Δυο αναγνωστικες ματιες για το νεο μυθιστορημα του Θεοδωρου Ορδουμποζανη, «Οι καστανιες της μνημης»

[Το νέο μυθιστόρημα του φιλίστορα συνταξιούχου δικαστικού υπαλλήλου, εκπαιδευτικού και συγγραφέα Θεόδωρου Κ. Ορδουμποζάνη, «Οι καστανιές της μνήμης», που εγκαινίασε τη νέα σειρά των εκδόσεων Επικοινωνία ΑΕ «Τα Θράκια», συνεχίζει την επιτυχημένη του πορεία, κερδίζοντας σταθερά μια θέση στην αγκαλιά του αναγνωστικού κοινού λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του.

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με κεντρικό άξονα την προσφυγιά, τη μνήμη και τη συμφιλίωση.  Στο επίκεντρο της πλοκής βρίσκεται ένα ερωτευμένο ζευγάρι, ο Αλέξης και η Ελίζα, μέσα από την ιστορία των οποίων, ο συγγραφέας ξετυλίγει το κουβάρι του χρόνου, οδηγώντας μας σε ένα συνεχές ταξίδι ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν.

Παρακάτω ακολουθούν δύο αναγνωστικές ματιές, που έρχονται να μας καθοδηγήσουν στο νέο αυτό λογοτεχνικό δημιούργημα του κ. Ορδουμποζάνη, φωτίζοντας διαφορετικές πτυχές του].

1. «Ένα τρυφερό, ανθρώπινο, χαμηλόφωνο και θα έλεγα “χαμηλόφωτο” βιβλίο»

Του Δημήτρη Καλαϊτζίδη*

Το σχετικά μικρό μυθιστόρημα του Θ. Ορδουμποζάνη, «Οι καστανιές της μνήμης» (168 σελίδες), έχει ως θεματικό καμβά την ταραγμένη ιστορία της Θράκης, ως ενιαίου γεωγραφικού χώρου και τις ανακατατάξεις (συχνά βίαιες) που ακολούθησαν την ανταλλαγή των πληθυσμών, στις αρχές της δεκαετίας του 1920.

Παιδί προσφύγων ο ίδιος, ασχολήθηκε και στο πρώτο βιβλίο του με την ίδια θεματική, την ανταλλαγή των πληθυσμών, τις αναγκαστικές μετακινήσεις, την απώλεια της μητρικής γης, τη νοσταλγία και την επούλωση των εσωτερικών πληγών. Η πλοκή ξετυλίγεται μέσα από μια απλή ερωτική ιστορία δύο ανθρώπων, που κατά τον δικό τους τρόπο ατύχησαν στον πρώτο τους γάμο και ψάχνουν τη χαμένη ευτυχία σε έναν δεύτερο και πράγματι τη βρίσκουν.

Πάνω σ’ αυτό το ερωτικό υπόβαθρο κεντιέται η ιστορική διήγηση των προγόνων του ήρωα, τα χωριά, οι πόλεις, οι άνθρωποι, η φύση, η αλληλεπίδρασή τους, η μνήμη, το ψάξιμο, η συγκίνηση, τα δάκρυα.

Είναι ένα τρυφερό, ανθρώπινο, χαμηλόφωνο και θα έλεγα «χαμηλόφωτο» βιβλίο, που εξιστορεί με απλό και λιτό τρόπο την προσπάθεια ενός ανθρώπου να εντοπίσει στη Θράκη, ως ενιαίο ιστορικό χώρο που έχει κατατμηθεί, τις ρίζες του ίδιου και των γονέων του.

Στον λόγο είναι εμφανής και η δημοσιογραφική θητεία του συγγραφέα, καθώς και η περιγραφική του δεινότητα.

*Ο Δημήτρης Καλαϊτζίδης είναι Διευθυντής του Ραλλείου Γυμνασίου Θηλέων Πειραιά.

2. Ένα μυθιστόρημα  για την προσφυγιά, τη μνήμη και τη συμφιλίωση

Του Χαράλαμπου Παπαηλιού*

Με τον Θόδωρο Ορδουμποζάνη γνωριστήκαμε πριν από 51 ακριβώς χρόνια και  συνεργαστήκαμε για δυο χρόνια άψογα με καθημερινή επαφή και ανταλλαγή απόψεων για τις δύσκολες υποθέσεις που είχαμε να λύσουμε. Διαπίστωσα, τότε, ότι είχα να κάνω με έναν νέο άνθρωπο, έξυπνο, σβέλτο, με ανεπτυγμένη κρίση. Έκτοτε και μέχρι σήμερα, δημιουργήθηκε μεταξύ μας μια φιλία με βασικό στοιχείο την αλληλοεκτίμηση. Σε καμία περίπτωση δεν θα προέβλεπα ότι και οι δυο, μετά τη σύνταξη που πήραμε από το κύριο επάγγελμα που ασκήσαμε στη ζωή μας, θα γινόμασταν συγγραφείς βιβλίων. Ο Θόδωρος, όμως, με την πληθώρα των δημοσιευμάτων στο περιοδικό «Φάρος της Αλεξανδρουπόλεως» και τα βιβλία του «Προκτήτωρ πόλις», «Ιστορικό ημερολόγιο 2018», «Η Αλεξανδρούπολη των εικαστικών» και η «Η Αλεξανδρούπολη 1870-2020 – Σαν παραμύθι», έχει γίνει ο ιστορικός αυτής της πόλης, περιγράφοντας διάφορα ιστορικά γεγονότα, σημαντικά πρόσωπα του παρελθόντος και αξιόλογους Αλεξανδρουπολίτες καλλιτέχνες.

Στην κριτική που του έγραψα στο ιστορικό μυθιστόρημα που εξέδωσε με τον τίτλο «Οίκαδε…», του ευχόμουν, στο τέλος, να έχουμε σύντομα ένα νέο βιβλίο του. Και να, που μου ήρθε το νέο του βιβλίο. Τίτλος του: «Οι καστανιές της μνήμης». Είναι ένα νέο μυθιστόρημα, που εξιστορεί αυτήν τη φορά την ερωτική ιστορία ενός ζευγαριού στη σύγχρονη εποχή. Ο Αλέξης, ο άνδρας πρωταγωνιστής του βιβλίου, είναι ένας πονεμένος άνθρωπος, που έζησε τα παιδικά του χρόνια σε ορφανοτροφείο και αγνοούσε ποιοι ήταν οι γονείς του. Η φιλομάθειά του, όμως, παρά το δύσκολο περιβάλλον που έζησε, τον έκανε να αριστεύσει τόσο στο Γυμνάσιο όσο και στο Πολυτεχνείο, εργαζόμενος μάλιστα σκληρά για να το τελειώσει, ακόμα και σε χειρωνακτικές εργασίες και, τέλος, να κερδίσει υποτροφία για  περαιτέρω σπουδές στην Αμερική. Απέκτησε ειδικότητα στις εξορύξεις πετρελαίων και τη διαχείριση αγωγών φυσικού αερίου. Ωστόσο, μετά από ένα απροσδόκητο οικογενειακό ατύχημα στην Αθήνα, θέλησε και τοποθετήθηκε στην Αλεξανδρούπολη. Εκεί, σε ένα καφενεδάκι της πόλης, γνωρίστηκε με την Ελίζα, που ασκούσε το επάγγελμα της αρχαιολόγου. Ο συγγραφέας αναφέρει πως σιγά σιγά δημιουργήθηκε ένας έρωτας μεταξύ τους και ακολούθησε αμέσως μετά ένα ταξίδι στη Νάπολη, τη  γενέτειρα πόλη της Ελίζας. Εδώ, γι’ αυτήν την πόλη, αναφέρονται στο βιβλίο πολλά στοιχεία, τόσο από τη μυθολογία όσο και από την ιστορία, που μας πληροφορούν ότι οι Ναπολιτάνοι έχουν ρίζες ελληνικές.

Ακολουθεί η τυχαία αποκάλυψη της ταυτότητας των γονέων του Αλέξη στο καφενείο του χωριού Καρυόφυτο Ξάνθης από έναν γέροντα με το όνομα Μήτσος. Στη συνέχεια, πραγματοποιείται ο γάμος του ζεύγους με κουμπάρους τον μπαρμπα-Μήτσο και τον κυρ Βασίλη, τον ιδιοκτήτη του καφενείου της Αλεξανδρούπολης, όπου γνωρίστηκαν για πρώτη φορά οι ήρωες του βιβλίου. Κατόπιν, η ευτυχία του ζεύγους ολοκληρώνεται με τη γέννηση των διδύμων παιδιών τους. Όμως, ο διακαής πόθος του Αλέξη να μάθει από πού ξεκίνησαν οι γονείς του, τον έκανε  –αφού απέκτησε τις αναγκαίες πληροφορίες για τον τόπο καταγωγής τους– να ταξιδέψει μέχρι την Ανατολική Θράκη και συγκεκριμένα στη Χαριούπολη, τον γενέθλιο τόπο του πατέρα του, και το Μπαμπά Εσκί της μητέρας του, και εκεί να μάθει για τις χαμένες στον χρόνο ρίζες του.

Συμπερασματικά, το μυθιστόρημα διακρίνεται για την απλότητα και συνοχή της διήγησης, τον συναισθηματισμό των ηρώων του, όπως και για τις παραστατικές ανάμεσα στους διαλόγους περιγραφές της φύσης. Αυτός ο συναισθηματισμός, ως προς την καταγωγή του πρωταγωνιστή, βρίσκει την ολοκλήρωσή του, όταν αυτός επισκέπτεται τις γενέτειρες πατρίδες των γονέων του. Επίσης, η διαχρονική σχέση του ζεύγους των πρωταγωνιστών στερεώνεται με τη συνεχή και έκδηλη αγάπη μεταξύ τους, όπως και με τη γέννηση των δίδυμων παιδιών τους. Ο ίδιος ο συγγραφέας, στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του, αναφέρει ότι είναι μυθιστόρημα για την προσφυγιά, τη μνήμη και τη συμφιλίωση. Εύχομαι ο Θεός να δίνει υγεία στον Θόδωρο, ώστε να συνεχίσει να ξετυλίγει το συγγραφικό του ταλέντο.

*Ο Χαράλαμπος Παπαηλιού είναι Συνταξιούχος Αρεοπαγίτης.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.