Αποχαιρετισμοι στον Νικο Ευστρατιου

Θλίψη σκόρπισε το άγγελμα του θανάτου του ομότιμου καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ, Νίκου Ευστρατίου, σε ηλικία 72 χρόνων.

Ο Νίκος Ευστρατίου γεννήθηκε στην Αυστραλία το 1953 και μεγάλωσε στην Κομοτηνή. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ κι έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (Bedford College) πάνω σε θέματα προϊστορίας της Ελλάδας και της Μέσης Ανατολής με έμφαση στη Mινωϊκή και Μυκηναϊκή αρχαιολογία, τη Νεολιθική του Ελλαδικού Χώρου, την Κυπριακή Προϊστορία, την Προϊστορία της Ανατολίας και την Εθνοαρχαιολογία. Στο ίδιο πανεπιστήμιο απέκτησε το διδακτορικό του δίπλωμα με θέμα «Agios Petros – A Neolithic site in Northern Sporades. Aegean relationships during the Neolithic of the 5th millennium BC» με επιβλέποντα καθηγητή τον John Evans. Άλλωστε η Αλόννησος ήταν ο αγαπημένος του τόπος για μελέτη και ξεκούραση. 

Οι ερευνητικές του δραστηριότητες περιλάμβαναν πλήθος ερευνών πεδίου στην Ελλάδα και το εξωτερικό με ανασκαφικά, εθνοαρχαιολογικά και γενικότερα αρχαιολογικά αντικείμενα και ενδιαφέροντα. Ενδεικτικά αναφέρονται οι ανασκαφές στον Νεολιθικό Οικισμό της Μάκρης στη Θράκη, το Εθνοαρχαιολογικό Πρόγραμμα στην Ορεινή Ροδόπη, οι Επιφανειακές Έρευνες στην Πεδιάδα της Ροδόπης

Ο Νίκος Ευστρατίου ήταν ιδιαίτερα αγαπητός μεταξύ των φοιτητών και των συναδέρφων του, οι οποίοι, από την ώρα που έγινε γνωστή η απώλειά του, τον αποχαιρετούν με οδύνη και θλίψη.

Συλλυπητήριες ανακοινώσεις εξέδωσαν οι Εφορείες Αρχαιοτήτων Ροδόπης και Έβρου, τονίζοντας τη συμβολή του στην αρχαιολογική έρευνα της Θράκης.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης: «Σημαντική η συμβολή του στην αρχαιολογική έρευνα της Θράκης»

Στην ανακοίνωσή της η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης επισημαίνει:

«Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης αποχαιρετά με θλίψη τον αγαπητό συνάδελφο, ομότιμο καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ Νίκο Ευστρατίου. Οι εθνοαρχαιολογικές έρευνες του Ν. Ευστρατίου ήδη από τη δεκαετία του 1980 στο Σήλιο και τη Σαρακηνή, οι ανασκαφές στον νεολιθικό οικισμό της Μάκρης, σε συνεργασία με την τότε ΙΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, αλλά και οι επιφανειακές έρευνες στην Κρωβύλη και τα Πετρωτά, που τεκμηρίωσαν για πρώτη φορά την παρουσία της Μέσης Παλαιολιθικής στο ΝΑ τμήμα της πεδιάδας της Ροδόπης, αποτελούν ιδιαίτερα σημαντική συμβολή στην αρχαιολογική έρευνα της Θράκης. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του».

Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου: «Οι έρευνές του στη Θράκη άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην επιστημονική γνώση της περιοχής»

Με τη σειρά της η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου επισημαίνει:

«Με βαθιά θλίψη η Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου αποχαιρετά τον αγαπητό συνάδελφο, ομότιμο καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Νίκο Ευστρατίου.

Ο Νίκος Ευστρατίου υπήρξε εξέχουσα προσωπικότητα στον χώρο της προϊστορικής αρχαιολογίας, με πολυετή και ουσιαστική ερευνητική και διδακτική προσφορά στην Ελλάδα και διεθνώς. Γεννημένος στην Αυστραλία, μεγαλωμένος στην Κομοτηνή, με σπουδές στο ΑΠΘ και διεπιστημονική εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη του προϊστορικού παρελθόντος, με ειδικό ενδιαφέρον για τη Νεολιθική εποχή καί την εθνοαρχαιολογία.

Οι έρευνές του στη Θράκη άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην επιστημονική γνώση της περιοχής. Ξεχωριστή θέση στο έργο του κατέχουν οι ανασκαφές στον νεολιθικό οικισμό της Μάκρης, που σε συνεργασία με την τότε ΙΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων προσέφεραν σημαντικά στοιχεία για τη νεολιθική ζωή στον βορειοελλαδικό χώρο.

Επιπλέον, οι επιφανειακές έρευνες στην Κρωβύλη και τα Πετρωτά τεκμηρίωσαν για πρώτη φορά την παρουσία της Μέσης Παλαιολιθικής στην πεδιάδα της Ροδόπης, συμβάλλοντας καθοριστικά στην κατανόηση των πρώιμων ανθρώπινων εγκαταστάσεων στην περιοχή.

Το αρχαιολογικό του έργο στη Θράκη ενσωμάτωνε μεθοδολογικές προσεγγίσεις αιχμής και διεπιστημονικές αναλύσεις, επηρεάζοντας τη σύγχρονη έρευνα και εκπαιδεύοντας γενιές φοιτητών στην προϊστορική αρχαιολογία. Η συνεισφορά του στην έρευνα της προϊστορίας της βόρειας Ελλάδας αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για το επιστημονικό και πολιτιστικό μας απόθεμα.

Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του, στους φίλους, συναδέλφους και συνεργάτες του. Η μνήμη και το έργο του θα συνεχίσουν να εμπνέουν την επιστημονική κοινότητα και όσους αγαπούν την αρχαιολογία».

Κωνσταντίνα Καλλιντζή: «Στο καλό Νίκο. Σε όλους εμάς που σε ζήσαμε η αέρινη μορφή σου πάντα θα χαμογελά»

Σε πιο προσωπικό τόνο τον δικό της αποχαιρετισμό στον Νίκος Ευστρατίου εξέφρασε και η κ. Κωνσταντίνα Καλλιντζή, αρχαιολόγος και πρώην Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ξάνθης με μια ανάρτησή της. Έγραψε συγκεκριμένα η κ. Καλλιντζή:

«Φοβερός καθηγητής, πολύ αγαπητός στους φοιτητές. Ήταν τόσο κοντά μας… Και προοδευτικός στις απόψεις, πιο προοδευτικός και από τους φοιτητές συχνά!» μου είπε η Μαρία η Χρυσάφη που τον είχε καθηγητή.

«Εγώ δεν μπορώ να τον δω υπό αυτή την οπτική γωνία» της απάντησα. «Έτσι είναι η γοητεία της ανθρώπινης προσωπικότητας. Στον καθένα μιλάει αλλιώς».

Και μετά από αυτή τη βαριά φιλοσοφία σκέφτηκα: πώς άραγε μπορώ να τον δω εγώ; Σαν τον συνάδελφο στην ΙΘ΄ Εφορεία; Σαν τον συνεργάτη μου στην Μάκρη του Έβρου; Σαν συνοδοιπόρο στα μονοπάτια της αρχαιολογίας; Σαν φίλο, έστω και αν δεν μιλούσαμε τόσο συχνά; Σαν τον άνθρωπο που με αποκαλούσε με μια πειρακτική σπίθα στα μάτια του «Ντινέλι»; Σαν τον κύριο καθηγητή που ήθελε να ανασκάψουμε τον νεολιθικό οικισμό της Λαφρούδας; (όχι, δεν προλάβαμε, δεν στάθηκε μπορετό). Όλα αυτά, και πολλά άλλα, γιατί ο Νίκος ο Ευστρατίου ήταν μια πολυσχιδής προσωπικότητα. Και, ναι, σαν τον δάσκαλο, που ανεξάρτητα από ηλικίες και μορφωτικό επίπεδο, προσπάθησε να μας δώσει να καταλάβουμε τους όρους της «Προϊστορίας».

Να, κάπως έτσι:

«Η προϊστορία αποδεικνύεται τελικά μια ελκυστική και προκλητική περιπέτεια για τους ερευνητές που την υπηρετούν και την αναζητούν, με πολλές εκπλήξεις, συγκινήσεις αλλά και προσδοκίες. Άλλωστε, το γεγονός ότι δεν υπάρχει κανένας τρόπος εκτός από την αρχαιολογία, μέσα δηλ. από τα υλικά κατάλοιπα της καθημερινότητας των ομάδων που άφησαν όσοι έζησαν εδώ, για να οδηγηθούμε στο μακρινό παρελθόν και τα χιλιάδες χρόνια ανθρώπινης παρουσίας στην περιοχή της Θράκης, είναι από μόνη της μια ελκυστική διαπίστωση. Αναφερόμαστε βέβαια στα αντικείμενα που εγκατέλειψαν αυτοί που έζησαν ή περιδιάβηκαν τον χώρο αυτό, διάσπαρτα στα χωράφια της Θράκης, στις πεδιάδες και τα βουνά της, συνήθως θαμμένα κάτω από πολλά μέτρα χώματος που τα κάλυψαν και τα προστάτεψαν…» – δικά του τα λόγια σε μια επιστημονική συνάντηση στην Ξάνθη το 2019, στο Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Και είχε εξηγήσει θέματα της «Αρχαιολογίας του Τοπίου», της «Εθνοαρχαιολογίας» και άλλες τέτοιες δύσκολες για τον αμύητο έννοιες.

Και τώρα ο Νίκος «έφυγε». Ας μην φοβόμαστε τις λέξεις. Πέθανε. Βιολογικά. Γιατί πολλές γωνιές της Θράκης θα ψιθυρίζουν το όνομά του, σε πολλά βιβλία ελληνόγλωσσα και μη θα είναι γραμμένοι τόποι όπως «Σαρακηνή», «Προσκυνητές», «Πετρωτά», «Λαφρούδα», «Βιστονίδα», και βέβαια «Μάκρη». Μάκρη. Η νεολιθική τούμπα πάνω από τη Σπηλιά του Κύκλωπα, όπου ξεκινήσαμε ανασκαφή το 1988, και όπου ποζάρουμε μετά τη λήξη της πρώτης ανασκαφικής περιόδου. (Ο Νίκος κάτω δεξιά, έτσι; ).

Στο καλό Νίκο. Σε όλους εμάς που σε ζήσαμε η αέρινη μορφή σου πάντα θα χαμογελά.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.