Η 3η Σεπτεμβρη δεν ειναι αναμνηση● ειναι ευθυνη για το αυριο!

Γράφει η Κατερίνα Μανανά*

Υπάρχουν ημερομηνίες που δεν τις θυμόμαστε απλώς, τις κουβαλάμε και η 3η Σεπτέμβρη είναι μία από αυτές.

Πριν από 52 χρόνια, ο Ανδρέας Παπανδρέου παρουσίασε τη Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη, βάζοντας στο επίκεντρο έννοιες που για την εποχή ήταν βαθιά ριζοσπαστικές και ανανεωτικές: εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική δικαιοσύνη, δημοκρατία. Δεν ήταν απλώς η ίδρυση ενός κόμματος. Ήταν η πολιτική έκφραση μιας κοινωνίας που ζητούσε να αποκτήσει φωνή, δικαιώματα και συμμετοχή.

Το ΠΑΣΟΚ μέσα από την μακρόχρονη δημοκρατική και αγωνιστική πορεία του, άλλαξε πολλά στερεότυπα και κατεστημένα που ταλαιπωρούσαν τον Έλληνα πολίτη, με λίγα λόγια άλλαξε την Ελλάδα! Το Εθνικό Σύστημα Υγείας, η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, οι μεγάλες αλλαγές στο Οικογενειακό Δίκαιο, η ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η δημιουργία ενός πραγματικού κοινωνικού κράτους δεν είναι ιστορικές υποσημειώσεις, είναι κατακτήσεις που επηρέασαν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.

Και γι’ αυτό η 3η Σεπτέμβρη δεν μπορεί να είναι μια γιορτή νοσταλγίας.

Γιατί σήμερα, 52 χρόνια μετά, υπάρχουν νέοι άνθρωποι που εργάζονται και πάλι χωρίς να μπορούν εύκολα να ζήσουν μόνοι τους, που βλέπουν το ενοίκιο να απορροφά μεγάλο μέρος του μισθού τους. Μικρομεσαίοι που παλεύουν να κρατήσουν τις επιχειρήσεις τους όρθιες. Συνταξιούχοι που μετρούν ξανά και ξανά τα έξοδά τους. Και ολόκληρες περιοχές της χώρας που αισθάνονται ότι οι αποφάσεις παίρνονται μακριά τους.

Στη Ροδόπη και στη Θράκη αυτά δεν είναι θεωρητικές συζητήσεις. Είναι η πραγματικότητα. Είναι το αν ένας νέος άνθρωπος θα μπορέσει να μείνει στον τόπο του, να δουλέψει, να δημιουργήσει και να προχωρήσει χωρίς να θεωρεί μονόδρομο την Αθήνα ή το εξωτερικό.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στην επικοινωνία. Και εδώ βρίσκεται η ουσία της σημερινής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει παρουσιάσει μια εικόνα οικονομικής κανονικότητας και μεταρρυθμιστικού εκσυγχρονισμού. Όμως η κανονικότητα έχει αξία μόνο όταν τη νιώθει και η κοινωνία. Όταν ο εργαζόμενος βλέπει τον μισθό του να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας, όταν η κατοικία γίνεται απαγορευτική για έναν νέο άνθρωπο, όταν η μικρομεσαία επιχείρηση πιέζεται από κόστος, φόρους και υποχρεώσεις, τότε κάτι δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλη μία κυβέρνηση που θα μας εξηγεί πόσο καλά πηγαίνουν οι δείκτες, ενώ μεγάλο μέρος της κοινωνίας δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στην καθημερινότητα. Χρειάζεται πολιτική που να μετατρέπει την ανάπτυξη σε πραγματική βελτίωση της ζωής των πολιτών, αλλά υπάρχει και μια δεύτερη πλευρά της συζήτησης.

Ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε στον δημόσιο χώρο παρουσιάζοντας ένα νέο σχέδιο ανασυγκρότησης. Και είναι ενδιαφέρον ότι σε αυτό συναντά κανείς προτάσεις που το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει εδώ και καιρό: 120 δόσεις για οφειλές, κοινωνική κατοικία, παρεμβάσεις στην ενέργεια, αλλαγές στην εκπαίδευση και ένα νέο αναπτυξιακό ταμείο.

Φυσικά, καμία πολιτική ιδέα δεν έχει ιδιοκτήτη. Αν μια πρόταση είναι σωστή, καλώς να υιοθετείται. Αλλά υπάρχει μια πολιτική ειρωνεία: ο χώρος που κάποτε προσπάθησε να πείσει την κοινωνία ότι το ΠΑΣΟΚ είναι μέρος του προβλήματος, σήμερα επιστρέφει με προτάσεις που θυμίζουν “copy paste” προτάσεις του ίδιου του ΠΑΣΟΚ.

Και αυτό δεν είναι το μόνο ερώτημα.

Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει τώρα; Για να υπηρετήσει μια νέα πολιτική πρόταση, ενώ έχει ήδη δοκιμαστεί στο παρελθόν και απέτυχε ή για να ξαναβρεί έναν προσωπικό ρόλο στο πολιτικό σκηνικό; Η κοινωνία, πάντως, έχει μνήμη. Θυμάται την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, όπως θυμάται και ζει την περίοδο της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας. Θυμάται τις υποσχέσεις, τις συγκρούσεις, τα λάθη και τις συνέπειες.

Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει ανάγκη να διαλέξει ανάμεσα σε δύο εκδοχές του ίδιου παλιού διλήμματος, παρουσιάζει τη δική του πρόταση.

Και αυτή η προσπάθεια δεν μπορεί να είναι μόνο επικοινωνιακή. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει επιλέξει να δώσει βάρος στους θεσμούς, στη διαφάνεια, στη λογοδοσία και σε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Να μιλήσει για την οικονομία χωρίς εύκολες υποσχέσεις, για το κοινωνικό κράτος χωρίς λαϊκισμό και για την ανάπτυξη χωρίς να θεωρεί αυτονόητο ότι τα οφέλη της θα φτάσουν κάποια στιγμή από μόνα τους σε όλους.

Για τη δική μου γενιά, η 3η Σεπτέμβρη δεν μπορεί να είναι απλώς μια επέτειος. Είναι μια υπενθύμιση ότι τίποτα δεν χαρίζεται. Τα δικαιώματα, οι θεσμοί, το κοινωνικό κράτος, οι ευκαιρίες δεν δημιουργήθηκαν από μόνα τους, κάποιοι τα διεκδίκησαν. Και σήμερα πρέπει να διεκδικήσουμε τα δικά μας.

Για τη δική μου γενιά, η 3η Σεπτέμβρη δεν μπορεί να είναι απλώς μια επέτειος. Είναι μια υπενθύμιση ότι τίποτα δεν χαρίζεται. Τα δικαιώματα, οι θεσμοί, το κοινωνικό κράτος, οι ευκαιρίες δεν δημιουργήθηκαν από μόνα τους, κάποιοι τα διεκδίκησαν. Και σήμερα πρέπει να διεκδικήσουμε τα δικά μας.

Μια Ελλάδα όπου ένας νέος μπορεί να εργαστεί και να μείνει στον τόπο του. Όπου ο μικρομεσαίος δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως φορολογούμενος. Όπου ο συνταξιούχος δεν χρειάζεται να επιλέξει ποιον λογαριασμό θα πληρώσει. Όπου η περιφέρεια δεν θα θυμάται το κράτος μόνο στις εκλογές. Όπου οι θεσμοί θα λειτουργούν για όλους και όχι ανάλογα με το ποιος έχει μεγαλύτερη πρόσβαση στην εξουσία.

Αυτή είναι η ουσία της 3ης Σεπτέμβρη σήμερα. Όχι να κοιτάμε πίσω και να λέμε τι έκανε το ΠΑΣΟΚ, αλλά να αποδεικνύουμε καθημερινά τί μπορεί να καταφέρει ξανά.

Γιατί η Ελλάδα του αύριο δεν χρειάζεται ούτε μια συντηρητική διαχείριση που βαφτίζει την ανισότητα «κανονικότητα», ούτε έναν νέο κύκλο πολιτικής ανακύκλωσης και προσωπικών επιστροφών. Χρειάζεται μια σύγχρονη, προοδευτική δύναμη με καθαρό πολιτικό λόγο, σχέδιο και θεσμική σοβαρότητα.

Αυτό είναι το ΠΑΣΟΚ και αυτή είναι η πραγματική σημασία της 3ης Σεπτέμβρη: όχι η επιστροφή στο παρελθόν, αλλά η διεκδίκηση του μέλλοντος.

*Η Κατερίνα Μανανά είναι Πολιτική Επιστήμονας και Μέλος της ΚΠΕ του ΠΑΣΟΚ

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.