Mercosur: μια συμφωνια μακρια απο τη Θρακη, αλλα οχι ακινδυνη

Την ώρα που στις Βρυξέλλες μιλούν για «γεωστρατηγικές ισορροπίες», «διεύρυνση αγορών» και «ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης», στον Έβρο, στη Ροδόπη και στην Ξάνθη το ερώτημα είναι πολύ πιο απλό: θα μείνει άνθρωπος να παράγει;

Η συμφωνία ΕΕ – Mercosur παρουσιάζεται ως ένα ακόμη βήμα της Ευρώπης προς τον κόσμο. Στην πραγματικότητα, για περιοχές σαν τη Θράκη, μοιάζει περισσότερο με ένα βήμα… προς την έξοδο. Γιατί η Θράκη δεν είναι ούτε βιομηχανική ζώνη ούτε κόμβος εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας. Είναι τόπος πρωτογενούς παραγωγής και μάλιστα δύσκολης: ορεινής, μειονεκτικής, με μικρές εκμεταλλεύσεις και ανθρώπους που επιμένουν να κρατούν ζωντανό τον τόπο.

Κτηνοτροφία υπό εξαφάνιση

Αν υπάρχει ένας κλάδος που θα πληγεί πρώτος και περισσότερο είναι η κτηνοτροφία. Στα ορεινά της Ροδόπης, στον Έβρο και στα χωριά της Ξάνθης, η εκτροφή ζώων δεν είναι «επιχείρηση». Είναι τρόπος ζωής. Πώς θα σταθεί όμως ο Θρακιώτης κτηνοτρόφος απέναντι στο φθηνό βοδινό της Λατινικής Αμερικής, που παράγεται:

• με κόστος πολλαπλάσια χαμηλότερο,
• με πρακτικές που η Ευρώπη απαγορεύει στους δικούς της παραγωγούς,
• χωρίς τα περιβαλλοντικά και υγειονομικά βάρη που σηκώνει ο Ευρωπαίος αγρότης;

Η απάντηση είναι σκληρή, αλλά ειλικρινής: δεν θα σταθεί. Θα πιεστεί, θα χρεωθεί, θα εγκαταλείψει. Και μαζί του θα ερημώσουν κι άλλα χωριά.

Η φέτα, οι απομιμήσεις και η Θράκη

Στα χαρτιά, η φέτα «προστατεύεται». Στην πράξη όμως, η συμφωνία αφήνει ανοιχτό το παράθυρο σε προϊόντα τύπου feta-style. Και όποιος γνωρίζει τη Θράκη, ξέρει τι σημαίνει αυτό. Σημαίνει:

• λιγότερη ζήτηση για αιγοπρόβειο γάλα,
• χαμηλότερες τιμές παραγωγού,
• μεγαλύτερη πίεση σε μικρές μονάδες, που ήδη παλεύουν με το κόστος.

Η φέτα δεν είναι απλώς εξαγώγιμο προϊόν. Είναι το στήριγμα ολόκληρων περιοχών. Κι όταν το στήριγμα αυτό ραγίζει, η κατάρρευση έρχεται αθόρυβα.

Η σιωπή της περιφέρειας

Το πιο ανησυχητικό όμως δεν είναι η ίδια η συμφωνία. Είναι η σιωπή. Γιατί τέτοιες συμφωνίες δεν «χτυπούν» την Αθήνα. Χτυπούν την περιφέρεια. Και ειδικά τις ακριτικές περιοχές.

Αν υπάρχει ένας κλάδος που θα πληγεί πρώτος και περισσότερο είναι η κτηνοτροφία. Στα ορεινά της Ροδόπης, στον Έβρο και στα χωριά της Ξάνθης, η εκτροφή ζώων δεν είναι «επιχείρηση». Είναι τρόπος ζωής. Πώς θα σταθεί όμως ο Θρακιώτης κτηνοτρόφος απέναντι στο φθηνό βοδινό της Λατινικής Αμερικής, που παράγεται: με κόστος πολλαπλάσια χαμηλότερο, με πρακτικές που η Ευρώπη απαγορεύει στους δικούς της παραγωγούς, χωρίς τα περιβαλλοντικά και υγειονομικά βάρη που σηκώνει ο Ευρωπαίος αγρότης; Η απάντηση είναι σκληρή, αλλά ειλικρινής: δεν θα σταθεί. Θα πιεστεί, θα χρεωθεί, θα εγκαταλείψει. Και μαζί του θα ερημώσουν κι άλλα χωριά

Η Θράκη δεν έχει λόμπι. Δεν έχει φωνή στις Βρυξέλλες. Έχει μόνο ανθρώπους που ξυπνούν χαράματα και μετρούν αν «βγαίνει» ο μήνας. Όταν λοιπόν ακούμε ότι η Ευρώπη «πρέπει να προχωρήσει», καλό είναι να ρωτήσουμε: ποιοι μένουν πίσω;

Γιατί αυτό δεν είναι απλώς ένα εμπορικό θέμα…

Σε μια περιοχή με δημογραφική συρρίκνωση, εθνικές ευαισθησίες και κοινωνικές ισορροπίες εύθραυστες, η εγκατάλειψη της παραγωγής δεν είναι ουδέτερη εξέλιξη. Είναι πολιτικό ζήτημα πρώτης γραμμής. Η Θράκη δεν αντέχει άλλες «μεταρρυθμίσεις» που σχεδιάζονται μακριά της και εφαρμόζονται πάνω της.

Αν η Ευρώπη θέλει πραγματικά πράσινη μετάβαση, ποιότητα και βιωσιμότητα, τότε δεν μπορεί να εισάγει φθηνή παραγωγή και να ζητά ακριβά στάνταρ από τους δικούς της αγρότες. Γιατί αλλιώς, σε λίγα χρόνια, δεν θα συζητάμε για συμφωνίες.

Θα συζητάμε για τόπους που άδειασαν.

*Ο Θεόδωρος Κ. Ορδουμποζάνης είναι νομικός και συγγραφέας, με πιο πρόσφατο βιβλίο του το ιστορικό μυθιστόρημα «Οίκαδε…» (εκδ. Βιβλιοπωλεία Δημητριάδη, Αλεξανδρούπολη 2022).

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.