Κωνσταντινος Κατσανεβας: «Το μελλον της αγορας εργασιας στην Ελλαδα ειναι στα τεχνικα επαγγελματα»

Ο οικονομολόγος μιλά για τις θέσεις εργασίας του μέλλοντος σε συνδυασμό με το δημογραφικό, το brain drain και την υποτίμηση των τεχνικών επαγγελμάτων

Τεχνικές ειδικότητες, αφορούν τα έξι στα δέκα ταχύτερα αναπτυσσόμενα επαγγέλματα στην Ελλάδα, χωρίς ωστόσο η πραγματικότητα αυτή να ανακόπτει την επιμονή των νέων εν δυνάμει εργαζομένων –  και κυρίως των γονέων τους – σε επιλογές «υψηλού κύρους», όπως γιατρός, δικηγόρος ή μηχανικός, παρά το γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι κλάδοι είναι κορεσμένοι ή δεν ταιριάζουν στον χαρακτήρα και τις κλίσεις του παιδιού.

Αυτό περιέγραψε μιλώντας το πρωί της Τρίτης, 27 Ιανουαρίου στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» ο οικονομολόγος και σύμβουλος σταδιοδρομίας κ.Κωνσταντίνος Κατσανέβας, ο οποίος σήμερα θα είναι και ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης που διοργανώνει στην Αλεξανδρούπολη το Επιμελητήριο Έβρου και το 4ο Γυμνάσιο της πόλης για την ενημέρωση γονέων και μαθητών για τα «επαγγέλματα του μέλλοντος», τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας, τη σημασία της εκπαίδευσης και –κυρίως– τη χρησιμότητα του επαγγελματικού προσανατολισμού, ως εργαλείου στήριξης των οικογενειών στις αποφάσεις που καθορίζουν την πορεία των παιδιών.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το brain drain, δηλαδή η συνεχιζόμενη έξοδος νέων στο εξωτερικό. Ο κ. Κατσανέβας υποστήριξε ότι, για να ερμηνευθεί σωστά το φαινόμενο, πρέπει να εξεταστεί συνολικά η «μεγάλη εικόνα» της αγοράς εργασίας, η οποία –όπως τόνισε– επηρεάζεται καθοριστικά από το δημογραφικό πρόβλημα. Η μείωση του πληθυσμού σε παραγωγικές ηλικίες οδηγεί σε κενά θέσεων, δυσχεραίνοντας τις ισορροπίες και περιορίζοντας τις προοπτικές που προσφέρονται στους νέους.

2,4 εκατ. θέσεις εργασίας θα «ελευθερωθούν» την επόμενη δεκαετία – Η πλειοψηφία σε τεχνικά επαγγέλματα

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, σήμερα εργάζονται περίπου 4,8 εκατομμύρια εργαζόμενοι στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ενώ στην επόμενη δεκαετία εκτιμάται ότι οι συνολικές θέσεις θα μειωθούν κατά περίπου 30.000. Την ίδια ώρα, όμως, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι θα ανοίξει ένας τεράστιος αριθμός θέσεων λόγω συνταξιοδοτήσεων: περίπου 2,4 εκατομμύρια θέσεις αναμένεται να «απελευθερωθούν», με το 65% αυτών να αφορά επαγγέλματα μεσαίου επιπέδου προσόντων, ήτοι τεχνικά επαγγέλματα, με τον ίδιο να επισημαίνει πως το μέλλον της ελληνικής αγοράς εργασίας «βασίζεται στα τεχνικά επαγγέλματα».

Παρόλη την απτή αυτή πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω μας, όπως παρατήρησε, τα τεχνικά επαγγέλματα εξακολουθούν να μη βρίσκονται στο επίκεντρο των επιλογών των νέων, με τον ίδιο να αναφέρεται στο «αρνητικό στίγμα» που συνεχίζει να συνοδεύει τα τεχνικά λύκεια και τη σχετική επαγγελματική κατάρτιση, σημειώνοντας ότι, παρότι σε πολλές περιπτώσεις οι αμοιβές και οι εργασιακές συνθήκες μπορεί να είναι καλύτερες σε σχέση με επαγγέλματα που συνδέονται αποκλειστικά με την τριτοβάθμια εκπαίδευση, η κοινωνική αντίληψη παραμένει επιβαρυντική.

Ανάγκη ενίσχυσης των τεχνικών λυκείων στον αντίποδα πρωτοβουλιών όπως τα Ωνάσεια

Αναφέρθηκε, ωστόσο, σε προσπάθειες αναβάθμισης της τεχνικής εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια, όπως τα ΕΠΑΛ, τα δημόσια ΙΕΚ και το μεταλυκειακό έτος μαθητείας, καθώς και σχολές επαγγελματικής κατάρτισης, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για θετικά βήματα. Παραδέχθηκε όμως ότι η εικόνα δεν έχει αλλάξει όσο χρειάζεται και ότι «ο κόσμος δεν έχει ακόμη αντιληφθεί πλήρως τη σημασία των τεχνικών επαγγελμάτων», αν και –όπως είπε– το κλίμα αρχίζει σταδιακά να μεταβάλλεται. Την ίδια ώρα ο κ.Κατσανέβας υπογράμμισε και την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης των τεχνικών λυκείων και από την πλευρά της Πολιτείας, αντί της επένδυσης σε Ωνάσεια και λοιπές συναφείς συνεργασίες, οι οποίες όπως τόνισε «δεν θα δώσουν την προστιθέμενη αξία που μπορεί να προσφέρει στο κομμάτι της εκπαίδευσης και στην σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας.

50.000 επιπλέον θέσεις εργασίας στον τομέα παροχής προσωπικών υπηρεσιών την επόμενη δεκαετία

Δια του λόγου το αληθές ο ίδιος αναφέρθηκε και σε επίσημα παραδείγματα των πιο ταχύτερα αναπτυσσόμενων επαγγελμάτων στη χώρα, υπογραμμίζοντας πως αφορά σε περισσότερες των 50.000 νέων θέσεων εργασίας τα επόμενα δέκα χρόνια. Η πρώτη κατηγορία είναι η παροχή προσωπικών υπηρεσιών, ήτοι αισθητικοί, κομμωτές, καθώς και ταξιδιωτικοί οδηγοί στον χώρο του τουρισμού, ενώ δεύτεροι έρχονται οι εργαζόμενοι ατομικής φροντίδας, αναγκαίοι επίσης λόγω του δημογραφικού και της γήρανσης του πληθυσμού.

«Η τρίτη ηλικία φυσικά χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη στην περίθαλψη. Επομένως, ό, τι επάγγελμα έχει να κάνει στα ιατρικά, όπως λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές αντίστοιχα, έχουν πολύ θετικές προοπτικές, όπως αντίστοιχα και τα τεχνικά επαγγέλματα, οι φροντιστές ηλικιωμένων, οι νοσοκόμοι σπιτιού, βοηθοί παιδιών αντίστοιχα κ.ο.κ.»  ανέφερε χαρακτηριστικά εξηγώντας πως τρίτη κατά σειρά κατηγορία είναι οι οδηγοί και αυτό λόγω της εφοδιαστικής αλυσίδας και της ανάγκης μεταφοράς του εμπορίου.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην πραγματικότητα που βιώνουν πολλές περιοχές της χώρας, ανάμεσά τους και η Θράκη: την αδυναμία εύρεσης τεχνιτών σχεδόν σε οποιαδήποτε ειδικότητα, από ξυλουργούς, ηλεκτρολόγους κ.ο.κ. με τον ίδιο να υπογραμμίζει ότι η μεγάλη αναλογία θέσεων μεσαίου επιπέδου προσόντων λειτουργεί και ως ένα είδος «προστασίας» απέναντι στον αυτοματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς –όπως σημείωσε χαρακτηριστικά– η ΑΙ δεν μπορεί να εκτελέσει πρακτικές εργασίες στο πεδίο, όπως μια επισκευή ή μια τεχνική παρέμβαση σε σπίτι ή εγκατάσταση.

«Η τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να μετασχηματίσει κάποια επαγγέλματα. Κυρίως της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κυρίως επαγγελμάτων γραφείου. Δεν θα μπορέσει όμως να μπει μέσα στο σπίτι για να μας αλλάξει τη λάμπα» ανέφερε.

«Η ελληνική οικονομία δεν έχει επενδύσει στις καινοτόμες επαγγελματικές κατηγορίες»

«Σίγουρα υπάρχει καινοτομία, αλλά δυστυχώς η ελληνική οικονομία δεν έχει επενδύσει στις καινοτόμες επαγγελματικές κατηγορίες που προσφέρουν μια προστιθέμενη αξία ευρύτερα και ως προσφορά στους εργαζόμενους» συνέχισε για να παραθέσει την πραγματικότητα μιας οικονομίας δύο ταχυτήτων, όπου αναπτύσσονται κλάδοι οι οποίοι έχουν χαμηλότερη προστιθέμενη αξία.

«Ο μεγαλύτερος εργοδότης στην Ελλάδα σαν κλάδος είναι το εμπορικό και λιανικό εμπόριο. Μετά ο τουρισμός. Δεν είναι η βιομηχανία, η βιοτεχνία, ο πρωτογενής τομέας, που είναι ένας κλάδος ο οποίος χαρακτηρίζει πάρα πολύ τη Θράκη και ο οποίος δυστυχώς θα συρρικνωθεί κατά 26% τα επόμενα δέκα χρόνια, κάτι το οποίο σημαίνει φυσικά ότι θα επηρεάσει αρνητικά την ευρύτερη περιοχή της Θράκης» πρόσθεσε για να επισημάνει πως η μετατόπιση των οικονομιών από τον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα προς τις υπηρεσίες είναι πανευρωπαϊκό φαινόμενο και τάση δεκαετιών, εξ ου και βλέπουμε μια «γηρασμένη» οικονομία.

«Πρόσφατα, ένας οικονομολόγος είπε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία είναι η “οικονομία της τσάντας” σε σχέση με την οικονομία της Κίνας, η οποία χαρακτηρίζεται από τις νέες τεχνολογίες. Μία πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η ελληνική οικονομία συγκεκριμένα, είναι η “οικονομία του καφέ”. Αυτό είναι ένα πρόβλημα των υπηρεσιών και το είδος των υπηρεσιών σε σχέση με τον πρωτογενή τομέα, ο οποίος δημιουργεί μια αυτόνομη οικονομία» ανέφερε τονίζοντας την ανάγκη υποστήριξης του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα από πλευράς της Πολιτείας.

Κλείνοντας, ο κ. Κατσανέβας έστειλε ένα διπλό μήνυμα προς τους νέους και τις οικογένειες: πρώτα χρειάζεται να εξετάζεται τι ταιριάζει πραγματικά στον χαρακτήρα, τις κλίσεις και την προσωπικότητα του παιδιού, γιατί χωρίς ενδιαφέρον και “ταιριαστό” δρόμο δεν μπορεί να υπάρξει επιτυχία και ικανοποίηση· και στη συνέχεια να αξιολογούνται οι επιλογές με βάση τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς εργασίας. Όπως είπε, «ο επαγγελματικός προσανατολισμός προσφέρει αυτήν ακριβώς τη σύνδεση ανάμεσα στην αυτογνωσία και στις ευκαιρίες».

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.