Η Τεχνητη Νοημοσυνη στο Δικαιο – Προκλησεις, Διλημματα και η Ελληνικη Πρωτοβουλια
Με επίκεντρο τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην απονομή της δικαιοσύνης και τις προκλήσεις που εγείρονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δημοκρατίες, πραγματοποιήθηκε το 3ο Συνέδριο του Φορέα Ρύθμισης, υπό τον τίτλο «Τεχνητή Δικαιοσύνη και Δίκαιο: Ρυθμίζοντας την καινοτομία για την καθημερινότητα». Κεντρικός ομιλητής στην έναρξη των εργασιών ήταν ο Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω και βουλευτής Ροδόπης της ΝΔ, Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Η τεχνητή νοημοσύνη «εισβάλλει» στη Δικαιοσύνη
Όπως εξήγησε ο κ. Στυλιανίδης, το συνέδριο εστίασε στην επιρροή της τεχνητής νοημοσύνης σε έναν από τους πιο ευαίσθητους θεσμούς της δημοκρατίας: τη δικαιοσύνη. Παρόντες ήταν διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί και ανώτατοι δικαστικοί, μεταξύ αυτών και ο Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κ. Σαρμάς, ο πρώην Πρόεδρος του ΣτΕ κ. Μενουδάκος και ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Παυλόπουλος.
Η τεχνητή νοημοσύνη, όπως τονίστηκε, επηρεάζει ήδη καθοριστικά τον τρόπο λειτουργίας των τριών εξουσιών: νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής. Το συνέδριο ανέδειξε την ανάγκη εύρεσης ισορροπίας μεταξύ τεχνολογικής προόδου και προστασίας των ανθρώπινων δικαιωμάτων, μέσα από θεσμικές παρεμβάσεις και διεθνή συνεργασία. «Ο προβληματισμός που αναπτύσσεται και στον χώρο της πληροφορικής, αλλά κυρίως στον χώρο της νομικής, των δικαιωμάτων, είναι πώς θα βρούμε την ισορροπία ανάμεσα στη διερεύνησης της νέας τεχνολογίας που θα εφαρμόζεται στο μέλλον από τη μια, και στην πρόοδό της και στην προστασία των ανθρωπιστικών αξιών από την άλλη ώστε να μην έχουμε μεταβίβαση της εξουσίας από την αιρετή και δημοκρατικά νομιμοποιημένη πολιτική ηγεσία, στις πλατφόρμες των big data» σημείωσε ο ίδιος χαρακτηριστικά.
Γεωπολιτικές αντιθέσεις και ρυθμιστικά μοντέλα
Ο κ. Στυλιανίδης παρουσίασε τους διαφορετικούς προσανατολισμούς Ευρώπης, ΗΠΑ και Κίνας όσον αφορά τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης. Οι ΗΠΑ, όπως ανέφερε, αποφεύγουν αυστηρούς περιορισμούς για να μη μείνουν πίσω στον ανταγωνισμό με την Κίνα, η οποία δεν διαθέτει θεσμικούς ελέγχους αντίστοιχους των δημοκρατιών. Από την άλλη, η Ευρώπη επιλέγει ένα αυστηρά ρυθμιστικό πλαίσιο, όπως αυτό που εισάγει ο κανονισμός AI Act, που όμως ενδέχεται να επιβραδύνει την καινοτομία.
Ένα «ζωντανό» βιβλίο για το Δίκαιο και την ΤΝ
Στο πλαίσιο του συνεδρίου, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά –αν και όχι επισήμως– η συλλογική μελέτη που επιμελήθηκε ο ίδιος, με συμμετοχή 43 ερευνητών από δέκα ελληνικά και διεθνή πανεπιστήμια. Το καινοτόμο στοιχείο του βιβλίου είναι ότι υποστηρίζεται από ένα σύστημα «ζωντανού βιβλίου», μέσω του οποίου οι αναγνώστες μπορούν να υποβάλουν ερωτήματα και να λαμβάνουν απαντήσεις βασισμένες στις αναλύσεις των συγγραφέων, με παραπομπές σε νομολογία και βιβλιογραφία.
Η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου αναμένεται το φθινόπωρο, σε εκδηλώσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κομοτηνή, ενώ νωρίτερα θα γίνει και σε κλειστό κύκλο στον Όμιλο Τσάκου.
Νομικά κενά και διεθνείς πρωτοβουλίες
Αναφορικά με το νομικό πλαίσιο για την τεχνίτη νοημοσύνη στην Ελλάδα, ο κ. Στυλιανίδης παραδέχθηκε ότι υπάρχουν «τεράστια κενά». Οι υπάρχουσες ρυθμίσεις είναι κυρίως ευρωπαϊκές ή διεθνείς, όπως ο AI Act ή η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την τεχνητή νοημοσύνη, την οποία βοήθησε να διαμορφώσει ως μέλος της σχετικής επιτροπής. Η ανάγκη για εναρμονισμένη παγκόσμια προσέγγιση κρίθηκε επιτακτική, δεδομένου ότι η ΤΝ δεν γνωρίζει εθνικά σύνορα.
Ηθικά διλήμματα και ελληνική συμβολή
Ο κ. Στυλιανίδης υπογράμμισε την ανάγκη η Ελλάδα να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας ηθικής ατζέντας για την ΤΝ, αξιοποιώντας το ανθρωπιστικό της υπόβαθρο. Παράλληλα, ανέδειξε με παραδείγματα τα ηθικά και νομικά διλήμματα που ανακύπτουν στην καθημερινή χρήση της ΤΝ: ποιος φέρει την ευθύνη για διαγνωστικά λάθη στην Ιατρική, για τροχαία με αυτόνομα οχήματα, ή για επιθέσεις από αυτόνομα οπλικά συστήματα;
Ακόμη, στάθηκε στον κίνδυνο που ελλοχεύει για τη δημοκρατία από deepfakes και παραπληροφόρηση, και στην ανάγκη προστασίας του πολίτη από τέτοια φαινόμενα.
Υπεράνθρωπος ή Μετάνθρωπος;
«Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει τη ζωή μας, αλλά δεν έχει ακόμα λύσει το μυστήριο της συνείδησης», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Στυλιανίδης, τονίζοντας πως ο στόχος πρέπει να είναι ένας «υπεράνθρωπος», δηλαδή ένας άνθρωπος με καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και περισσότερες δυνατότητες, και όχι ένας απρόσωπος «μετάνθρωπος» αποκομμένος από την ηθική και την ανθρωπιστική του φύση. «Η Ελλάδα που έχει μια βαθιά πολιτιστική ρίζα και έχει υπηρετήσει έναν ανθρωποκεντρικό πολιτισμό στους αιώνες, νομίζω ότι μπορεί να διαδραματίσει έναν θετικό ρόλο στο να διαμορφωθεί μια αντίληψη η οποία θα αναδεικνύει περισσότερο την αξία του ανθρώπου και θα μιλάει περισσότερο για τον υπεράνθρωπο, παρά για τον μετα-άνθρωπο» τόνισε ο βουλευτής.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
