Απο το ΔΠΘ στο MIT: Ελληνικη ερευνα στην αιχμη της ασφαλειας συστηματων

Στις Ηνωμένες Πολιτείες και συγκεκριμένα στο MIT, ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια παγκοσμίως, βρέθηκε πρόσφατα ο καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κ.Ιωάννης Δόκας, συνοδεύοντας τον υποψήφιο διδάκτορα και Επισμηναγό Ιπτάμενο της Ελληνικής Αεροπορίας, Ροδοπίτη στην καταγωγή, κ.Νικόλαο Βασιλειάδη. Αφορμή αποτέλεσε η παρουσίαση μιας καινοτόμας ερευνητικής εργασίας του δεύτερου στο πλαίσιο διεθνούς συνεδρίου για την ασφάλεια συστημάτων.

Η διδακτορική διατριβή στην ουσία του κ.Βασιλειάδη, υπό την επίβλεψη του κ. Δόκα, επικεντρώνεται στην ασφάλεια σύνθετων συστημάτων που αποτελούνται από μικτά «σμήνη» οχημάτων, όπου ένας άνθρωπος λειτουργεί ως επικεφαλής και τα υπόλοιπα μέλη είναι αυτόνομα οχήματα. Πρόκειται για ένα πεδίο που συνδυάζει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και αυτοματισμών, με στόχο τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας και, κυρίως, της ασφάλειας, η καινοτομία του οποίου διαφάνηκε και από το θερμό ενδιαφέρον που έδειξαν κατά την παρουσίαση οι σύνεδροι.

Όπως εξήγησε ο κ. Δόκας μιλώντας το πρωί της Παρασκευής, 17 Απριλίου,  στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» τέτοιου είδους συστήματα απαιτούν μεγάλη ποσότητα δεδομένων και υψηλό επίπεδο επίγνωσης τόσο του περιβάλλοντος όσο και των ίδιων των ευπαθειών τους. «Η έρευνά μας εστιάζει στο πώς ένα σύστημα μπορεί να αναγνωρίζει, σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, τις αδυναμίες του, είτε αυτές αφορούν αστοχίες υλικού είτε δυσλειτουργικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των επιμέρους στοιχείων» σημείωσε, υπογραμμίζοντας πως στόχος τους «είναι να διαμορφώνουμε προδιαγραφές ασφάλειας από τη φάση της σύλληψης της ιδέας, ώστε να αποφεύγονται αστοχίες και να εξοικονομούνται πόροι και χρόνος».

Ερωτηθείς ως προς την ανταπόκριση της επιστημονικής κοινότητας που έδωσε το παρών στο συνέδριο ο επιβλέπων καθηγητής εξήγησε πως η ελληνική αποστολή και συγκεκριμένα ο κ.Νικόλαος Βασιλειάδης, συγκαταλέχθηκε μεταξύ των λίγων που είχαν τη δυνατότητα εκτενούς παρουσίασης, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο υποδηλώνει τη σημασία της έρευνας. «Υπήρξε έντονο ενδιαφέρον από ερευνητές και επαγγελματίες του χώρου, οι οποίοι θέλησαν να μάθουν περισσότερα για τη μεθοδολογία και την καινοτομία της προσέγγισής μας», επισήμανε, εξηγώντας πως οι εφαρμογές των συγκεκριμένων μεθόδων είναι ευρείες και αφορούν κάθε ανθρωπογενές σύστημα: από βιομηχανικές εγκαταστάσεις και μεταφορές έως νοσοκομεία και οργανισμούς.

Μάλιστα όπως έκανε γνωστό μέθοδοι που έχουν αναπτυχθεί στο ΔΠΘ χρησιμοποιούνται σε επιχειρήσεις για την έγκαιρη ανίχνευση κινδύνων και την αποτροπή αρνητικών συμβάντων.

«Στροφή» προς την ασφάλεια και για τους πολίτες

Ως προς την πρακτική αξία του ερευνητικού αυτού προγράμματος, εκτός της επιστημονικής κοινότητας, στην καθημερινή δηλαδή ζωή των πολιτών, ο κ.Δόκας δήλωσε σίγουρος για την εφαρμογή τόσο των τεχνολογιών όσο και των μεθόδων που αυτό χρησιμοποιεί για ζητήματα ασφάλειας, υπογραμμίζοντας μάλιστα ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερος κόσμος αρχίζει και δίνει βαρύτητα σε αυτήν.

Δίνοντας μάλιστα το παράδειγμα μιας δικής του μεθόδου, που δημοσιεύθηκε ήδη από το 2013 και η οποία όπως εξήγησε χρησιμοποιείται σε εταιρείες για την αναγνώριση έγκαιρης προειδοποίησης κινδύνου, προκειμένου να αποτρέψουν αρνητικά συμβάντα κατά τη λειτουργία τους, ο ίδιος υπογράμμισε πως οι μέθοδοι που εξάγονται από το ΔΠΘ είναι ουσιαστικά εφαρμόσιμες σε όλα τα ανθρωπογενή συστήματα.

«Μπορεί να είναι ένα νοσοκομείο, μπορεί να είναι ένα αυτοκίνητο, ένας ανθρωπογενής οργανισμός κ.ο.κ. Η ασφάλεια εμπεριέχεται μέσα σε αυτό το ανθρωπογενές σύστημα, οπότε υπάρχουν, ας το πούμε, οι μέθοδοι που μας βοηθάνε να χτίσουμε τα συστήματά μας, να δημιουργήσουμε και να τα παρακολουθούμε, ούτως ώστε να αποτρέψουμε όσο γίνεται αρνητικά συμβάντα. Αυτά βρίσκουν ευρεία εφαρμογή» ανέφερε, υπογραμμίζοντας πως υπάρχουν και πολλοί οργανισμοί που θέτουν την ασφάλεια πολύ ψηλά στο αξιακό τους σύστημα.

Από εκεί κει πέρα, όπως έσπευσε να ξεκαθαρίσει η ασφάλεια είναι ένα πολύ σύνθετο και καθόλου εύκολο πράγμα, καθώς «απαιτεί συνεχή εγρήγορση και πολυεπίπεδη προσέγγιση, ιδιαίτερα σε κρίσιμα συστήματα».

Από την θεωρία στην πράξη

Σε ό,τι αφορά την πορεία της έρευνας του κ.Βασιλειάδη, όπως ανέφερε ο ίδιος, το θεωρητικό μοντέλο έχει ήδη ολοκληρωθεί και το επόμενο βήμα είναι η δοκιμή του σε πραγματικές συνθήκες καθώς «η πράξη είναι πάντα ο πιο απαιτητικός κριτής».

Ευρύτερα σε ό,τι αφορά το εργαστήριο του ΔΠΘ συνεχίζει να δραστηριοποιείται δυναμικά στον τομέα της αναγνώρισης ευπαθειών και της πρόληψης ατυχημάτων, αναπτύσσοντας καινοτόμες μεθόδους για τη μέτρηση του επιπέδου ασφάλειας σύνθετων συστημάτων σε πραγματικό χρόνο.

Η διεθνής παρουσία και οι συνεργασίες που αναπτύσσονται επιβεβαιώνουν τη σημασία της ελληνικής ερευνητικής δραστηριότητας στον συγκεκριμένο τομέα, με προοπτικές που, όπως όλα δείχνουν, θα έχουν άμεσο αντίκτυπο και στην καθημερινότητα των πολιτών.

Νικόλαος Βασιλειάδης: «Η τεχνολογική πρόοδος δεν φέρνει μόνο νέες δυνατότητες, αλλά και μεγαλύτερη ευθύνη να διασφαλίζεται η ασφάλεια σε κάθε νέο βήμα»

Μιλώντας με την σειρά του στον «ΠτΘ» ο υποψήφιος διδάκτορας του ΔΠΘ κ.Νικόλαος Βασιλειάδης ανέδειξε τη σημασία της ενσωμάτωσης της ασφάλειας στον σχεδιασμό των σύγχρονων επιχειρησιακών συστημάτων, εξηγώντας πως η ενασχόλησή του με το συγκεκριμένο αντικείμενο προέκυψε μέσα από το διδακτορικό του, με αφετηρία τη βαθιά πεποίθηση ότι η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των μη επανδρωμένων οχημάτων μεταβάλλει ριζικά τον τρόπο σχεδιασμού και εκτέλεσης των σύγχρονων αποστολών.

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της αντίληψης διαδραμάτισε, όπως ανέφερε, η επιχειρησιακή του εμπειρία στην Πολεμική Αεροπορία, όπου συνειδητοποίησε έγκαιρα ότι η τεχνολογική πρόοδος συνεπάγεται όχι μόνο νέες δυνατότητες, αλλά και αυξημένη ευθύνη ως προς τη διασφάλιση της ασφάλειας.

Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι τα σύγχρονα συνεργατικά συστήματα ανθρώπου–μηχανής με τεχνητή νοημοσύνη οφείλουν να ενσωματώνουν την ασφάλεια ήδη από τη φάση του σχεδιασμού τους, προκειμένου να διασφαλίζεται η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητά τους. Παράλληλα, επισήμανε ότι η ύπαρξη μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης έναντι καταστάσεων αυξημένου κινδύνου είναι κρίσιμη, καθώς συμβάλλει στη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Αναφερόμενος  στην συνεργασία του με τον Καθηγητή του κ.Δόκα, ο ίδιος έκανε λόγο για καθοριστική για την εξέλιξη της έρευνάς του καθοδήγηση, χάρη στην οποία κατέστη δυνατή η σύνδεση της θεωρητικής γνώσης με τις πραγματικές απαιτήσεις πολύπλοκων επιχειρησιακών περιβαλλόντων. Στόχος, όπως σημείωσε, «είναι η διδακτορική μου διατριβή να αποτελέσει όχι μόνο μια ακαδημαϊκή συμβολή, αλλά και ένα ουσιαστικό εργαλείο για τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, ενισχύοντας τη λήψη ασφαλέστερων, έγκαιρων και τεκμηριωμένων αποφάσεων σε περιβάλλοντα υψηλής πολυπλοκότητας».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διεθνή αναγνώριση της εργασίας του, καθώς η αποδοχή της και η πρόσκλησή του ως ομιλητή στο διεθνές συνέδριο MIT STAMP 2026 αποτέλεσαν, όπως είπε, μια σημαντική επιβεβαίωση της επιστημονικής της βαρύτητας και του διεθνούς ενδιαφέροντος που παρουσιάζει.

Σημαντική υπήρξε, σύμφωνα με τον ίδιο, και η συμβολή του Κέντρου Αεροπορικής Τακτικής (ΚΕΑΤ) και ειδικότερα της Μοίρας Επιχειρησιακής Συνθετικής Εκπαίδευσης (ΜΕΣΕ), καθώς και της Πολεμικής Αεροπορίας συνολικά, που του παρείχε τη δυνατότητα διεξαγωγής της έρευνας κατά την περίοδο από τον Αύγουστο του 2023 έως τον Αύγουστο του 2025. Παράλληλα, ευχαρίστησε τη διοίκηση της Σχολής ΑΔΙΣΠΟ για την άδεια συμμετοχής του στο συνέδριο, αλλά και τους ανωτέρους του για τη στήριξη και την ενθάρρυνση.

Το τέλος της διδακτορικής διατριβής, η αφετηρία για νέες ιδέες και εφαρμογές με ουσιαστικό όφελος για την κοινωνία

Όπως επεσήμανε, βασική επιδίωξη της έρευνάς του είναι η αξιοποίηση των αρχών ασφάλειας και σε αποστολές με έντονο κοινωνικό και ανθρωπιστικό αποτύπωμα, όπως η έρευνα και διάσωση, η πυρόσβεση και η διαχείριση κρίσεων σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών.

Κλείνοντας, ο κ. Βασιλειάδης εξέφρασε τη συγκίνησή του για την ολοκλήρωση του διδακτορικού του εντός του έτους, τονίζοντας ότι η πορεία αυτή, που συμπυκνώνει τρία χρόνια προσπάθειας και επιμονής, δεν αποτελεί το τέλος, αλλά την αφετηρία για νέες ιδέες και εφαρμογές με ουσιαστικό όφελος για την κοινωνία. «Στόχος μου είναι να συμβάλω, μέσα από τη γνώση και την πράξη, στη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς και ανθεκτικού περιβάλλοντος», κατέληξε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.