Η παγκοσμια εφοδιαστικη αλυσιδα «ευθραυστος παρατηρητης» των παγκοσμιων γεωπολιτικων εξελιξεων

Οι παγκόσμιες αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τη νέα σύγκρουση Ιράν – Ισραήλ η οποία απειλεί εκ νέου να ανατρέψει την εύθραυστη ισορροπία στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία σύμφωνα με τους αναλυτές θεωρούνται το «σημείο μηδέν» του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.

Περίπου ένα στα πέντε βαρέλια πετρελαίου παγκοσμίως διέρχεται από το σημείο αυτό και οποιαδήποτε απόπειρα αποκλεισμού ή περιορισμού της διέλευσης θεωρείτε ότι θα είχε άμεσο αρνητικό οικονομικό αντίκτυπο, άνευ προηγουμένου στο παγκόσμιο εμπόριο, λόγω του αυξημένου κόστους εισαγωγών, της επιβάρυνσης των logistics και των καθυστερήσεων στις παραδόσεις που αναμένεται να επηρεάσουν το παγκόσμιο και ευρωπαϊκό «οικοδόμημα», ανάμεσά τους και την Ελλάδα.

Και όλα αυτά σε μία εύθραυστη ήδη εφοδιαστική αλυσίδα, όπως την χαρακτήρισε μιλώντας στο «Ράδιο Παρατηρητής 94fm» ο Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΔΠΘ, καθηγητής και Διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Διοίκηση Εφοδιαστικής Αλυσίδας και Logistics» κ. Δημήτρης Δημητρίου, λόγω ακριβώς των αψιμαχιών που μαίνονται σε διάφορες περιοχές του πλανήτη.

Δημήτρης Δημητρίου όμως…

«Το κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας αντανακλά ακόμη και το 80% της τελικής τιμής»

ΠτΘ: κ.Δημητρίου το ζήτημα της ευαλωτότητας ή μη της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι ένα ζήτημα που μας αφορά όλους. Πώς θα περιγράφατε τη σημερινή κατάσταση στο παγκόσμιο σύστημα της εφοδιαστικής αλυσίδας;

Δ.Δ.: Αρκετά εύθραυστη. Βλέπετε ότι γίνονται αψιμαχίες σε διάφορες περιοχές του πλανήτη και αυτό φέρνει πολύ μεγάλη διαταραχή στις αλυσίδες εφοδιασμού. Είμαστε σε μια καταναλωτική κοινωνία, κομμάτι που συνδέεται με την ευμάρεια της και με το επίπεδο κατανάλωσης και την πρόσβαση που έχει κανείς στα αγαθά. Αντιλαμβάνεστε άρα ότι το κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι αυτό το οποίο επηρεάζει τις τιμές του τελικού καταναλωτή, δεδομένου ότι έρχονται προϊόντα από διάφορα μέρη του πλανήτη, επειδή το ζητά ο καταναλωτής και οι αγορές οφείλουν να ανταποκριθούν κι αυτό φυσικά επηρεάζει τον οικογενειακό μας  προϋπολογισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ κάποτε υπήρχε μια μονοδιάστατη άποψη για παράδειγμα στην κατανάλωση του καφέ, σήμερα αν δεν έχεις καφέ που να έχει δέκα διαφορετικούς κόκκους, από δέκα διαφορετικές περιοχές του πλανήτη, δεν θεωρείται ότι είναι ένας καλός καφές. Έχουν αλλάξει  τα πράγματα, κι αυτό συνδέεται και με νέες υπηρεσίες και με νέα προϊόντα, αλλά και με στοιχεία που συνδέονται με αυτό που ονομάζουμε «ευ ζην» στις κοινωνίες μας. Το μεγαλύτερο κόστος στα προϊόντα είναι το κόστος εφοδιαστικής αλυσίδας. Πιθανόν να μην είναι το κόστος παραγωγής ή το κόστος του  προϊόντος, στην πρωτογενή ή στη δευτερογενή παραγωγή, αλλά το κόστος εφοδιαστικής αλυσίδας, το οποίο  αντανακλά ακόμη και το 80% της τελικής τιμής.

«Ο φόβος για το πιθανό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε αύξηση 10% στην τιμή του βαρελιού του καυσίμου»

ΠτΘ: Τι είναι αυτό που έχει ασκήσει ίσως τη μεγαλύτερη πίεση το τελευταίο χρονικό διάστημα, σε ό,τι αφορά το κομμάτι των γεωπολιτικών και οικονομικών  εξελίξεων;

Δ.Δ.: Το θέμα της διανομής των προϊόντων είναι κάτι αντίστοιχο με το χρηματιστήριο.  Το ρίσκο που υπάρχει ή το ρίσκο που καλείται να αναλάβει κάποιος μεταφορέας αντανακλά στην τελική τιμή. Και το ρίσκο είναι πάρα πολύ μεγάλο. Για παράδειγμα αν έχουμε μια μέρα καθυστέρηση σε κάποιο καράβι, αυτό σχεδόν φέρνει ένα  20% πάνω στο κόστος στη μεταφορική κίνησή του. Κι αυτό γιατί συνδέεται με τα άλλα συμβόλαια τα οποία έχει. Αναγκάζεται ενδεχομένως να δημιουργήσει ή  να επιταχύνει, άρα να καταναλώσει περισσότερο καύσιμο, να αναπροσαρμόσει το πρόγραμμα του προσωπικού του, να το λάβει υπόψη του στα επόμενα συμβόλαια τα οποία έχει συνάψει. Αυτή η διαταραχή φέρει ένα «θύσανο» και διαχέει υψηλό κόστος, το οποίο καλείται στο τέλος να το πληρώσει ο καταναλωτής. Λάβετε υπόψη σας και το επίπεδο ρίσκου, που σημαίνει ότι στα συμβόλαια, κάθε ώρα καθυστέρηση, κάθε μεταβολή στη φορτοεκφόρτωση έχει κάποιες ποινές.  Για παράδειγμα ο φόβος που υπήρχε για ενδεχόμενο κλείσιμο των στενών του Ορμούζ και για το πώς θα γίνεται η περιπορεία των πλοίων για τη μεταφορά των καυσίμων, αναπόφευκτα μέσα σε μια μέρα, μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε αύξηση 10% στην τιμή του βαρελιού του καυσίμου.

ΠτΘ: Η χώρα μας σε τι κλίμακα θα  μπορούσε να καταταχθεί σε ό,τι αφορά την ευαλωτότητά της απέναντι σε τέτοια φαινόμενα;

Δ.Δ.:  Στο κομμάτι του «πολύ». Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών είναι αρνητικό. Δηλαδή περισσότεροι εισάγουμε παρά εξάγουμε. Άρα λοιπόν και το κόστος των εξαγωγών επιβαρύνει, αλλά κυρίως το κόστος των εισαγωγών. Ως καταναλωτές θα επιβαρυνόμαστε με αυξανόμενο κόστος λόγω αυτής της διαταραχής που υπάρχει στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Είμαστε πολύ ευάλωτοι σαν οικονομία.

«Ο ισχυρός ρυθμιστικός χαρακτήρας οργανισμών – κράτους και η ψηφιοποίηση “όπλα” στην σημαντική μείωση κόστους και χρόνου»

ΠτΘ: Υπάρχουν άμεσες ενέργειες που μπορούν να γίνουν, ακόμη και στο δια ταύτα ή στο «και πέντε», προκειμένου να υπάρξει μια οχύρωση και να διασφαλιστεί μια κάποια  επάρκεια και σταθερότητα;

Δ.Δ.: Τα μέτρα είναι ρυθμιστικού χαρακτήρα. Αν έχουμε διάρκεια και δεν είναι για λίγο χρονικό διάστημα, τότε έχει νόημα να μιλάμε για μέτρα.  Δεν λέμε για τις πρόσκαιρες διαταραχές. Τότε ναι υπάρχουν τα θέματα ρυθμιστικού  χαρακτήρα, όπως τα μέτρα των επιδοτήσεων που αποτελούν μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Το σημαντικότερο απ’ όλα όμως είναι η μείωση της γραφειοκρατίας. Μεγάλο κομμάτι του κόστους που αφορά το θέμα της εφοδιαστικής αλυσίδας, δηλαδή τις εισαγωγές και τις εξαγωγές, είναι ό,τι έχει σχέση με την ψηφιοποίηση  της όλης διαδικασίας. Τόσο εμείς, όπως και όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, προσπαθούν να κάνουν βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, ακριβώς γιατί έχουν σημαντική  επίπτωση στο κόστος. Επομένως δυο είναι τα «μυστικά»: ο ισχυρός ρυθμιστικός χαρακτήρα των οργανισμών-κράτους και το δεύτερο η ψηφιοποίηση η οποία μας επιφέρει σημαντική μείωση του κόστους και του χρόνου.

ΠτΘ: Είμαστε όμως σε μια εποχή που υπάρχει μια μόνιμη αλλαγή στον τρόπο που λειτουργούν και οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες;

Δ.Δ.: Ναι, είμαστε σε μια τέτοια εποχή. Είναι παγκόσμιο το φαινόμενο, απλώς οι μικροί «σχηματισμοί»,  όπως είναι η χώρα μας, το «φορτίζουν» παραπάνω. Παράλληλα βέβαια  είμαστε και μια τουριστική χώρα, γεγονός που επηρεάζει πάρα πολύ τη διακίνηση  τουριστών στην επικράτεια. Το ζούμε περισσότερο  σαν οικονομία. 

«Αν δεν διατηρηθούν οι συνθήκες εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ – Ιράν θα ζήσουμε περαιτέρω αυξήσεις»

ΠτΘ: Τι είναι ενδεχομένως κ. Δημητρίου αυτό που θα δούμε στο άμεσο μέλλον ή στο πολύ κοντινό μας παρών όσον αφορά τις αυξήσεις με βάση και τις γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως αυτό που προαναφέραμε για τα Στενά του Ορμουζ;

Δ.Δ.: Δεν νομίζω ότι από την ώρα που μπήκε σε κατάσταση εκεχειρίας αυτό θα έχει διάρκεια. Το κόστος είναι όταν υπάρχει κάτι που διαταράσσει την υφιστάμενη κανονικότητα. Αν  οι συνθήκες της εκεχειρίας έχουνε διάρκεια, νομίζω ότι θα εξομαλυνθούν οι τιμές. Διαφορετικά θα ζήσουμε περαιτέρω αυξήσεις.

Το νέο πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών «Διοίκηση Εφοδιαστικής Αλυσίδας»

ΠτΘ: Έχει εκδοθεί η προκήρυξη για την υποβολή αιτήσεων στο νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών, του οποίου διατελείτε διευθυντής;

Δ.Δ.: Έχουμε το νέο μας μεταπτυχιακό στο θέμα ακριβώς της «Διοίκησης εφοδιαστικής αλυσίδας», που αποτελεί όπως αντιλαμβάνεστε ένα πολύ επίκαιρο και σύγχρονο θέμα, πολύ σημαντικό ειδικά για μηχανικούς και οικονομολόγους οι οποίοι θέλουν να δραστηριοποιηθούνε στο κομμάτι των μεταφορών, του τουρισμού, της ενέργειας, ακόμα και της αγροτικής οικονομίας. Γιατί το κόστος της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι αυτό που επιβαρύνει την τελική τιμή. Είναι διάρκειας ενός έτους, εντατικών μαθημάτων, διαδικτυακό στο σύνολό του, με διπλωματική εργασία η οποία γίνεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, με άμεση συμβολή και συμμετοχή σε δραστηριότητες που γίνονται σε εταιρείες του χώρου. Είναι ένα πάρα πολύ ελκυστικό και δυναμικό πρόγραμμα που χαίρει ήδη πολύ υψηλής ζήτησης και διόλου τυχαία, καθώς πιστεύω ισχυρά ότι αποτελεί ένα από τα σύγχρονα μεταπτυχιακά της Ελλάδας, δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τα αντίστοιχα του εξωτερικού και προσφέρεται σε ένα κόστος το οποίο  καλύπτει αυτές τις δαπάνες μεταπτυχιακού προγράμματος, άρα αποτελεί πολύ  ελκυστικό για  όλα τα στελέχη τα οποία  θέλουν να αποκτήσουνε ειδικές γνώσεις πάνω σε αυτό το σύγχρονο και ελκυστικό  θέμα.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.