Τα προσωπα της συγχρονης βιας και οι δρομοι της προληψης

Με στόχο τον προβληματισμό αλλά και τον γόνιμο διάλογο που θα οδηγήσει στον εντοπισμό κατάλληλων μορφών πρόληψης και αντιμετώπισης των διαφόρων μορφών σύγχρονης βίας έλαβε χώρα το απόγευμα της Κυριακής, 8 Φεβρουαρίου, η εκδήλωση των Σωματείων ΑΧΕΠΑ Τμήμα ΟΡΦΕΑΣ HJ-20 Κομοτηνή και Θυγατέρες της Πηνελόπης Κομοτηνής/Νηρηίδες Chapter 423 με θέμα «Πρόσωπα σύγχρονης Βίας, αίτια και προσεγγίσεις».

Η εκδήλωση έλαβε χώρα στην Λέσχη Κομοτηναίων με κεντρικό ομιλητή τον επίκουρο Καθηγητή Ψυχιατρικής στο ΔΠΘ και πρώην πρόεδρο του ΚΕΘΕΑ κ.Χρήστο Λιάπη, ο οποίος παρουσίασε τις διάφορες μορφές βίας, όπως η ενδοοικογενειακή, η ενδο- και παρασχολική, η έμφυλη, η κοινωνική, η πολιτική, η ψηφιακή, η ιδεολογική, η δογματική, η ομαδική/οπαδική, θέτοντας τις βάσεις για μια γόνιμη συζήτηση που ακολούθησε.

Το κοινό εκ μέρους των διοργανωτών καλωσόρισε ο κ.Θεοφάνης Κωφίδης, ενώ σύντομους χαιρετισμούς απηύθυναν ο πρόεδρος του Σωματείου ΑΧΕΠΑ Τμήμα ΟΡΦΕΑΣ HJ-20 Κομοτηνή κ.Βενέτης Κανακάρης και η κ.Σμαρώ Κωνσταντινίδου, πρόεδρος του Σωματείου Θυγατέρες της Πηνελόπης Κομοτηνής/Νηρηίδες Chapter 423.

Ένα σύνθετο και πολυπαραγοντικό φαινόμενο

Ο κ.Λιάπης περιέγραψε τη βία στη σύγχρονη κοινωνία ως ένα σύνθετο και πολυπαραγοντικό φαινόμενο, επισημαίνοντας ότι οι πιεστικές συνθήκες που βιώνει σήμερα ο άνθρωπος εντείνουν την ένταση και τη συχνότητα βίαιων συμπεριφορών.

Όπως ανέφερε, η βία ξεκινά πλέον από τον ψηφιακό κόσμο και διαχέεται στην καθημερινότητα, εκδηλώνεται στα σχολεία με τη μορφή ενδοσχολικής και σχολικής βίας, ενώ λαμβάνει και διαστάσεις ενδοοικογενειακής και έμφυλης βίας. Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις συνδέεται άμεσα με τη χρήση και την εξάρτηση από ουσίες, ένα πεδίο στο οποίο ο ίδιος διαθέτει εμπειρία, δεδομένης και της εμπειρίας του στο ΚΕΘΕΑ.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον φαύλο κύκλο αναπαραγωγής της βίας, τονίζοντας ότι τα παιδιά και οι έφηβοι συχνά μαθαίνουν γνωσιακά πως η επιθετικότητα λειτουργεί ως μέσο διαπραγμάτευσης και επίλυσης προβλημάτων, αρχικά μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον. «Η οικογένεια αποτελεί το πρώτο και καθοριστικό πεδίο αλληλεπίδρασης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι πίσω από κάθε βίαιη συμπεριφορά κρύβεται ο κλονισμός της σχέσης με τον εαυτό και με τα γονεϊκά πρότυπα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν τα γονεϊκά πρότυπα είναι «ραγισμένα» –λόγω προσωπικών ελλειμμάτων ή έντονων πιέσεων– τότε η εικόνα εαυτού που διαμορφώνει το παιδί είναι επίσης εύθραυστη, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης βίαιων συμπεριφορών. Στην περίπτωση των ανηλίκων, η βία μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και ως μέσο ένταξης και αποδοχής, δημιουργώντας μια ψευδή αίσθηση του «ανήκειν», συχνά μέσα από ομάδες που λαμβάνουν χαρακτηριστικά ανήλικης παραβατικότητας.

Ο ρόλος του ψηφιακού περιβάλλοντος και η πρόληψη

Καθοριστικό ρόλο, όπως υπογράμμισε, παίζει και το ψηφιακό περιβάλλον. Η καταγραφή και αναπαραγωγή βίαιων σκηνών μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συμβάλλει στη στρέβλωση της αντίληψης των νέων και στη διάδοση επιθετικών προτύπων, συνθέτοντας –όπως χαρακτηριστικά ανέφερε– «το τοξικό κοκτέιλ της βίας των ανηλίκων στον σύγχρονο κόσμο».

Στο πλαίσιο της πρόληψης, ερωτηθείς σχετικά ο κ.Λιάπης τοποθετήθηκε θετικά απέναντι σε μέτρα περιορισμού της πρόσβασης ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντίστοιχα με όσα εφαρμόζονται ή συζητούνται σε χώρες όπως η Αυστραλία και η Γαλλία. Όπως εξήγησε, από βιολογικής πλευράς η ωρίμανση περιοχών του εγκεφάλου που σχετίζονται με τις αναστολές και τη ρύθμιση της συμπεριφοράς ολοκληρώνεται μετά το 20ό έτος και ενδεχομένως έως τα 25.

«Δεν μπορούμε να εκθέτουμε έναν ανώριμο, αναπτυσσόμενο ψυχισμό σε όλα τα ερεθίσματα», τόνισε, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι τα περιοριστικά μέτρα θα πρέπει να έχουν προστατευτικό χαρακτήρα, χωρίς να αποκλείουν τους ανηλίκους από τις δυνατότητες επικοινωνίας και μόρφωσης που προσφέρει το διαδίκτυο. Στόχος, όπως είπε, είναι η θωράκιση των παιδιών από παθογόνες και καταστροφικές αλληλεπιδράσεις, οι οποίες, υπό το καθεστώς ανωνυμίας, μπορεί να οδηγήσουν σε βίαιες ή ακόμη και αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.

Μεγαλύτερη η ένταση και σημαντικότερες οι επιπτώσεις της βίας σήμερα

Στις αυξημένες διαστάσεις που λαμβάνει η βία στη σύγχρονη εποχή αναφέρθηκε και ο κ.Θεοφάνης Κωφίδης, γραμματέας του Σωματείου ΟΡΦΕΑΣ HJ-20 Κομοτηνή επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα διαχρονικό φαινόμενο, το οποίο σήμερα εμφανίζεται με μεγαλύτερη ένταση και σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχολογία του ανθρώπου.

Όπως σημείωσε, όλες οι μορφές βίας που απασχολούν ιστορικά τις κοινωνίες, επανέρχονται στο προσκήνιο με ενισχυμένη δυναμική, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια βαθύτερη προσέγγιση κατανόησης των αιτίων και των μηχανισμών τους. «Η κατανόηση της βίας είναι προϋπόθεση για να είμαστε πιο έτοιμοι να την αντιμετωπίσουμε», τόνισε, τόσο σε συλλογικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η βία αποτελεί σε έναν βαθμό έμφυτο στοιχείο της ανθρώπινης φύσης, καθώς συνδέεται με αγωνίες, φόβους και υπαρξιακές ανασφάλειες. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος διαχειρίζεται αυτά τα στοιχεία είναι καθοριστικός για τη σχέση του με τον συνάνθρωπο και το περιβάλλον.

Κομβικό ρόλο στον περιορισμό των βίαιων συμπεριφορών, όπως ανέφερε, διαδραματίζει η αυτογνωσία. «Όσο ο άνθρωπος προσεγγίζει τη γνώση της πραγματικότητας μέσα στην οποία ζει και κατανοεί βαθύτερα τον εαυτό του, τόσο περισσότερο ενισχύεται η δυνατότητα ελέγχου και περιορισμού της βίας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση πιο υγιών κοινωνικών σχέσεων» κατέληξε.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.