H ασκηση ειναι φαρμακο
Oι σκελετικοί μυες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην προάσπιση της υγείας του ατόμου προφυλάσσοντας από χρόνιες καρδιομεταβολικές και νευροεκφυλιστικές ασθένειες, αλλά και από τις αρνητικές συνέπειες του γήρατος μειώνοντας τη νοσηρότητα και βελτιώνοντας με τον τρόπο αυτό το προσδόκιμο επιβίωσης.
Από σχετικές μελέτες των τελευταίων ετών γνωρίζουμε ότι οι μύες εκκρίνουν κατά τη συστολή τους συγκεκριμένες ουσίες, τις λεγόμενες μυοκίνες, οι οποίες δρώντας ως ορμόνες τοπικά είτε περιφερικά ρυθμίζουν πλήθος φυσιολογικών ανταποκρίσεων και μακροχρόνιων προσαρμογών. Η πρόσφατη αυτή ανακάλυψη βοήθησε στην κατανόηση του βιολογικού ρόλου των μυών ως ενδοκρινών αδένων.
Συγκεκριμένες μάλιστα μυοκίνες που παράγονται κατά τη μυϊκή συστολή (π.χ. BDNF που θεωρείται και το «λίπασμα του εγκεφάλου») επηρεάζουν τη πλαστικότητα των νευρικών συνάψεων και κατά επέκταση την ικανότητα μνήμης και μάθησης. Επιπρόσθετα, και δρώντας σε συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές καθυστερούν τη νευροεκφύλιση και προάγουν την νευρογένεση. Το γεγονός αυτό δύναται να επηρεάσει όχι μόνο τη γνωστική απόδοση και τη ψυχική διάθεση (π.χ. άγχος, κατάθλιψη) αλλά βρίσκει πολλαπλές εφαρμογές στην πρόληψη και θεραπεία των περισσοτέρων, αν όχι όλων, των νευροεκφυλιστικών ασθενειών.
Βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των ανωτέρω αποτελεί η δια βίου μυϊκή ενεργοποίηση στα πλαίσια της υιοθέτησης ενός υγιεινού τρόπου ζωής με δεδομένο ότι από τη μέση ηλικία αρχίζει η σταδιακή απώλεια μυϊκής μάζας και δύναμης γνωστή και ως σαρκοπενία. Η τελευταία έχει επίπτωση στις καθημερινές ασχολίες και στην ποιότητα ζωής του ατόμου, πολύ δε περισσότερο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πτώσεων, καταγμάτων, φυσικής ανικανότητας και αναπηρίας.
Στις μέρες μας η σαρκοπενία θεωρείται πλέον ως μια σοβαρή ασθένεια των σκελετικών μυών για την οποία μάλιστα έχει δoθεί επίσημα κωδικός στη λίστα της διεθνούς στατιστικής ταξινόμησης νοσημάτων και συναφών προβλημάτων υγείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ενώ σε ορισμένες χώρες τα ασφαλιστικά ταμεία καλύπτουν οικονομικά το σύνολο των θεραπευτικών παρεμβάσεων.
Ως θεραπεία εκλογής για τη σαρκοπενία θεωρείται η άσκηση μυϊκής ενδυνάμωσης ή αλλιώς άσκηση με αντιστάσεις και φαίνεται ότι οι περισσότεροι, ηλικιωμένοι και μη, ανταποκρίνονται σε αυτήν. Θεραπεύσου με τη δύναμή σου, με την ανάγκη για αυτό να είναι μεγαλύτερη όσο ποτέ. Βάσει στατιστικών μελετών σε ποσοστό 15% οι ηλικιωμένοι > 65 ετών παρουσιάζουν δυσκολίες στην αυτοεξυπηρέτηση και κατά την εκτέλεση απλών καθημερικών δραστηριοτήτων και το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 50% για όσους ξεπεράσουν την ηλικία των 85 ετών.
Η βελτίωση της μυϊκής μάζας και δύναμης δεν είναι μόνο ένα φάρμακο ενάντια στη σαρκοπενία αλλά έχει και πολλές άλλες εφαρμογές βελτιώνοντας την κλινική εικόνα και την απώτερη έκβαση σε μια ευρεία γκάμα παθολογικών καταστάσεων και ασθενειών έχοντας αποδειχτεί ότι:
- ασθενείς σε μονάδα εντατικής θεραπείας με περισσότερη μυϊκή μάζα χρειάστηκαν λιγότερο χρόνο σε μηχανική υποστήριξη αναπνοής, λιγότερες ημέρες εντατικής νοσηλείας και είχαν υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης
- όσοι ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια είχαν περισσότερους μυες παρουσίαζαν λιγότερες επιπλοκές του αναπνευστικού και μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης οστεοπενίας ή οστεοπόρωσης
- γυναίκες με καρκίνο του μαστού με χαμηλά επίπεδα μυϊκής μάζας είχαν κατά 40% υψηλότερο κίνδυνο πρόωρης θνησιμότητας
- ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που είχαν υψηλότερα επίπεδα δύναμης παρουσίαζαν λιγότερες επανεισαγωγές στο νοσοκομείο και καλύτερα ποσοστά επιβίωσης
- άτομα με χαμηλά επίπεδα μυϊκής μάζας παρουσίαζαν μακροχρόνια υψηλότερο κίνδυνο γεροντικής άνοιας και νόσου Alzheimer
Δίκαια λοιπόν θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς τη μυϊκή μάζα και δύναμη ως δύο κύρια συστατικά (μυστικά) της μακροζωίας, τα οποία ωστόσο διαφεύγουν της προσοχής μας αφού πολλοί αναλίσκουν αρκετό χρόνο αλλά και χρήματα σε αμφιλεγόμενες μεθόδους αναζωογόνησης, σωματικής ευεξίας και αντιγήρανσης αντί του να επενδύουν στη βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης των μυών τους μέσω εφαρμογής προγραμμάτων άσκησης είτε στο γυμναστήριο είτε ως ελεύθερα ασκούμενοι.
Η άσκηση, το φάρμακό σου!
Στην παρούσα στήλη θα γίνεται αναφορά και σχολιασμός νεότερων επιστημονικών δεδομένων που αφορούν στην προληπτική και θεραπευτική δράση της άσκησης στην υγεία. Η παρουσίαση θα γίνει με τρόπο διεπιστημονικό, ο οποίος κρίνεται απαραίτητος όχι μόνο για την αναγκαία τετμηρίωση, αλλά και προκειμένου να πειστεί ακόμη και ο πιο δύσπιστος αναγνώστης σχετικά με τις θαυμαστές ιδιότητες των σκελετικών μυών να προλαμβάνουν και να θεραπεύουν τις περισσότερες από τις χρόνιες ασθένειες που ταλανίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
