Πολιτιστικος Συλλογος Πομακων Ξανθης: «Τα βουνα της Ροδοπης ειναι το σπιτι μας»

Στην ταυτότητα, τη γλώσσα, τις παραδόσεις και τη βαθιά σύνδεση των Πομάκων με τον τόπο τους είναι αφιερωμένη πρόσφατη ανάρτηση του Πολιτιστικού Συλλόγου Πομάκων Ξάνθης, μέσα από την οποία επιχειρείται να δοθεί απάντηση στο ερώτημα «ποιοι είναι οι Πομάκοι».

Όπως αναφέρει ο Σύλλογος, οι Πομάκοι αποτελούν μία από τις τρεις συνιστώσες της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης και αυτοπροσδιορίζονται ως γηγενής πληθυσμός της περιοχής, δεμένος διαχρονικά με τη γη και τα βουνά της Ροδόπης.

«Είμαστε γηγενής πληθυσμός, όπως έλεγαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας “δεν έχουμε έρθει από κάπου”. Είμαστε άνθρωποι αυτού του τόπου, δεμένοι με τη γη, τα βουνά, τα νερά και τις μνήμες που ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Η πομάκικη γλώσσα ως φορέας μνήμης

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πομάκικη γλώσσα, την οποία ο Σύλλογος παρουσιάζει ως αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της κοινότητας.

Μέσα από αυτή, όπως υπογραμμίζεται, διασώζονται ιστορίες, τραγούδια, έθιμα και μνήμες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, κρατώντας ζωντανή την επαφή με τους παλαιότερους και τους τόπους όπου έζησαν.

Η ανάρτηση αναφέρεται επίσης σε στοιχεία και επιρροές που, σύμφωνα με τον Σύλλογο, μαρτυρούν τη μακραίωνη παρουσία των Πομάκων στην περιοχή, ενώ γίνεται μνεία και στη λαϊκή παράδοση που τους συνδέει με τον Μέγα Αλέξανδρο, ως στοιχείο της συλλογικής προφορικής μνήμης που έχει φτάσει έως τις ημέρες μας.

Η Ροδόπη ως τόπος αναφοράς και ταυτότητας

Κεντρική θέση στο κείμενο κατέχουν τα βουνά της Ροδόπης, τα οποία παρουσιάζονται όχι απλώς ως ο γεωγραφικός χώρος κατοικίας αλλά ως βασικό συστατικό της ίδιας της ταυτότητας των Πομάκων.

Η φύση, τα μονοπάτια, το πράσινο και οι ορεινοί οικισμοί συνδέονται στην ανάρτηση με εικόνες και ήχους της παραδοσιακής ζωής, από τη γκάιντα, το καβάλι και τη φλογέρα έως τον χαρακτηριστικό ρυθμό του νταουλιού.

Ιδιαίτερα συμβολική είναι η αναφορά στον ήχο του νταουλιού, ο οποίος παραλληλίζεται με τον σταθερό βηματισμό των προηγούμενων γενεών στα μονοπάτια των βουνών.

«Να περπατάμε αργά, αλλά σταθερά» είναι το μήνυμα που διατρέχει την ανάρτηση, με τη μουσική να λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις γιορτές, τους γάμους, τα πανηγύρια και τις κοινές στιγμές των ανθρώπων.

Τα πέτρινα γεφύρια και η παράδοση που παραμένει ζωντανή

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στα πέτρινα γεφύρια της περιοχής, τα οποία ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πομάκων Ξάνθης αντιμετωπίζει ως αποτυπώματα της παρουσίας των ανθρώπων στον τόπο και ως σύμβολα σύνδεσης μεταξύ χωριών και κοινοτήτων.

«Πέτρα πάνω στην πέτρα, όπως χτίστηκε και η δική μας ιστορία», σημειώνεται στην ανάρτηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, λουλούδια, κεντήματα, παραδοσιακές φορεσιές, τραγούδια και αφηγήσεις παρουσιάζονται ως κομμάτια μιας πολιτιστικής κληρονομιάς που, όπως τονίζεται, πρέπει να παραμείνει ζωντανή και να μεταδοθεί στις επόμενες γενιές.

Για τον Σύλλογο, η έννοια του Πομάκου ξεπερνά έναν απλό προσδιορισμό και συνδέεται με τη μνήμη, τη γλώσσα, τη μουσική, το βουνό και τη γη, αλλά και με καθημερινές εικόνες που έχουν σημαδέψει τη ζωή των ανθρώπων της ορεινής Ροδόπης: το ξύλο στο τζάκι, τα καπνά που στεγνώνουν στον ήλιο, τα μονοπάτια προς τα χωριά και τους ήχους των παραδοσιακών μουσικών οργάνων.

Η ανάρτηση καταλήγει με ένα μήνυμα διατήρησης της μνήμης και της πολιτιστικής συνέχειας: «Να κοιτάμε ψηλά, να θυμόμαστε από πού ερχόμαστε και να κρατάμε ζωντανό αυτό που μας άφησαν εκείνοι που περπάτησαν πριν από εμάς», υπογραμμίζοντας πως για τους ανθρώπους που εκφράζει ο Σύλλογος τα βουνά της Ροδόπης «δεν είναι απλώς ο τόπος όπου ζούμε. Είναι το σπίτι μας».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.