Απο το Ουρουμκιοι στο Ορμενιο ν. Εβρου: Η οικογενεια του Δημου Δημακη η Ντικου

Μαρτυρία Σταμούλας Θεοχαρίδου-Κυριαζή

[Η Χρυσούλα Ιωαννίδου, γεννημένη και μεγαλωμένη στο Ορμένιο ν. Έβρου, εξακολουθεί να ζει και να δημιουργεί στην περιοχή. Διετέλεσε Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας, ενώ σήμερα ασχολείται με την αγροτική ζωή και τη συγγραφή και διάσωση ιστοριών του παρελθόντος, με πιο πρόσφατο βιβλίο της τη συλλογή «Ιστορίες Γυναικών – “Μακρινή Μητέρα * Ρόδο μου Αμάραντο”» (εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, 2025).

Στην ενότητα «στα σοκάκια της μνήμης» επιχειρεί, μεταξύ άλλων, να καταγράψει την ιστορία προσφυγικών οικογενειών που εγκατέλειψαν το Ουρούμκιοϊ και το Κόζουλτζια και εγκαταστάθηκαν στο Ορμένιο, τη Φτελιά και άλλες περιοχές του ν. Έβρου. Στο παρόν κείμενό της, διασώζει συγκεκριμένα τη μαρτυρία της Σταμούλας Θεοχαρίδου-Κυριαζή για την οικογένεια του Δήμου Δημάκη ή Ντίκου, που μαζί με τη γυναίκα του Λάτη ή Ζλάτου εγκατέλειψαν το Ουρούμκιοϊ και εγκαταστάθηκαν στο Ορμένιο μαζί με τα τρία τους παιδιά.]

«Ο παππούς μου Κώστας Θεοχαρίδης (Κατακής) είχε μόνο μία αδερφή, τη Λάτη ή Ζλάτου. Η Λάτη ήταν παντρεμένη με τον παππού Ντίκου, τον Δήμο Δημάκη του Τριαντάφυλλου. Ήρθαν παντρεμένοι από το Ουρούμκιοϊ με τα τρία τους παιδιά, τον Τριαντάφυλλο, τη Χρυσούλα και τη Γιαννούλα.

Ο Τριαντάφυλλος –Ντικάκ όπως τον λέγανε– ήταν παντρεμένος με τη Δημητρούλα, που καταγόταν από το Κόζουλτζια, και είχαν αποκτήσει μία κόρη, τη Χρυσούλα. Ό Τριαντάφυλλος, όμως, έφυγε την περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Πήγε πρώτα στη Βουλγαρία και μετά στην Ανατολική Γερμανία. Εκεί ξαναπαντρεύτηκε και απέκτησε άλλη μια κόρη.

Η κόρη του Ντίκου και της Λάτης, Χρυσούλα, παντρεύτηκε τον Θεόδωρο Παρασχίδη (σ’ Ματζιάρ) με καταγωγή από το Κόζουλτζια. Μαζί απέκτησαν μια κόρη, την Πετρούλα. Ο Θεόδωρος σκοτώθηκε, όμως, στον ανταρτοπόλεμο και έτσι η Χρυσούλα έμεινε με τα πεθερικά της, που τα φρόντισε στα γεράματα τους, όπως τη φρόντισαν κι εκείνα στα νιάτα της, όταν έμεινε χήρα με τη μικρή της κόρη, που ήταν περίπου τεσσάρων χρονών. 

Η Γιαννούλα, η άλλη κόρη της οικογένειας του Ντίκου Δημάκη, παντρεύτηκε με τον Ηλία σ’ Κουτσουνάσιου, με καταγωγή από το Ουρούμκιοϊ, και απέκτησαν τέσσερα παιδιά, την Ευαγγελία, τον Δήμο, τη Χρυσούλα και τον Θανάση. Η Ευαγγελία ήταν παντρεμένη στο Ορμένιο με τον Τριαντάφυλλο –ο πατέρας του, Παναγιώτης, είχε καταγωγή από το Κόζουλτζια και η μητέρα του, Χρυσούλα, από το Ουρούμκιοϊ. Η Βαγγελίτσα έχασε πρώτα τον άντρα της και λίγα χρόνια μετά έχασε και τον ένα της γιο, που ζούσε μόνος του στη Γερμανία –εκεί τον έθαψαν. Ο άλλος της γιος με το παιδί του ζουν ακόμα στη Γερμανία. Μετά και από αυτούς τους άδικους χαμούς, η Βαγγελίτσα έζησε για κάποια χρόνια, αλλά ένα πρόβλημα υγείας την άφησε καθηλωμένη στο κρεβάτι. Ο αδερφός της, Δήμος, την πήρε μετά από το Ορμένιο και την έβαλε σε ένα ίδρυμα στην περιοχή όπου ζει. Ο Δήμος δούλευε όλα τα χρόνια στα καράβια. Δεν έκανε οικογένεια ούτε αυτός. Δεν γύρισε στο χωριό όταν πήρε σύνταξη, αλλά αγόρασε σπίτι εκτός Ορμενίου και ζει εκεί. Η Βαγγελίτσα έφυγε τελικά από τη ζωή και την έθαψαν μακριά από το χωριό. Ο άλλος αδερφός τους, ο Θανάσης, ζει στο Ορμένιο. Ήταν όλα τα χρόνια ναυτικός και γύρισε συνταξιούχος πια. Δεν έκανε οικογένεια. Η Χρυσούλα, η αδερφή τους, παντρεύτηκε εκτός χωριού και κάπου κάπου έρχονται με τον Δήμο στο Ορμένιο. 

Όλοι στην ηλικία μου θα θυμάστε τον παππού Ντίκου. Είχε πεθάνει πολύ νωρίς η γυναίκα του. Ήταν μόνος του και καθόταν πάντα μπροστά στο σπίτι, στην ντουμπίτσα και μιλούσε με τους περαστικούς. Το χαρακτηριστικό του ήταν που έτρεμαν τα χέρια του. Μας φώναζε να του βάλουμε πετρέλαιο στη λάμπα και τον βοηθούσαμε σε ό,τι άλλο δεν μπορούσε να κάνει. Πολύ ωραίες αναμνήσεις από τα παιδικά μας χρόνια».

Η κόρη της Γιαννούλας, η Βαγγελίτσα, μου είχε πει μια φορά: «Χρυσούλα, η μάνα μου ήταν πολύ μικρή όταν πέθανε η γιαγιά μου. Την είχε στα πόδια της και της καθάριζε τις ψείρες από το κεφάλι. Όλο έκλαιγε από τον πόνο και τα δάκρυά της έπεφταν στο πρόσωπο της μάνας μου. “Γιατί κλαις, μάνα;” τη ρωτούσε η μάνα μου. “Έχου πιδί μ’ πουλύ πόνο, μι πουνάει κοιλιά μ’”. Λίγο καιρό μετά πέθανε η γιαγιά μου και έμεινε μόνος του ο παππούς μου, που είχε και αυτός πολλά προβλήματα υγείας, με τα παιδιά του».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.