Η θεση της γυναικας στην εξουσια: Ποσο κοντα ειμαστε στην πραγματικη ισοτητα;

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος EPAS – «Σχολεία Πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», μία ομάδα των Junior Ambassadors του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Σουφλίου αναλάβαμε να διερευνήσουμε ένα ιδιαίτερα επίκαιρο και σημαντικό ζήτημα: την εκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις εξουσίας και ευθύνης. Μέσα από έρευνα σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, αλλά και μέσω συνεντεύξεων με γυναίκες της τοπικής κοινωνίας, αποτυπώθηκε μια εικόνα που προκαλεί προβληματισμό, αλλά και ελπίδα.

Σε εθνικό επίπεδο, παρά τη σταδιακή πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται. Στην ελληνική Βουλή κατέχουν περίπου το 20-25% των εδρών, ενώ στα υπουργεία το ποσοστό τους φτάνει περίπου το 25%. Την ίδια στιγμή, σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα στη Βόρεια Ευρώπη (όπως στη Σουηδία ή τη Φινλανδία), τα ποσοστά συμμετοχής των γυναικών στα εθνικά κοινοβούλια ξεπερνούν το 40%, γεγονός που δείχνει τη στασιμότητα της Ελλάδας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και αναδεικνύει ότι υπάρχει περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης για τη χώρα μας. Παρόμοια είναι η εικόνα και σε μεγάλους οργανισμούς της χώρας, όπου, αν και η παρουσία των γυναικών είναι αισθητή, μειώνεται σημαντικά όσο ανεβαίνουμε σε ανώτερες διοικητικές θέσεις. Για παράδειγμα, στη ΔΕΗ οι γυναίκες αποτελούν το 32%, με ελαφρώς αυξημένη παρουσία (35,2%) σε ανώτερες διοικητικές θέσεις. Στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, αν και οι γυναίκες φτάνουν το 40,1% του συνόλου, στις διοικητικές θέσεις περιορίζονται στο 35%.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη σε περιφερειακό επίπεδο. Στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, η παρουσία των γυναικών σε θέσεις ηγεσίας στην Αυτοδιοίκηση είναι ιδιαίτερα περιορισμένη. Δεν υπάρχει καμία γυναίκα δήμαρχος, ενώ στα δημοτικά συμβούλια οι γυναίκες αποτελούν μόλις το 16% των μελών. Αντίστοιχα, η πλειονότητα των θέσεων ευθύνης, όπως αυτές των αντιδημάρχων, καταλαμβάνεται από άνδρες. Συνολικά, περίπου το 80% των ηγετικών θέσεωνανήκει σε άνδρες, γεγονός που αποτυπώνει μια έντονη ανισότητα και επιβεβαιώνει ότι η συμμετοχή των γυναικών στην τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση παραμένει περιορισμένη.

Ωστόσο, σε τοπικό επίπεδο, και συγκεκριμένα στον Δήμο Σουφλίου, η εικόνα παρουσιάζει ορισμένες διαφοροποιήσεις. Από τη μία, το ποσοστό των γυναικών που κατέχουν σημαντικές θέσεις ηγεσίας είναι μειωμένο (περίπου στο 20-30%), ενώ, από την άλλη, στους συλλόγους γονέων και κηδεμόνων ή σε θέσεις που έχουν να κάνουν με τον εθελοντισμό οι γυναίκες αποτελούν την πλειοψηφία. Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι οι ηγετικές θέσεις και οι θέσεις ευθύνης που κατέχουν οι γυναίκες είναι εξαιρετικά περιορισμένες στην περιοχή μας, ενώ, αντίθετα, φαίνεται πως πρωτοστατούν στην ανάληψη πρωτοβουλιών που σχετίζονται με την εθελοντική προσφορά και την πολιτιστική δράση. Σε αυτούς τους τομείς παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο και ηγούνται ομάδων και συλλόγων, που στόχο έχουν την ευαισθητοποίηση σε κοινωνικά θέματα και την προσφορά στον άνθρωπο και την κοινότητα. Παρ’ όλα αυτά, στο δημοτικό συμβούλιο η εκπροσώπησή τους περιορίζεται στο 40%, γεγονός που δείχνει ότι, παρά τη συμμετοχή, δεν επιτυγχάνεται πάντα ισότιμη εκπροσώπηση στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Διαπιστώνουμε, επομένως, ότι μολονότι υπάρχει νομοθετική πρόβλεψη για ισόρροπη συμμετοχή (40% ανά φύλο στα ψηφοδέλτια), αυτή δεν εξασφαλίζει την αντίστοιχη εκπροσώπηση στις εκλεγμένες θέσεις.

Οι μαρτυρίες γυναικών που δραστηριοποιούνται στην τοπική κοινωνία ανέδειξαν σημαντικές πτυχές της πραγματικότητας: οι γυναίκες συχνά καλούνται να αποδεικνύουν διαρκώς την αξία τους, αντιμετωπίζουν στερεότυπα, προκαταλήψεις και αυστηρότερη κριτική, ενώ οι οικογενειακές υποχρεώσεις εξακολουθούν να λειτουργούν ως ανασταλτικός παράγοντας. Παράλληλα, τονίστηκε η σημασία της αυτοπεποίθησης, της συνεχούς προσπάθειας και της αλληλεγγύης μεταξύ των γυναικών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ισότητα των φύλων αποτελεί βασική προτεραιότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί ενεργά τη συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις ευθύνης, θεσπίζοντας πολιτικές και μέτρα που στοχεύουν στην εξάλειψη των διακρίσεων και την ενίσχυση της ισότιμης εκπροσώπησης. Η συμμετοχή των γυναικών δεν θεωρείται μόνο ζήτημα δικαιοσύνης, αλλά και απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή και δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας.

Συνοψίζοντας, τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η πλήρης ισότητα απέχει ακόμη από την πραγματικότητα. Σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται, ενώ σε τοπικό επίπεδο εμφανίζονται μεν θετικά παραδείγματα, χωρίς όμως να εξασφαλίζεται σταθερή ισορροπία. Τα ευρήματα αυτά δεν συμβαδίζουν πλήρως με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω δράσεις, αλλαγή νοοτροπίας και ουσιαστική στήριξη των γυναικών, ώστε η ισότητα να γίνει πραγματικότητα και όχι απλώς στόχος.

Η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί μόνο ένα ευρωπαϊκό ιδανικό, αλλά μια καθημερινή πρόκληση για την κοινωνία μας. Και όπως φαίνεται μέσα από την έρευνά μας, η αλλαγή ξεκινά από την ενημέρωση, τη συμμετοχή και τη διάθεση για έναν πιο δίκαιο κόσμο.

—Το παρόν άρθρο αποτελεί προϊόν συνεργασίας μαθητών & μαθητριών (Junior Ambassadors) της Β΄ τάξης του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Σουφλίου, στο πλαίσιο της συμμετοχής τους στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα EPAS, αποδεικνύοντας ότι οι νέοι και ενδιαφέρονται και συμμετέχουν ενεργά σε ζητήματα δημοκρατίας και ισότητας. Θερμά συγχαρητήρια στο Ημερήσιο Γενικό Λύκειο Σουφλίου για την ενεργή του παρουσία σε τέτοιου είδους προγράμματα, όπως και στο εκπαιδευτικό προσωπικό για τη συνεχή υποστήριξη των μαθητών. Ευχαριστούμε θερμά την καθηγήτρια του Λυκείου κ. Γιώτα Παρασκευά που μας ενεχείρισε το παρόν.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.