Λογοτεχνικα καφενεια… αλλιως
Για αρκετές δεκαετίες, ο «θεσμός» των λογοτεχνικών καφενείων του άστεως αποτελούσε τον κατ’ εξοχήν χώρο συγκέντρωσης και πνευματικών ζυμώσεων για ανθρώπους των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών. Ειδικά στην Αθήνα των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, η πνευματική ζωή άνθιζε παράλληλα και μέσα από τα περίφημα φιλολογικά σαλόνια της εποχής, όπως εκείνα της Ελένης Βλάχου, της Καλλιρρόης Παρρέν, του Κωστή Παλαμά και άλλων.
Αυτές και άλλες λιγότερο γνωστές όψεις του αθηναϊκού πνευματικού κύκλου έρχεται να φωτίσει η έκδοση «Δημήτριος Λαμπίκης, Παλαιαί Φιλολογικαί Ημέραι (Άγνωστες σελίδες από τη λογοτεχνική Αθήνα της Μπελ Επόκ)» (εκδ. ΟΤΑΝ, 2024), την επιμέλεια και τη σύνταξη της εισαγωγής και του επιμέτρου της οποίας υπογράφει ο Διονύσης Ν. Μουσμούτης. Η έκδοση αυτή αναδεικνύει τον Λεχαινίτη στην καταγωγή Δημήτριο Λαμπίκη (1889-1956), έναν από τους κυριότερους εκπροσώπους της αθηναϊκής χρονογραφίας, και σ’ αυτήν περιλαμβάνονται οι αναμνήσεις που δημοσίευσε ο ίδιος για τη λογοτεχνική ζωή των αρχών του προηγούμενου αιώνα, υπό τον τίτλο «Παλαιαί Φιλολογικαί Ημέραι», στην εφημερίδα «Πολιτεία», τον χειμώνα του 1927-1928. Στις αναμνήσεις του πρωταγωνιστεί το καφενείο «Νέον Κέντρον», που υπήρξε για μεγάλο διάστημα αποκλειστικό στέκι λογοτεχνών, το οποίο ανέδειξαν σε πνευματικό κέντρο οι Νεοκεντρίτες θαμώνες του, μεταξύ αυτών ο ποιητής Στέφανος Μαρτζώκης και ο κύκλος του.
Τη φυσική αυτή ροπή και αγάπη για τα γράμματα και τις τέχνες που χαρακτήριζαν τον Λεχαινίτη Δημήτριο Λαμπίκη διατηρούν μέχρι σήμερα με ακμαιότητα αρκετοί από τους συντοπίτες του, τιμώντας έτσι την πατρίδα του μεγάλου Ανδρέα Καρκαβίτσα και τη σπουδαία πνευματική του παρακαταθήκη. Αυτό αποδεικνύουν και οι δραστήριες πνευματικές συλλογικότητες που έχουν δημιουργήσει, όπως η Μορφωτική Ένωση Λεχαινών «Ανδρέας Καρκαβίτσας» και η επίγονός της, Πολιτιστική Ομάδα «Φράγμα», αναδεικνύοντας ανθρώπους «ορκισμένους» στον πολιτισμό.
Σημειωτέον πως αυτήν την πνευματική ταυτότητα οι Λεχαινίτες τη φέρουν πάντα μαζί τους, όπου κι αν βρεθούν. Έτσι, ακόμη και χιλιόμετρα μακριά από τη γενέτειρά τους, όπως στην Αττική εν προκειμένω, συναντώνται, συνομιλούν και δημιουργούν ακόμη και νέα, άτυπα «λογοτεχνικά καφενεία». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι τακτικές συναντήσεις του Λεχαινίτη συγγραφέα Άγγελου Αγγελόπουλου –πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι η συλλογή διηγημάτων «Ο δρόμος και το ρολόι – 31 αφηγήματα» (εκδ. Παρατηρητής τη Θράκης, 2023)– με την ποιήτρια Μαίρη Γυφτάκη –πιο πρόσφατη ποιητική της συλλογή είναι αυτή με τίτλο «Ήλιοι νυχτερινοί» (εκδ. Μανδραγόρα, 2018)– και την ποιήτρια Μαρία Μαρκαντωνάτου –πιο πρόσφατο ποιητικό της βιβλίο είναι το «Σπαρτολούλουδα, σαν χαϊκού» (εκδ. Παρασκήνιο, 2020)–, καθώς και τον αρχιτέκτονα, τοπογράφο μηχανικό και γεωπεριβαλλοντολόγο Κώστα Τσοχαλή. Σε αυτές τις συνάξεις, στις οποίες συχνά υπάρχουν και έκτακτες συμμετοχές, οι παρευρισκόμενοι απολαμβάνουν να διαβάζουν έργα, να συζητούν για τις δικές τους περιπέτειες με τις «τρικυμίες» των λέξεων, να αναλύουν ζητήματα της ελληνικής γλώσσας, κ.ά.
Τελικά μεγάλο πράγμα η καταγωγή και η πολιτισμική επίγνωση… Η κληρονομιά των προπατόρων, και οι Ηλείοι, ιδία οι Λεχαινίτες – και όχι μόνον για να είμαστε δίκαιοι– μάλλον τελικά είναι πρωταθλητές στην παραλαβή και μετακένωσή της.
Όπως ξανά ρηξικέλευθο φαίνεται να είναι στις μέρες μας το, των συνάξεων των ανθρώπων σε συντροφιές, μήνυμα… Κόντρα στην απομόνωση, τον εγκλεισμό και τους καταιγισμούς ανάδειξης κάθε είδους εγκληματικών πράξεων και βίας που μόνον φόβο προς τον άλλο γνωρίζουν καλά να σπέρνουν… Απομονώνοντας και δημιουργώντας ναρκισσιστικές εαυτότητες…
Αγγελε, Μαίρη, Μαρία, Κώστα, Χριστίνα, ΕΡΡΩΣΘΕ!!!
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
