ΕΕ όπου η διάσταση μεταξύ των κομμάτων και του εκλογικού σώματος για την επιθυμητή έκβαση του δημοψηφίσματος να μην ήταν μεγάλη. Στην περίπτωση μάλιστα καταψήφισης της πρότασης των Βρυξελλών, το δημοψήφισμα επαναλαμβανόταν με ανώδυνες τροποποιήσεις και εκφοβισμούς μέχρι να ψηφιστεί ή ακυρωνόταν. Να θυμίσουμε την περίπτωση του δημοψηφίσματος για το Ευρωσύνταγμα σε Γαλλία και Ολλανδία το 2005, όπου το «όχι» υπερίσχυσε με μεγάλη διαφορά. Το δημοψήφισμα στις δύο χώρες δεν επαναλήφθηκε, αλλά η Συνθήκη της Λισαβόνας που το αντικατέστησε υπερψηφίστηκε από τα δύο κοινοβούλια, παρακάμπτοντας τους λαούς χωρίς καμία αντίδραση. Ήταν ένα σημείο καμπής για τους λαούς, σύμφωνα με τον Todd: Σε δύο χώρες με φιλελεύθερη δημοκρατική παράδοση οι λαοί δεν υπολογίζονται πλέον, «όχι απλώς εξ αιτίας των “ελίτ” που τους παρακάμπτουν, αλλά επειδή έχουν καταστεί αδρανείς από έναν θρησκευτικό και ιδεολογικό μηδενισμό, [ώστε] καμιά συλλογική δράση δεν μπορεί να τους κινητοποιήσει».

Η δημοκρατία απαξιώθηκε και στις κοινοβουλευτικές εκλογές στη Γαλλία το 2024 από τον πρόεδρο Μακρόν: Ενώ την πρώτη Κυριακή των εκλογών, όταν καταγράφονται οι συσχετισμοί των κομμάτων, το κόμμα του Μακρόν κατατάχθηκε τρίτο, με πρώτη τη Λεπέν και δεύτερο τον Μελανσόν, και τη δεύτερη Κυριακή, μετά την απόσυρση υποψηφίων άλλων κομμάτων για να αποτραπεί η επικράτηση της Λεπέν, το κόμμα του Μακρόν κατατάχθηκε κοινοβουλευτικά δεύτερο, αγνόησε εντελώς τη λαϊκή βούληση στη συγκρότηση των κυβερνήσεων. Προτίμησε να βυθίσει τη Γαλλία σε κυβερνητική κρίση, εναλλάσσοντας τον έναν πρωθυπουργό της αρεσκείας του μετά τον άλλο, παρά να σεβαστεί τη λαϊκή βούληση. Για να ακολουθήσει σήμερα ο Μερτς. Δεν γνωρίζω πλέον ποιος είναι περισσότερο ή λιγότερο «δημοκράτης»: ο Μερτς ή η Βάιντελ, ο Μακρόν ή η Λεπέν; Προφανώς κανείς. Όμως, ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις. Οι λαοί θα πρέπει να απαντήσουν, αρκεί να αφυπνιστούν! Με τις εκλογές, απλά εκτονώνεται η λαϊκή δυσαρέσκεια. Το ζητούμενο είναι να μην αξιοποιείται η άνοδος της Ακροδεξιάς ως «πλυντήριο» της νεοφιλελεύθερης και αντιδημοκρατικής πολιτικής που εφαρμόζουν τα συστημικά κόμματα που κυβερνούν τα κράτη της Ευρώπης, διότι η πολιτική τους είναι αυτή που εκτοξεύει την Ακροδεξιά εκλογικά.

Αλεξανδρούπολη, 23/9/2026

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.