Το μελλον του κοινωνικου κρατους κρισιμο για τις κοινωνιες της Ευρωπης

Ο σταθεροποιητικός ρόλος που μπορεί να παίξει το κοινωνικό κράτος στον σύγχρονο κόσμο και ειδικά στην Ευρώπη αναλύθηκε το απόγευμα της Τετάρτης 1 Απριλίου σε σχετική ημερίδα που διοργάνωσε το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής ΔΠΘ.

Σε αυτό, με την συμμετοχή ομιλητών από πανεπιστήμια της Αγγλίας και της Γερμανίας, αναλύθηκαν η εξέλιξη του κοινωνικού κράτους στην Ευρώπη και την Ελλάδα από την αρχή του μέχρι σήμερα, και οι επιπτώσεις των οικονομικών και κοινωνικών μεταβολών των τελευταίων δεκαετιών.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Πρόεδρος του Τμήματος κ. Αλέξης Ιωαννίδης, ο οποίος τόνισε πως η εκδήλωση φέρνει στην Κομοτηνή διακεκριμένους επιστήμονες στην Ευρώπη, με τους οποίους έχουν επαφές τόσο μέσω των επιστημονικών οδών, όσο και με τη βοήθεια του καθηγητή του ΔΠΘ κ Βασίλειου Μπάρου, που είναι Τακτικός Καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης της Αγωγής του Πανεπιστημίου Σάλτσμπουργκ.

Με αυτή τη διαδικασία κατάφεραν να κάνουν αυτή την ημερίδα φιλοξενώντας κορυφαίους επιστήμονες του χώρου για να μιλήσουν στους φοιτητές και τους καθηγητές τους, και θέλουν να συνεχίσουν σε αυτή την κατεύθυνση και το μέλλον.

Η παιδική ματιά παράγοντας κοινωνικής αλλαγής

Οι φιλοξενούμενοι ομιλητές ήταν η Καθηγήτρια Jo Moran-Ellis από το Πανεπιστήμιο του Sussex και ο κ. Heinz Sünker από το Πανεπιστήμιο του Wuppertal, οι οποίο έχουν πολλές κοινές δημοσιεύσεις, και αποδέχτηκαν με χαρά την πρόσκληση που έγινε μέσω του κ. Μπάρου, με τον οποίο έχουν συνεργαστεί εκτενώς τα τελευταία 10 χρόνια.

Για αυτό και άδραξαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την περιοχή μας, την οποία δεν είχαν επισκεφτεί ξανά, εκφράζοντας την πρόθεση να επιστρέψουν και να συνεχίσουν την επιστημονική τους συνεργασία με τη σχολή.

Την ανάγκη να δημιουργηθούν διαγενεακές συμμαχίες για να υπάρξει κοινωνική αλλαγή επισήμανε η κ. Moran-Ellis, κοινωνιολόγος, Κοσμήτορας της Σχολής Νομικής, Πολιτικής και Κοινωνιολογίας στο πανεπιστήμιο του Sussex, που τόνισε πως θα πρέπει να ξεπεράσουμε την ιδέα της σύγκρουσης των γενεών, και να ξεκινήσουμε να σκεφτόμαστε πώς θα χτίσουμε συμμαχίες μεταξύ τους, ώστε να αντιμετωπίσουμε τα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα του παρόντος αλλά και του μέλλοντος.

Αρχή αυτής της προσπάθειας μπορεί να αποτελέσει η συμπερίληψη των παιδιών στον τρόπο που σκεπτόμαστε για τις καταστάσεις, μιας έχουν δική τους άποψη για τον κόσμο, και προσπαθούν να αντιληφθούν με τους δικούς τους όρους τι συμβαίνει σε αυτόν.

Αυτές οι εμπειρίες πολλές φορές αγνοούνται ή υποτιμώνται στην κοινωνία, μιας και τα παιδιά δεν θεωρούνται ικανά να καταλάβουν σημαντικά ζητήματα όπως η φτώχεια, οι συγκρούσεις, καθώς και η κλιματική κρίση, στην οποία η κ. Moran-Ellis επικεντρώθηκε.

Όμως υπάρχει ένας σημαντικός όγκος μελετών που δείχνουν πως τα παιδιά αντιλαμβάνονται αυτά τα πράγματα, ενώ έχουν και τα βιώματα του να είναι κανείς φτωχός, να αντιμετωπίζει τα προβλήματα της κλιματικής κρίσης, ή να βιώνει συγκρούσεις. 

Αυτό που προτείνει είναι να προσθέσουμε αυτό τον τρόπο σκέψης στην γενικότερη συζήτηση, μαζί με την προοπτική των μεγαλύτερων σε ηλικία, των ανδρών, των γυναικών, διαφόρων τάξεων, ώστε να χτίσουμε συμμαχίες μεταξύ όλων αυτών των ομάδων.

Με αυτό τον τρόπο έχουμε μια καλύτερη ολιστική προοπτική, και έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε και να οργανώσουμε καλύτερους τρόπους να αντιμετωπίσουμε κοινωνικά ζητήματα, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την ολιστική προοπτική, αλλά και τις ανάγκες της κάθε ομάδας.

Αν το κάνουμε αυτό, θα βρούμε πολλές ομοιότητες ώστε να μην ασχολούμαστε μόνο με τα μελλοντικά αποτελέσματα, αλλά και το τι συμβαίνει τώρα. 

Το μέλλον του κοινωνικού κράτους

Ο κ. Sünker μίλησε για τον Καπιταλισμό και το μέλλον του Κοινωνικού κράτους, το οποίο τόνισε πως βρίσκεται υπό πολιορκία μετά την νεοφιλελεύθερη «αντεπανάσταση» εναντίον του, κάτι που είναι πολύ εμφανές σε πολλές χώρες.

Όπως εξήγησε, η ανάλυση αυτής της επίθεσης πρέπει να ξεκινήσει από τον τρόπο με τον οποίο ο Καπιταλισμός συνδέεται με το κοινωνικό κράτος, που αμβλύνει τα κοινωνικά προβλήματα που δημιουργούνται από τον καπιταλιστικό τρόπο κοινωνικοποίησης και τη συγκέντρωση του κεφαλαίου.

Για αυτό ξεκινώντας από τα ζητήματα που προκύπτουν από την συγκέντρωση του κεφαλαίου στο καπιταλιστικό σύστημα αναφέρθηκε στην ανάπτυξη του κοινωνικού κράτους τις δεκαετίες του ’50 και ’60, την αντίδραση σε αυτό τις επόμενες δεκαετίες, καταθέτοντας το επιχείρημα πως χρειαζόμαστε εκπαιδευμένους και πολιτικοποιημένους πολίτες, για αυτό και μίλησε για την ανάγκη να επαναπολιτικοποιηθεί η δημόσια συζήτηση, ένα επιχείρημα που εντοπίζουμε και από το βιβλίο των Wilkinson και Pickett ‘The Spirit Level’ στο οποίο επισημαίνουν πως η ισότητα είναι καλύτερη για όλους, με την ανισότητα να είναι μακροπρόθεσμα χειρότερη ακόμα και για αυτούς που ωφελούνται από αυτή.

Για αυτό είναι σημαντική μια διαγενεακή συμμαχία ώστε να επιτευχθεί το «ευ ζην» ώστε να ανακατευθυνθεί η πολιτική δράση.

Το κοινωνικό κράτος στην Ελλάδα

Τέλος ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του ΔΠΘ, κ. Χρύσανθος Τάσσης, στάθηκε στην ενίσχυση της εξωστρέφειας Τμήματος και Πανεπιστημίου μέσα από αυτή την εκδήλωση, με τον ίδιο να επικεντρώνεται στην ανάλυση του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα, από την μεταπολίτευση και μετά, μιας και πριν από αυτή η Ελλάδα καθυστερεί σημαντικά σε σχέση με τις χώρες της Δύσης. Από το 1945 μέχρι το 1974, όταν οικοδομούνταν το κοινωνικό κράτος στην Ευρώπη, στην Ελλάδα δεν αποτελούσε προτεραιότητα, και ενώ μετά την κρίση του 73-74 στη Δυτική Ευρώπη αρχίζει να αποδομείται, στην Ελλάδα τότε ξεκινά να χτίζεται, με αποκορύφωμα την δεκαετία του ’80.

Από τη δεκαετία του ’90 και μετά η Ελλάδα συναντά τις κυρίαρχες απόψεις στην Ευρώπη, περιορίζοντας το κοινωνικό κράτος σε σχέση με τις ιδιωτικοποιήσεις, την ατομική ευθύνη και την έμφαση στην ατομική και όχι στη συλλογική κατανάλωση.

Το κοινωνικό κράτος, σημείωσε, είναι αποτέλεσμα του συμβιβασμού μεταξύ του κεφαλαίου και της εργασίας, γιατί ο δεύτερος θεωρήθηκε σημαντικός λόγω του Β Παγκοσμίου Πολέμου και του ψυχρού πολέμου. Η ισορροπία αυτή έχει αλλάξει, για αυτό και μειώνεται το κοινωνικό κράτος.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.