Μικρος Διακοσμος: Μοντελο Πολιτιστικης Αποκεντρωσης

Χρόνια ο «Μικρός Διάκοσμος» πρωτοστατεί στην περιοχή να περάσει ένα πνεύμα πολιτιστικής αποκέντρωσης. Όταν έχεις αδύνατη Περιφέρεια και το κέντρο, οποιοδήποτε κέντρο, δεν μπορεί παρά να χωλαίνει.

«Σοβαρές» χώρες, όπως Ιταλία και Γερμανία ας πούμε, έχουν φροντίσει μια πολύκεντρη διάταξη.

Πέρα απ’ την Ρώμη και η Φλωρεντία και η Μπολόνια και το Μιλάνο έχουν αυτόνομη πλούσια πολιτιστική ζωή.

Με δικούς τους εκδοτικούς οίκους, δικές τους θεατρικές δομές, μουσικά εργαστήρια, βιβλιοθήκες που «νταλαβερίζονται» το κέντρο επί ίσης βάσης κι όχι με το σύνδρομο του επαρχιώτη συγγενή.

Στην Ελλαδίτσα μας συμβαίνει το εντελώς αντίθετο.

Ακόμα και τα λεφτά που δίνονται από το κέντρο, αν πάρουμε το παράδειγμα του Φεστιβάλ Άρδα,  επιστρέφουν πάλι στους αστέρες των Αθηνών, που μας τους κάνανε γνωστούς και τους μανατζάρουν οι γνωστοί «χουντοκάναλοι».

Αθόρυβα λοιπόν, αλλά αποτελεσματικά, πρέπει πολίτες, σύλλογοι, Δήμοι, Περιφέρεια, σχολεία, Πανεπιστήμια κλπ, να προβληματιστούμε δημιουργικά πάνω  στα αίτια αυτής της Πολιτισμικής παρακμής, για να την ξεπεράσουμε.

Ο τρόπος είναι απλός και αν θέλαμε να του βάλουμε ένα τίτλο θα λέγαμε «Ποιοτική παραγωγή σε όλα τα επίπεδα».

Χωρίς παραγωγή, χωρίς ντόπια εργαστήρια, εργοτάξια σοβαρά που να επεξεργάζονται τους ντόπιους καρπούς της γης και του πνεύματος, δεν πρόκειται να ξεφύγουμε από την κατάθλιψη που δημιουργούν οι ατέλειωτες φολκλορικές «σουβλακιάδες».

Γι’ αυτό ο «Μικρός Διάκοσμος» πριν μερικά χρόνια, δημιούργησε τους Αγώνες Αρχαίου Δράματος στο Αρχαίο Θέατρο της Μαρώνειας, εκπαιδεύοντας για τρεις χρονιές οκτώ διαφορετικούς θιάσους και από τους τρεις νομούς της Θράκης, συνεργαζόμενος με την Εφορεία Αρχαιοτήτων, Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση και με το Θεατρολόγο κ.Σίμο Παπαδόπουλο του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.

Αυτή η ευγενής προσπάθεια,τονώνοντας έξυπνα το δημιουργικό πνεύμα της νεολαίας ανακόπηκε άδοξα, εξαιτίας μιας άλογης απόφασης του Δήμου Μαρωνείας- Σαπών,επί Δημαρχίας Σταυρίδη, που ακύρωσε Ευρωπαϊκό πρόγραμμα που υποστήριζε την συνέχιση του θεσμού.

Άλλη μια ενέργεια σε ουσιαστική εργαστηριακή βάση είναι η εκπαίδευση θιάσου από τον Γιάννη Βουλτσίδη και την Γεωργία Γιαννοπούλου, με βάση το λαϊκό Δρώμενο της Τζαμάλας σε συνεργασία με το καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Νέου Σιδηροχωρίου.

Εδώ, μετά από ουσιαστικές πρόβες, τα παιδιά παρουσίασαν στην πλατεία του Νέου Σιδηροχωρίου, αυτό το Θρακιώτικο Δρώμενο που το κάλυψε και η ΕΡΤ3 και έτσι έγινε κάτι ζηλευτό για όλη την Ελλάδα.

Άλλο ένα εργαστήριο με βάση το Θέατρο σκιών, που κράτησε πάλι ένα χρόνο και  συνεργάστηκαν με τον «Μικρό Διάκοσμο» τέσσερα Δημοτικά σχολεία της περιοχής,- Νέα Καλλίστη, Νέο Σιδηροχώρι, Βέννα και Φανάρι. Τα παιδιά εδώ διδάχτηκαν την τέχνη του Θεάτρου σκιών, ανέβασαν δικό τους έργο, το παρουσίασαν στο χωριό τους σε ανοιχτή εκδήλωση και όλοι αυτοί οι θίασοι αντάμωσαν σε ένα θεατρικό εορτασμό, στο λαμπρό χώρο του Μικρού Διάκοσμου, όπου κάθε σχολείο χάρηκε τη δουλειά του άλλου.

Δεν θα ‘χαν τέλος τα εργαστήρια που με χίλια ζόρια καταφέρνει να στήνει ο «Μικρός Διάκοσμος».

Αλλά γιατί επιτέλους Περιφέρεια και Δήμοι κύρια να  μην συμπράξουν με το  Μικρό Διάκοσμο ώστε να διαχυθεί η δράση και να έχει σταθερότητα για καλύτερα αποτελέσματα;

Δεν ισχυριζόμαστε ότι είμαστε οι μοναδικοί αλλά σίγουρα είμαστε απ’ τους βασικούς πνεύμονες ανανέωσης της Πολιτιστικής πράξης στην περιοχή.

Ας φέρουμε το παράδειγμα της εκδήλωσης 22 Αυγούστου στην Διώνη που συμπράξαμε με τον αντίστοιχο Πολιτιστικό σύλλογο.

Όλο το πνεύμα  της εκδήλωσης ήταν να παντρευτούν κάποια στοιχεία του πολιτισμού της Πόλης με άλλα διαφορετικά του χωριού.

Να πάρει δηλαδή ο ένας από τον άλλον. Γιατί στην Ελλάδα το χωριό βρίσκεται σε μόνιμο «διαζύγιο» και καπέλωμα από την Πόλη.

Επτά το απόγευμα άρχισε η εκδήλωση με αγώνες σκάκι με ελεύθερη συμμετοχή. Το σκάκι είναι ένα στοιχείο αστικής κουλτούρας, το τάβλι είναι του χωριού. Εμείς όμως έξυπνα στο χώρο του μοναδικού καφενείου του χωριού εισάγουμε αυτή την αστική συνήθεια και τη μπολιάζουμε με τους ντόπιους. Κάποιοι το αγνοούσαν παντελώς, κάποιοι το μισο ήξεραν και κάποιοι απ’ το χωριό, όχι μόνο το ήξεραν αλλά αποδείχθηκαν και νικητές.

Το ωραίο της υπόθεσης και οι λιγοστοί πιτσιρικάδες μπήκαν θαρραλέα στην υπόθεση.

Εννιά με δέκα συνετελέσθη η τελετουργία της ποίησης.

Αναζητήσαμε τον ποιητή του χωριού αν υπήρχε και υπήρχε, ήταν ο Σταύρος, ο «Καπετάνιος» χρόνια στα καράβια, πολύπειρος και σαν ένας «Οδυσσέας» κι αυτός επέστρεψε στην Ιθάκη του και ασχολείται με το αμπέλι του και την ποίηση.

Σας πληροφορούμε ότι ο Σταύρος ο «Καπετάνιος» είναι τόσο λιτός και δωρικός στην γραφή του αλλά και   τόσο απολαυστικός και Ίωνας στην διάθεση, που εξέπληξε τους πάντες.

Από το διπλανό χωριό, τους Ασκητές, μέσα από ποίηση και αφήγηση, έκανε αισθητή την παρουσία του  ο συγγραφέας -ποιητής Βασίλης Φαρασόπουλος. Σημειωτέον ότι ο Βασίλης Φαρασόπουλος είναι ένας από τους πιο αξιόλογους μελετητές του λαϊκού πολιτισμού που διαθέτει η Ελλάδα, με πλούσιο εκδοτικό έργο όπως κι αδημοσίευτο.

Η ποιητική παρουσία δε του νεαρού Θοδωρή Παυλίδη, από τις Σάπες με ένα ερωτικό ποίημα έδωσε το λυρικό στίγμα του.

Δέκα με έντεκα, ο Δόν Σάντσο Βουλτσίδης παρουσίασε μια μουσική περφόρμανς που βασιζόταν στην θεματική του Ελληνικού καφενείουδιαχρονικά.

Πώς καταστάσεις που διεξήχθησαν σε αυτά, παρεξηγήσεις, έρωτες,αντιμαχίες συμφιλιώσεις περάσαν μέσα στην δημοτική μούσα, μετέπειτα στην ρεμπέτικη, πως διαχειρίστηκαν το ίδιο θέμα ο Καβάφης και ο Βάρναλης και πως ο Δόν Σάντσο Βουλτσίδης.

Η δουλειά αυτή είναι μια σύμπραξη λόγου – τραγουδιού και μουσικής παιγμένης ζωντανά με τον τζουρά του Δόν Σάντσο.

Εν ολίγοις συνετελέσθη ένα νυχτέρι με χαρακτήρα και νόημα κατά το οποίο δεν έπληξε κανένας.

Αξιοποιήθηκε ο Πολιτισμός του χωριού και σύμπραξε με τον εισερχόμενο.

Δίχως ισοτιμία, μην ξεχνάτε δεν υπάρχει Δημοκρατία.

Αυτές οι πολιτιστικές πράξεις, πράξεις σε αυτή τη βάση έχουν ιερό χαρακτήρα και οφείλουν οι διάφοροι φορείς, σχέδια και πρακτικές τέτοιας υφής να τα παίρνουν υπ’ όψιν τους και γιατί όχι να τα προκαλούν οι ίδιοι.

Ο Μικρός Διάκοσμος εδώ και χρόνια και κάθε χρόνο συντάσσει μελέτες ουσιαστικής Πολιτιστικής αποκέντρωσης.

Δυστυχώς ζούμε σε μια χώρα που η ευθύτητα της γνώμης περνιέται για θράσος.

Τελειώνοντας, τα προηγούμενα χρόνια το Υπουργείο Πολιτισμού, έκανε μια προσπάθεια για τόνωση της πολιτιστικής ζωής των απομακρυσμένων χωριών. Και μερικές χρονιές μας ενίσχυσε κάπως να δημιουργήσουμε εργαστήρια ακόμα και σε απομακρυσμένα Πομακοχώρια και Τσιγγάνικους καταυλισμούς.

Δυστυχώς εδώ και τρία χρόνια – δεν ξέρουμε τον λόγο, τον μαντεύουμε βέβαια – ο «Μικρός Διάκοσμος» αποκλείεται συστηματικά από το Υπουργείο και δη του Τμήματος Άυλης Πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο οποίο σημειωτέον στην έγκριση τέτοιων προγραμμάτων είναι μέλος της επιτροπής ο καθηγητής Λαογραφίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Εμμανουήλ Βαρβούνης, ο οποίος σίγουρα γνωρίζει τα Πολιτιστικά της Περιοχής.

Βέβαια αν δεν θέλεις να σταθείς στο πνεύμα, στέκεσαι στο γράμμα και πάντα όσο θα στέκονται στο γράμμα, θα βρίσκουν αιτίες απόρριψης του Μικρού Διάκοσμου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.