«Το βιβλιο “Ενας συλλογος, μια εποχη” θα αποτελεσει κατευθυντηριο αξιακο οδηγο για τις επομενες γενεες του τοπου μας»

Στο παρόν κείμενο, θα μιλήσω με διπλή ιδιότητα, από τη μια ως μέλος της Μορφωτικής Ένωσης Λεχαινών «Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας» και από την άλλη ως δημοτικός υπάλληλος του τέως Δήμου Λεχαινών. Αναφέρομαι στη Μεταπολίτευση, κυρίως στη δεκαετία του 1980. Μια εποχή ιδιαίτερα γόνιμη για την τοπική αυτοδιοίκηση και προπαντός για έναν από τους βασικούς τομείς που την επικαθορίζουν, τον τοπικό πολιτισμό.

Τη δεκαετία εκείνη υπήρξε μια πρωτόφαντη συμμετοχή των ανθρώπων, των τοπικών κοινωνιών στα καθημερινά κοινωνικά συμβάντα. Στην περιοχή του ηλειακού κάμπου, που στις απαρχές του ελληνικού κράτους αποτελούσε τον πρώην Δήμο Μυρτουντίων, σημειώνεται μια αλματώδης πρόοδος σε όλα σχεδόν τα επίπεδα. Προπαντός, όμως, παρατηρείται αξιοσημείωτη ανάπτυξη στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, με στέρεα βάση την ολοένα και ενεργότερη συμμετοχή των πολιτών, με την απελευθέρωση νέων δημιουργικών δυνάμεων, στις τοπικές κοινότητες και δήμους.  

Ο άλλος βασικός πόλος της ενότητας που συνθέτει ως σύνολο την αυθεντική αυτοδιοίκηση είναι αυτός που ορίζεται από την παραγωγή και δημιουργία τοπικού πολιτισμού και έχει άμεση σχέση με τη σημερινή εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου «Ένας σύλλογος, μια εποχή».

Τα χρόνια αυτά, ό,τι κατακτήθηκε, από άποψη συνείδησης, είναι σίγουρο ότι δεν προέκυψε από κάποια παρθενογένεση. Είναι η αέναη πορεία μιας κοινωνικής λειτουργίας για την κάλυψη των βαθύτερων ανθρώπινων αναγκών, που ενώ φαίνεται ότι ανακόπτεται, αυτό συμβαίνει προσωρινά και πρόκειται σε μια άλλη εποχή να επανεμφανισθεί πιο δυναμικά, για να γράψει στο μέλλον νέα ιστορία.

Η Μορφωτική Ένωση Λεχαινών «Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας» δεν γεννήθηκε χωρίς να έχει κάτι προηγηθεί. Την περίοδο της Κατοχής, ο Ζώης Σουρανής, που ήταν και ζωγράφος, με άλλους νέους ανέβαζαν θέατρο στην κωμόπολη και γι’ αυτό στη συνέχεια έγιναν στόχος των Γερμανών κατακτητών.

Πρέπει να ήταν το έτος 1969, που σε μια παράγκα της παραλίας του Αϊ-Θανάση κάποιοι νέοι, οι: Διονύσης Κράγκαρης, Κώστας Μαζώτης, Διονύσης Νικολάου και Θόδωρος Κόκκαλης, έκαναν πρόβες στο θεατρικό έργο του Σάμιουελ Μπέκετ «Περιμένοντας τον Γκοντό».

Αυτά είναι, κατά τη γνώμη μου, τα πρώτα σημεία με τα οποία προοιωνίζεται η ίδρυση της Μορφωτικής Ένωσης, λίγο αργότερα, το έτος 1971.

Σαν όνειρο μου φαίνεται εκείνη η εποχή. Είναι η μύηση στη θεατρική τέχνη που ξυπνάει άλλες πλευρές στην ανθρώπινη λειτουργία και προπαντός όταν βρίσκεσαι στην πρώτη φάση της ζωής σου. Αργότερα, θυμάμαι, βλέποντας στο βιβλίο μια φωτογραφία, το κόψιμο της πρωτοχρονιάτικης πίτας του 1972, στο κτήριο Καρατσαπή, τη νεολαία των Λεχαινών σύσσωμη να συμμετέχει.

Μετά ήρθε η δική μας σειρά. Θυμάμαι τον Θανάση Κεφάλα και τις συζητήσεις που κάναμε πριν το 1974, τον Δημήτρη Σπίνο, τον Τάκη Λαϊνά, καθώς και τους φίλους: Κούλη Αργυριάδη, Κώστα Σεφερλή, Βασίλη Σερέτη, Ντίνο Βέτσο, Κώστα Σπανό, Γιάννη Οικονομόπουλο, Μάκη Νοδάρο, Γιώργο Παπαγεωργίου, Στάθη Παπαδάτο, Ευανθία Αργυριάδη, Μήτσο Μηχανό, Τασία Καπινιάρη, που μαζί θελήσαμε να συνεχίσουμε δυναμικά την πορεία του Συλλόγου τα επόμενα χρόνια, με συνδετικό κρίκο και δάσκαλο τον Διονύση Κράγκαρη.

Θυμάμαι τον Χρήστο Ντάντο να μας παίζει μπαλάντες στην κιθάρα, στο οίκημα Ζουρδούμη. Ποιος άλλος είχε τέτοιο προνόμιο, και μάλιστα στην «κατάξερη» τότε ελληνική επαρχία, να ζήσει τόσα γεγονότα πνευματικών εκδηλώσεων; Ομιλίες με θέματα λογοτεχνίας, με ποιητές και πεζογράφους, με διαπρεπείς ομιλητές για θέματα αυτοδιοίκησης και οικολογίας. Εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών, που διακρίνονταν για την ποιότητα και την απήχησή τους. Μουσικές συναυλίες, θεατρικές και κινηματογραφικές παραστάσεις, με μεγάλη συμμετοχή κοινού, που θα τις ζήλευαν ακόμη και στην πρωτεύουσα.

Έχει περισσότερο όμως για μένα σημασία να σημειώσω αυτά που βιώσαμε και δεν είναι εύκολο να μεταδοθούν με κάποιες εικόνες. Είναι εκείνες οι έννοιες που κατακτήσαμε σε μια πορεία, οι οποίες δεν χάνονται, αλλά εμφανίζονται και ξαναεμφανίζονται σε μια συνεχή διαπάλη με τις δυνάμεις της οπισθοδρόμησης και που είμαι σίγουρος ότι στο μέλλον θα κατορθώσουν να υπερισχύσουν και να ανυψώσουν την ανθρώπινη ύπαρξη σε ένα ανώτερο επίπεδο ελευθερίας και γνώσης.

Αναφέρομαι στις ιδέες της αυτονομίας των κοινωνικών φαινομένων και των πολιτιστικών αξιών, οι οποίες άμεσα σχετίζονται με τις διαδικασίες διαλόγου και διαλεκτικής σύνθεσης των διαφορετικών πλευρών και απόψεων στην ανθρώπινη συνείδηση και στη ζωή. Είναι αρχές και βιώματα που κατακτήθηκαν από τη συμμετοχή μας στην Μορφωτική Ένωση Λεχαινών.

Σημειώνω με υπογράμμιση τη βιωματική εμπειρία που κατακτήθηκε αυτά τα χρόνια, τη σχετική με την ενεργοποίηση εκείνων των κέντρων της ύπαρξής μας, που συνδέονται με τη λειτουργία της μαγικής γλώσσας της τέχνης, του εσωτερικού δρόμου που οδηγεί στην ανέλιξή μας ως ανθρώπινα ελεύθερα υποκείμενα.

Σήμερα αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω την Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα», καθώς και τους φίλους που γράψανε κείμενα και που μας έδωσαν τη χαρά να συμμετέχουμε στην αποψινή εκδήλωση μνήμης και αυτογνωσίας.

Το βιβλίο διαβάζεται απνευστί και θεωρώ ότι θα αποτελέσει κατευθυντήριο αξιακό οδηγό για τις επόμενες γενεές του τόπου μας.

*Ο Άγγελος Ευθ. Αγγελόπουλος είναι συγγραφέας. Το παρόν κείμενό του είναι η ομιλία του από την παρουσίαση του συλλογικού τόμου «Ένας σύλλογος, μια εποχή: Μορφωτική Ένωση Λεχαινών “Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας”» (εκδ. Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα», 2026, Σχεδιασμός & Επιμέλεια έκδοσης: Χρήστος Ντάντος, Έρευνα – Χρονολόγιο – Σχόλια: Διονύσης Κράγκαρης, Σύμβουλος έκδοσης: Γιώργος Γώτης), που διοργανώθηκε από την Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα» στο Καφέ-ΟΣΕ Λεχαινών, την Κυριακή 16 Αυγούστου.

Βλ. σχετικό ρεπορτάζ εδώ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.